3 prawdziwe powody, dla których BitMEX zostaje zamknięty i kto może być następny

BitMEX niegdyś dominował na rynku handlu kryptowalutami. Teraz kończy działalność. 23 września 2026 r. giełda, która wynalazła swapy wieczne, zostanie zamknięta na dobre. Przyczyny zamknięcia BitMEX wykraczają daleko poza niejasną kontrolę, na którą giełda zrzucała winę.

Zamknięcie wygląda na spokojne, nie przypomina krachu. Jednak trzy czynniki skłoniły BitMEX do zaprzestania działalności zamiast jej sprzedaży. Te same czynniki zagrażają w tej chwili również innym giełdom.

1. BitMEX stracił rynek, który sam stworzył

Powodem zamknięcia BitMEX była utrata rynku

BitMEX rozpoczął działalność w 2014 roku. To właśnie ta giełda wynalazła swap wieczny – instrument, który nigdy nie traci ważności. Niemal każdy konkurent skopiował później ten pomysł. Przez lata była to wiodąca platforma do lewarowanych transakcji kryptowalutowych.

Potem jednak platforma zaczęła tracić pozycję. W sierpniu 2023 roku, według danych CoinGecko, BitMEX zajmował 9. miejsce. Jego udział w obrocie instrumentami pochodnymi wynosił zaledwie 0,9%. Binance miał 47,4%.

Udział w rynku 10 największych giełd kryptowalutowych oferujących instrumenty pochodne (sierpień 2023 r.). Źródło: Coingecko

Spadek ten trwał nadal. W tym miesiącu serwis analityczny Kaiko oszacował udział BitMEX poniżej 0,01%. Dzienny wolumen wynosił około 400 000 dolarów. Dane te podała agencja Reuters.

Inwestorzy podążają tam, gdzie są inni inwestorzy. Przenieśli się na większe platformy. BitMEX oddał konkurentom swój udział w rynku, na którym niegdyś był liderem.

2. Żaden nabywca nie był skłonny zawrzeć transakcji

Słabą giełdę przez cały czas można sprzedać. BitMEX nie zdołał jednak sfinalizować transakcji.

Badacz rynku kryptowalut Hasu podobno śledzi firmę od 2018 roku. Twierdzi on, iż giełda poszukiwała nabywcy od lutego 2025 roku. Do sprzedaży nigdy nie doszło. Tymczasem konkurenci pozyskali świeży kapitał od wielkich instytucji finansowych.

Przeszłość prawna odstraszyła nabywców. Amerykańskie organy regulacyjne postawiły BitMEX i jego założycielom w 2020 r. zarzuty dotyczące słabych mechanizmów przeciwdziałania praniu brudnych pieniędzy. Cała czwórka walczyła w sądzie, a następnie przyznała się do winy. Zapłacili grzywny, ale uniknęli więzienia.

Rachunki się piętrzyły. Porozumienie z 2021 r. zawarte z dwoma amerykańskimi organami regulacyjnymi kosztowało 100 mln dolarów. W styczniu 2025 r. BitMEX zapłacił kolejne 100 mln dolarów grzywien karnych i otrzymał dwa lata okresu próby. W marcu prezydent Donald Trump ułaskawił założycieli. W tym tygodniu BitMEX ogłosił zamknięcie działalności we wrześniu.

3. Fundusz ubezpieczeniowy o wartości 270 milionów dolarów, którego nie udało się sprawnie sprzedać

Co pokazują fundusz ubezpieczeniowy i dane z łańcucha bloków.

Oto głębszy powód. Każda giełda oferująca transakcje lewarowane utrzymuje rezerwę bezpieczeństwa. Nazywa się to funduszem ubezpieczeniowym. Z funduszu wypłacane są środki, gdy stratna transakcja nie jest w stanie pokryć się sama. W okresach wzmożonej aktywności fundusz ten rośnie, zasilany resztkami z zamkniętych transakcji.

BitMEX zgromadził jeden z największych takich funduszy. Dane z łańcucha bloków potwierdzają ten fakt. W październiku 2021 r. wartość funduszu osiągnęła szczyt na poziomie blisko 37 795 bitcoinów (BTC). w tej chwili fundusz ten posiada około 3 694 BTC. Posiada również około 30,8 mln USD w Tetherze (USDT), stablecoinie. To o około 90% mniej niż w szczytowym momencie.

BitMEX celowo zmniejszyłfundusz wlistopadzie 2025 r. Mimo to zachował znacznie większe zabezpieczenie niż jego konkurenci. Jego rezerwa pokrywała 0,88-krotność otwartych pozycji. Binance pokrywał zaledwie 0,11-krotność.

Pokrycie funduszu ubezpieczeniowego BitMEX. Źródło: BitMEX

Fundusz nigdy nie był zagrożony. 10 października rynek kryptowalut odnotował największą w historii stratę. Inwestorzy stracili 19,35 mld dolarów w wyniku przymusowej sprzedaży, czyli likwidacji pozycji.

BitMEX prawie tego nie odczuł. Zgodnie z własnym raportem w jego księgach odnotowano zaledwie 38,5 mln dolarów z tej kwoty. Fundusz stracił jedynie około 2 mln dolarów.

Tak więc duży, zdrowy fundusz znajdował się w umierającej giełdzie. Rodziło to proste pytanie: po co trzymać tak duże środki w firmie, która kończy działalność?

Fundusz ubezpieczeniowy BitMEX ma na celu gromadzenie bitcoinów w przypadku likwidacji pozycji. Źródło: Luke Martin na X

Analitycy szacują wartość tego, co pozostało, na prawie 270 mln dolarów.

Hasu, podobnie jak Martin, uważa, iż fundusz sprawił, iż sprzedaż BitMEX stała się zbyt trudna. Już w 2018 roku ostrzegał przed jego konstrukcją.

„Zaczęło się od złotej gęsi, a potem stało się pętlą” – napisał badacz.

Nie wszyscy się z tym zgadzają. BitMEX nazywa zamknięcie decyzją biznesową. W łańcuchu bloków fundusz nie wykazał żadnego ruchu od czasu ogłoszenia wiadomości. Założyciel Binance, Changpeng Zhao (CZ), obwinił za to wieloletnią presję ze strony Stanów Zjednoczonych.

Następnego dnia wniesiono pozew. Dwóch byłych użytkowników twierdzi, iż BitMEX pobrał środki z ich przymusowych transakcji i zasilił z nich fundusz. Domagają się zwrotu około 623 BTC w postaci monet, a nie dolarów. Wskazują na awarię z marca 2020 roku. Użytkownicy zostali zablokowani na 25 minut, podczas gdy zniknęły zakłady o wartości 800 milionów dolarów.

„BitMEX ogłasza, iż zakończy działalność 23 września… a NASTĘPNEGO DNIA pojawia się wniosek o pozw zbiorowy, w którym zarzuca się giełdzie, iż celowo zaprojektowała swoją platformę tak, by WYMUSZAĆ LIKWIDACJĘ pozycji klientów i przejmować ich bitcoiny. Czy to zbieg okoliczności?” – zapytał Ariel Givner, prawnik specjalizujący się w prawie własności intelektualnej i prawie korporacyjnym w branży FinTech.

Kto może być następny po BitMEX

BitMEX nie upadł tak spektakularnie jak FTX, giełda, która załamała się w 2022 r. Została zamknięta, gdy wciąż dysponowała środkami pozwalającymi na spłatę wszystkich wierzycieli. Mimo to jej odejście stanowi ostrzeżenie.

Rynek kurczy się, pozostawiając miejsce tylko dla kilku zwycięzców. W 2023 r. trzy największe platformy obsługiwały już około 78% transakcji. w tej chwili różnica ta pozostało większa. Mali gracze są wypierani z rynku.

Te najbardziej zagrożone mają podobne cechy:

• Oferują wysoką dźwignię finansową.
• Dysponują niewielkimi rezerwami gotówkowymi.
• Borykają się z problemami prawnymi.
• Prowadzą też kilka innych rodzajów działalności.

Znaczna część tego obrotu przenosi się również do sieci blockchain. Największe platformy kontraktów terminowych typu perpetual rozliczyły tam w zeszłym roku biliony.

Handel w łańcuchu bloków również nie jest bezpieczny. Raport TRM Labs odnotował 207 ataków hakerskich i kradzież około 972 mln dolarów na początku 2026 roku. Podczas krachu z 10 października sama platforma Hyperliquid odnotowała likwidacje o wartości 10,31 mld dolarów.

Wkraczają też regulowani konkurenci. Kalshi uruchomiło w maju pierwsze amerykańskie kontrakty terminowe typu perpetual. Kraken dodało swoje własne w czerwcu. Coinbase zaczęło rok wcześniej.

Pozostaje jedno ważne pytanie. Gdzie po wrześniu trafią środki z funduszu o wartości 270 milionów dolarów? Ani BitMEX, ani Arthur Hayes nie udzielili odpowiedzi.

Pozew sądowy może wymusić odpowiedź.

Dla wszystkich pozostałych giełd wniosek jest prosty. Trzeba pozostać na rynku. Prowadzić przejrzystą księgowość. Być łatwym do przejęcia. To właśnie może teraz zapewnić przetrwanie.

BeInCrypto Polska - 3 prawdziwe powody, dla których BitMEX zostaje zamknięty i kto może być następny