Akcyza na nikotynę dzieli Europę. Zabrakło tylko 12 głosów do kompromisu

Komisja Europejska nie uzyskała poparcia dla planów znaczącego podniesienia akcyzy na papierosy i inne wyroby nikotynowe. Parlament Europejski odrzucił propozycję Brukseli zdecydowaną większością głosów, pokazując, iż wśród europosłów brakuje dziś zgody na radykalne zaostrzanie polityki podatkowej wobec produktów tytoniowych i nikotynowych.

Akcyza na nikotynę dzieli Europę. Zabrakło tylko 12 głosów do kompromisu

Za odrzuceniem projektu zagłosowało 439 europosłów, natomiast poparło go 181 deputowanych.

Mocny sygnał dla Komisji Europejskiej

Choć głosowanie nie ma charakteru prawnie wiążącego, jego znaczenie polityczne jest bardzo duże. Wynik pokazuje, iż Parlament Europejski nie chce w tej chwili szeroko zakrojonych podwyżek podatków obejmujących zarówno tradycyjne papierosy, jak i alternatywne produkty nikotynowe.

Decyzja europosłów może wpłynąć na dalsze prace nad rewizją unijnych przepisów dotyczących wyrobów tytoniowych i nikotynowych, w tym dyrektyw TPD oraz TED.

Planowane zmiany miały objąć m.in.:

• papierosy,
• e-papierosy,
• podgrzewacze tytoniu,
• saszetki nikotynowe.

W praktyce oznaczałoby to zaostrzenie regulacji oraz wyższe obciążenia podatkowe dla wielu kategorii produktów nikotynowych.

Zaledwie 12 głosów zabrakło do alternatywnego rozwiązania

Duże emocje wzbudziło również głosowanie nad propozycją zgłoszoną przez grupę Patriots for Europe.

Zakładała ona bardziej umiarkowane podejście do opodatkowania wyrobów nikotynowych poprzez uzależnienie wysokości podatku od poziomu ryzyka zdrowotnego danego produktu.

Za takim rozwiązaniem opowiedziało się 308 europosłów, przeciw było 320, co oznacza, iż do przyjęcia stanowiska zabrakło jedynie 12 głosów.

Choć propozycja nie została przyjęta, wynik pokazał, iż niemal połowa Parlamentu Europejskiego jest skłonna rozważać model różnicowania podatków w zależności od szkodliwości poszczególnych produktów.

Coraz większe poparcie dla podejścia opartego na ryzyku

Zwolennicy alternatywnego rozwiązania argumentują, iż produkty o niższym profilu ryzyka zdrowotnego nie powinny być opodatkowane w taki sam sposób jak tradycyjne papierosy.

Ich zdaniem polityka podatkowa powinna zachęcać palaczy do przechodzenia na mniej szkodliwe alternatywy, zamiast traktować wszystkie wyroby nikotynowe identycznie.

Fakt, iż propozycję poparło ponad 300 europosłów, może mieć istotne znaczenie podczas kolejnych prac legislacyjnych w Brukseli.

Spór o wpływ branży tytoniowej

Głosowanie poprzedziła gorąca debata polityczna.

Organizacje zdrowotne oraz część europosłów zarzucały przedstawicielom Europejskiej Partii Ludowej (EPP), iż powielają argumentację branży tytoniowej i blokują bardziej restrykcyjne regulacje.

Przedstawiciele EPP odpierali te zarzuty, podkreślając, iż opowiadają się za podejściem opartym na dowodach naukowych i analizie skutków gospodarczych proponowanych rozwiązań.

Według nich polityka dotycząca wyrobów nikotynowych powinna być pragmatyczna, a nie oparta na całkowitym ograniczaniu dostępności produktów.

Państwa członkowskie także podzielone

Decyzja Parlamentu Europejskiego wpisuje się w trwający od wielu miesięcy spór pomiędzy państwami członkowskimi UE.

Przeciwko planowanym podwyżkom podatków występowały m.in. Szwecja i Włochy. Rządy tych państw argumentują, iż nadmierny wzrost akcyzy może przynieść skutki odwrotne do zamierzonych.

Wśród najczęściej wskazywanych zagrożeń wymienia się:

• wzrost szarej strefy,
• rozwój nielegalnego handlu,
• większe obciążenia finansowe dla konsumentów,
• utrudnienie przechodzenia palaczy na alternatywne produkty nikotynowe.

Bruksela będzie musiała szukać kompromisu

Wynik głosowania oznacza, iż Komisja Europejska otrzymała wyraźny sygnał ostrzegawczy przed forsowaniem najbardziej radykalnych propozycji.

Choć temat reformy opodatkowania wyrobów tytoniowych i nikotynowych nie znika z unijnej agendy, dalsze prace nad zmianami będą wymagały znalezienia kompromisu pomiędzy zwolennikami ostrzejszych regulacji a państwami i europosłami opowiadającymi się za bardziej zróżnicowanym podejściem.

Obecny układ sił w Parlamencie Europejskim pokazuje jednak, iż dla szerokich podwyżek akcyzy na produkty nikotynowe nie ma dziś wystarczającego poparcia politycznego.