Pomimo licznych deklaracji, od ponad 20 lat poprawa jakości przestrzeni zbudowanej w Polsce pozostała niedościgłą aspiracją. Odnosząc się do tego stanu rzeczy, Autorka opracowania, Ewa Stelmasiak, proponuje konkretne narzędzia, by zmienić „katalog intencji” w trwałą zmianę.
Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki objął publikację Patronatem honorowym.
Wnosi ona perspektywę socjologiczną i kulturową do prac nad Polityką Architektoniczną Państwa. Wskazuje, jakie warunki systemowe muszą być spełnione, aby partycypacja społeczna mogła być procesem konstruktywnym w duchu win-win.
Opierając się na modelach dobrostanu i kultury go wspierającej, Autorka proponuje nowy model, który stanowi mapę wpływów systemowych na wybory obywateli w danej społeczności terytorialnej. Wybory te dotyczą zarówno zdrowia i dobrostanu, zaangażowania, sprawczości i wpływu, ale także poczucia współodpowiedzialności za dobro wspólne.
Omawia też mechanizmy kulturowe, które wpływają na postawy i zachowania, i postuluje, by wykorzystać je do skutecznego zarządzenia zmianą, jaką będzie stanowiło wdrożenie opracowywanej Polityki Architektonicznej Państwa. Apeluje, by rozwiązania wdrożeniowe były współtworzone przez środowiska reprezentujące różnorodne perspektywy.
Informacje dodatkowe: Publikacja powstała w maju 2026. W dniu 9 czerwca 2026 została przesłana do Pana Ministra Michała Jarosa i Pani Moniki Wróblewskiej – Dyrektorki Departamentu Architektury, Budownictwa i Geodezji w Ministerstwie Rozwoju i Technologii (MRiT) z postulatem utworzenia dodatkowej grupy roboczej zajmującej się partycypacją, również w jej wymiarze społeczno-kulturowym. Na dzień 21 maja 2026 w ramach Zespołu doradczego ds. opracowania Polityki Architektonicznej Państwa (PAP) było powołanych 8 grup roboczych, jednak żadna z nich nie była poświęcona tematyce partycypacji.
