Bez zaplecza nie ma melioracji. KRIR chce państwowych gruntów dla spółek wodnych

Utrzymanie rowów melioracyjnych, przepustów i systemów odwadniających to dziś nie tylko kwestia porządku w terenie, ale warunek bezpieczeństwa produkcji rolnej. Dlatego Zarząd Krajowa Rada Izb Rolniczych zwrócił się 27 lutego 2026 r. do ministra rolnictwa Stefana Krajewskiego z wnioskiem o umożliwienie przekazywania gruntów z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa pod budowę baz technicznych dla spółek wodnych.

Bez zaplecza nie ma melioracji. KRIR chce państwowych gruntów dla spółek wodnych

Postulat dotyczy nieruchomości pozostających w dyspozycji Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa, które mogłyby zostać wykorzystane jako zaplecze infrastrukturalne dla podmiotów odpowiedzialnych za lokalną gospodarkę wodną.

Melioracja to fundament plonów

Spółki wodne pełnią kluczową funkcję w utrzymaniu urządzeń melioracyjnych i regulacji stosunków wodnych na terenach rolnych. To one odpowiadają za:

• drożność rowów i kanałów,
• sprawność przepustów i zastawek,
• funkcjonowanie systemów odwadniających i nawadniających.

W warunkach coraz częstszych susz i gwałtownych opadów ich rola rośnie. Bez sprawnej infrastruktury wodnej nie ma stabilnych plonów. Problem w tym, iż wiele spółek wodnych działa bez odpowiedniego zaplecza technicznego.

Brak baz ogranicza skuteczność działań

W praktyce spółki często nie dysponują miejscem do garażowania sprzętu, magazynowania materiałów czy prowadzenia bieżącej obsługi administracyjnej. Brak stałej bazy technicznej oznacza:

• trudności w organizacji pracy,
• wydłużony czas reakcji na awarie,
• wyższe koszty funkcjonowania.

W sytuacji nagłych zjawisk pogodowych – intensywnych opadów czy lokalnych podtopień – szybka mobilizacja sprzętu ma najważniejsze znaczenie. Bez infrastruktury logistycznej trudno mówić o skutecznej ochronie gruntów rolnych.

Grunty z zasobu KOWR dla spółek wodnych

KRIR postuluje umożliwienie nieodpłatnego przekazywania lub preferencyjnego udostępniania gruntów z zasobu KOWR na cele budowy baz technicznych dla spółek wodnych. Argumentacja jest jasna: realizują one zadania o charakterze publicznym, służące ochronie gruntów rolnych i poprawie stosunków wodnych.

Tego rodzaju rozwiązanie mogłoby przyspieszyć proces inwestycyjny i wzmocnić lokalne struktury odpowiedzialne za utrzymanie infrastruktury wodnej.

Wsparcie z KPO na infrastrukturę wodną

Drugi element wniosku dotyczy finansowania. Samorząd rolniczy proponuje uruchomienie programu umożliwiającego częściowy zwrot kosztów budowy baz technicznych wraz z zapleczem biurowym w ramach środków z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności.

Inwestycje infrastrukturalne dla spółek wodnych wpisywałyby się w cele KPO związane z:

• poprawą gospodarki wodnej,
• zwiększaniem odporności na skutki zmian klimatu,
• wzmacnianiem bezpieczeństwa produkcji rolnej.

Infrastruktura wodna jako element bezpieczeństwa kraju

Postulat KRIR pokazuje, iż dyskusja o wodzie w rolnictwie wykracza dziś poza pojedyncze rowy czy przepusty. Chodzi o systemowe podejście do zarządzania zasobami wodnymi na terenach wiejskich.

Sprawne spółki wodne to mniejsze ryzyko strat w plonach, ograniczenie skutków podtopień i suszy oraz stabilniejsze dochody gospodarstw. Decyzja w sprawie gruntów i wsparcia inwestycyjnego może przesądzić o tym, czy lokalne struktury będą w stanie sprostać wyzwaniom coraz bardziej ekstremalnego klimatu.