Branża mięsna apeluje o moratorium legislacyjne dla rolnictwa UE

Polskie rolnictwo i przemysł spożywczy znalazły się pod rosnącą presją unijnych regulacji, kosztów produkcji oraz konkurencji z państw spoza Wspólnoty. Podczas III Kongresu Światowy Dzień Mięsa World Meat Day w Warszawie przedstawiciele branży wystąpili z mocnym apelem do instytucji europejskich. Domagają się wprowadzenia moratorium legislacyjnego dla rolnictwa UE i wstrzymania nowych obowiązków nakładanych na producentów żywności.

Branża mięsna apeluje o moratorium legislacyjne dla rolnictwa UE. Fot. Związek Polskie Mięso

Branża mięsna bije na alarm

Tegoroczny Kongres Światowy Dzień Mięsa World Meat Day zgromadził ponad 300 uczestników, blisko 40 ekspertów z Polski i zagranicy oraz przedstawicieli administracji, nauki i biznesu. W centrum dyskusji znalazły się kwestie bezpieczeństwa żywnościowego, konkurencyjności europejskiego rolnictwa, eksportu oraz skutków kolejnych regulacji unijnych.

Jak podkreślali uczestnicy wydarzenia, sektor mięsny pozostaje jednym z filarów polskiego eksportu żywności, a jednocześnie coraz częściej musi mierzyć się z rosnącymi kosztami funkcjonowania.

„Branża mięsna ma strategiczną rolę w gospodarce narodowej i UE oraz najważniejsze znaczenie dla bezpieczeństwa żywnościowego, rozwoju rolnictwa oraz budowy potencjału eksportowego Polski. Tymczasem w debacie publicznej coraz częściej pojawiają się głosy kwestionujące znaczenie produkcji zwierzęcej i roli mięsa w diecie, przy jednoczesnym niedostatecznym dostrzeganiu znaczenia branży dla stabilności systemu żywnościowego. Kongres po raz kolejny stworzył przestrzeń do opartej na wiedzy dyskusji o kluczowych wyzwaniach dla sektora, by w obliczu dynamicznych zmian regulacyjnych i gospodarczych działać wspólnie i połączyć siły na rzecz przyszłości żywności – nie tylko w Polsce, ale też całej Unii Europejskiej” – mówi dr Witold Choiński, Prezes Zarządu Związku POLSKIE MIĘSO.

Moratorium dla rolnictwa. Ponad 30 organizacji mówi jednym głosem

Najważniejszym wydarzeniem pierwszego dnia kongresu było ogłoszenie wspólnego apelu polskich organizacji rolno-spożywczych o moratorium legislacyjne dla rolnictwa w Unii Europejskiej.

Przedstawiciele sektora wskazują, iż producenci żywności funkcjonują dziś w wyjątkowo trudnym otoczeniu gospodarczym. Wysokie ceny energii, nawozów, pasz, pracy i transportu zbiegają się z kolejnymi obowiązkami wynikającymi z Zielonego Ładu, polityki klimatycznej oraz nowych regulacji środowiskowych.

„Przed sektorem rolno-spożywczym stoi dziś wiele wyzwań. Jako branża potrzebujemy przede wszystkim stabilnych i przewidywalnych warunków rozwoju. Oczekujemy równych zasad konkurencji dla produktów z i spoza UE, ograniczenia wymagań administracyjnych czy uznania bezpieczeństwa żywnościowego za element bezpieczeństwa strategicznego Europy. Konieczne jest również większe wsparcie inwestycji w nowoczesną i zrównoważoną produkcję, która pozwoli łączyć cele środowiskowe z konkurencyjnością producentów. Dlatego razem z ponad 30 polskimi organizacjami branżowymi i producentami wystosowaliśmy apel o moratorium legislacyjne na wybrane regulacje dla rolnictwa UE” – mówi dr Witold Choiński.

Które przepisy budzą największy sprzeciw?

Zdaniem sygnatariuszy apelu największe obciążenia dla rolników i przetwórców generują w tej chwili regulacje dotyczące:

• dobrostanu i transportu zwierząt,
• rozporządzenia EUDR,
• opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR),
• Soil Monitoring Law,
• SUR dotyczącego zrównoważonego stosowania środków ochrony roślin,
• Nature Restoration Law.

Branża podkreśla, iż wdrażanie kolejnych wymagań bez zapewnienia odpowiednich źródeł finansowania prowadzi do wzrostu kosztów produkcji i osłabienia konkurencyjności europejskiej żywności wobec importu spoza UE.

Szczególne obawy budzi również fakt, iż nowe przepisy są procedowane równolegle z pracami nad budżetem UE na lata 2028–2034 oraz przyszłym kształtem Wspólnej Polityki Rolnej.

Pięć kluczowych postulatów sektora

Organizacje rolno-spożywcze domagają się:

• wstrzymania nowych inicjatyw legislacyjnych obciążających rolników do końca obecnej kadencji Parlamentu Europejskiego,
• pełnego przeglądu kosztów regulacji przyjętych od 2019 r.,
• powiązania każdej nowej regulacji z dedykowanym źródłem finansowania,
• obowiązkowego testu konkurencyjności wobec importu z państw trzecich,
• szczegółowej oceny wpływu nowych przepisów na koszty produkcji i bezpieczeństwo żywnościowe.

Według branży bez takich działań europejskie rolnictwo będzie stopniowo tracić przewagę konkurencyjną, a produkcja może być przenoszona poza granice Unii.

Żywność jako element bezpieczeństwa strategicznego

Podczas kongresu eksperci wielokrotnie podkreślali, iż w obecnej sytuacji geopolitycznej produkcja żywności powinna być traktowana podobnie jak infrastruktura krytyczna.

Prof. Marek Wigier z IERiGŻ PIB zwracał uwagę na konieczność wzmacniania bezpieczeństwa żywnościowego Europy. Z kolei prof. Michael Lee z Uniwersytetu Harper Adams wskazywał na wpływ regulacji takich jak EUDR, ESG czy Zielony Ład na konkurencyjność producentów oraz potrzebę zapewnienia równych zasad handlu wobec importu spoza UE.

Eksperci zwrócili również uwagę na rosnące znaczenie rynków azjatyckich dla eksportu polskiego mięsa. Według prof. Łukasza Ambroziaka z IERiGŻ PIB kraje Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej mogą w najbliższych latach stać się jednymi z najważniejszych kierunków rozwoju sprzedaży zagranicznej.

Cyberataki i energia nowymi wyzwaniami dla rolnictwa

Obok regulacji i handlu międzynarodowego uczestnicy kongresu dyskutowali również o zagrożeniach cyfrowych oraz kosztach energii.

Eksperci ds. cyberbezpieczeństwa ostrzegali, iż zakłady spożywcze coraz częściej stają się celem ataków informatycznych, które mogą zakłócić funkcjonowanie całych łańcuchów dostaw żywności.

Duże zainteresowanie wzbudził także temat niezależności energetycznej gospodarstw i przedsiębiorstw. Przedstawiciele sektora biometanu wskazywali, iż rolnictwo może w przyszłości stać się nie tylko producentem żywności, ale również znaczącym producentem energii odnawialnej.

Wnioski płynące z kongresu są jednoznaczne: branża oczekuje od Unii Europejskiej przede wszystkim stabilności, przewidywalności oraz ograniczenia nowych obciążeń administracyjnych. Zdaniem producentów bez takich działań trudno będzie utrzymać konkurencyjność europejskiej żywności na globalnym rynku.