Europejski rynek cukru czekają poważne zmiany. Komisja Europejska prognozuje, iż produkcja w okresie 2026/2027 spadnie aż o 14,8%, a w Polsce o ponad 16%. Tymczasem krajowe magazyny są wypełnione cukrem, ceny spadają, a sytuacja budzi zaniepokojenie samorządu rolniczego. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wystąpiło już do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów o zbadanie, czy na polskim rynku nie dochodzi do praktyk naruszających zasady uczciwej konkurencji.

Ceny cukru pod lupą UOKiK! Polska tonie w zapasach

Sytuacja na rynku cukru stała się przedmiotem interwencji Krajowej Rady Izb Rolniczych (KRIR). W odpowiedzi na wystąpienie rolniczego samorządu Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przedstawiło szczegółową analizę europejskiego i krajowego rynku. Pismo z 9 września 2026 r. pokazuje, iż choć produkcja cukru w Europie ma wyraźnie spaść, sytuacja polskich producentów pozostaje skomplikowana.

Największym problemem krajowego rynku są wysokie zapasy. Mogą one ograniczać wzrost cen choćby w sytuacji zmniejszenia produkcji w nadchodzącym sezonie.

Produkcja cukru w UE mocno spadnie. Niemcy z największą redukcją

Według prognozy Komisji Europejskiej z 25 czerwca 2026 r. unijna produkcja cukru w okresie 2026/2027 wyniesie zaledwie 14,13 mln ton. To aż o 2,45 mln ton mniej niż w poprzednim sezonie, co oznacza spadek o 14,8%.

Ograniczenie produkcji obejmie wszystkich najważniejszych unijnych producentów, choć jego skala będzie zróżnicowana.

Szczególną uwagę zwraca sytuacja Niemiec. Chociaż procentowy spadek produkcji ma być tam nieco mniejszy niż w Polsce, to właśnie niemiecki rynek odpowiadać będzie za największą część unijnej redukcji.

Niemcy mają odpowiadać za blisko 28% całkowitego spadku produkcji cukru w Unii Europejskiej.

To istotna informacja dla polskiego rynku, ponieważ zmniejszenie podaży u jednego z największych europejskich producentów może wpływać na handel i kształtowanie się cen w całej UE.

Niemcy mogą zebrać najmniej buraków od 1990 roku

Sytuację dodatkowo komplikują problemy niemieckich plantatorów buraków cukrowych.

Według przywołanych przez resort rolnictwa doniesień prasowych tegoroczne zbiory buraków w Niemczech mogą być najniższe od 1990 r.

Za pogorszenie perspektyw produkcyjnych odpowiada kilka czynników. Najważniejsze z nich to susza, wysokie temperatury, szczególnie dotkliwe w południowej części kraju, ograniczenie powierzchni upraw oraz presja chorób.

Ministerstwo zaznacza jednak, iż ze względu na zmieniające się warunki pogodowe dokładna skala strat pozostaje trudna do oszacowania.

Problemy produkcyjne zbiegają się ze wzrostem cen niektórych produktów spożywczych. W lipcu 2026 r. w Niemczech presja inflacyjna dotyczyła m.in. drobiu, przetworów mlecznych, jaj, olejów oraz cukru.

W przypadku cukru wzrost cen detalicznych jest już widoczny w danych statystycznych.

Cukier w Polsce tanieje znacznie szybciej niż w UE

Mimo prognozowanego spadku produkcji europejski rynek cukru przez cały czas odczuwa skutki wcześniejszej wysokiej podaży.

W pierwszym półroczu 2026 r. średnia cena zbytu cukru białego w Unii Europejskiej wyniosła 508 euro za tonę. Była o 6,7% niższa niż w analogicznym okresie 2025 r.

Jeszcze większe różnice występują na poziomie cen detalicznych.

Z analizy Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – PIB wynika, iż w okresie od sierpnia 2025 r. do lipca 2026 r. średnioroczne ceny detaliczne cukru w UE obniżyły się o 5,2% w porównaniu z poprzednim analogicznym okresem.

W poszczególnych krajach sytuacja wyglądała jednak zupełnie inaczej.

Największy spadek odnotowano na Malcie, gdzie ceny zmniejszyły się o 17%. Z kolei na Słowacji wzrosły o 6,8%.

W Polsce cukier potaniał aż o 15,8%, podczas gdy w Niemczech spadek wyniósł 7%.

Jeszcze ciekawsze wnioski przynosi porównanie cen z lipca 2026 r. z lipcem poprzedniego roku. W Polsce odnotowano spadek o 16%, natomiast w Niemczech ceny wzrosły o 4,6%.

Oznacza to, iż w tym samym czasie, gdy polscy konsumenci płacili za cukier wyraźnie mniej, niemiecki rynek zaczął już odnotowywać podwyżki.

Spadki cen przekraczające 10% wystąpiły również w Słowenii, Danii i na Litwie.

Należy przy tym pamiętać, iż ceny detaliczne nie są tożsame z cenami zbytu cukrowni ani cenami buraków cukrowych uzyskiwanymi przez plantatorów.

Polska ma ogromne zapasy cukru. W trzy lata przybyło niemal pół miliona ton

Największym wyzwaniem dla polskiego sektora cukrowniczego pozostaje strukturalna nadwyżka produkcyjna. Polska od lat wytwarza więcej cukru, niż wynosi zapotrzebowanie krajowe, a istotna część produkcji trafia na eksport. Potwierdzają to również informacje publikowane przez Ministerstwo Rolnictwa

Z danych GUS przytoczonych w piśmie resortu z 9 września wynika, iż w pierwszym kwartale 2026 r. krajowe zapasy cukru wyniosły 1,566 mln ton.

Były one:

• o 11,7% wyższe niż rok wcześniej;
• o 25,7% wyższe od średniej trzyletniej;
• o 36,6% wyższe od średniej pięcioletniej.

W porównaniu ze średnią z ostatnich trzech lat nadwyżka zapasów wynosiła 478,4 tys. ton, a wobec średniej pięcioletniej aż 605,4 tys. ton.

To właśnie tak duże zapasy mogą ograniczać skalę ewentualnego wzrostu cen cukru w Polsce.

Resort rolnictwa zwraca uwagę, iż prognozowane ograniczenie krajowej produkcji w okresie 2026/2027, choć znaczące, jest mniejsze od nadwyżki zapasów w stosunku do średniej wieloletniej.

Oznacza to, iż choćby wyraźny spadek produkcji nie musi automatycznie doprowadzić do szybkiego wzrostu cen na polskim rynku.

Eksportujemy prawie milion ton cukru. Import nie jest głównym problemem

Polska pozostaje eksporterem netto cukru. W 2025 r. krajowy eksport wyniósł 961,9 tys. ton, podczas gdy import osiągnął 104,5 tys. ton.

Dodatnie saldo handlowe wyniosło zatem 857,4 tys. ton.

Również pierwsze pięć miesięcy 2026 r. przyniosło znaczną przewagę eksportu nad importem.

Handel cukrem w Polsce

Styczeń–maj 2026 r., według danych przekazanych przez MRiRW

Eksport

433,9 tys. t

−10,5% r/r

Import

37,7 tys. t

−17,3% r/r

Nadwyżka eksportu nad importem

396,2 tys. ton

Warto zauważyć, iż zapasy cukru rosły pomimo intensywnego eksportu i ograniczenia importu.

W ocenie resortu rolnictwa, ze względu na znaczną nadwyżkę eksportową i niewielką skalę przywozu, import nie ma istotnego wpływu na kształtowanie krajowych cen cukru.

Czy cukier zacznie drożeć? najważniejsze będą najbliższe miesiące

Perspektywy cenowe na sezon 2026/2027 pozostają niejednoznaczne.

Z jednej strony prognozowany spadek produkcji w Unii Europejskiej oraz przewidywany deficyt na rynku światowym mogą sprzyjać wzrostowi cen. Z drugiej strony polski rynek dysponuje znacznymi zapasami, które mogą ograniczać tempo podwyżek.

Dla krajowych plantatorów buraków cukrowych istotne będą przede wszystkim ceny oferowane przez cukrownie, warunki kontraktacji oraz możliwości zagospodarowania nadwyżek produkcyjnych.

Wcześniej Ministerstwo Rolnictwa wskazywało, iż utrzymująca się presja cenowa doprowadziła do ograniczania powierzchni upraw buraków cukrowych. W 2025 r. areał ich uprawy w Polsce uległ zmniejszeniu do około 258,4 tys. ha, czyli o 6% w porównaniu z poprzednim rokiem.

Ostateczny wpływ ograniczenia unijnej produkcji na polski rynek będzie zależał między innymi od rzeczywistych zbiorów, sytuacji w handlu zagranicznym i zmian światowych cen cukru.

Ministerstwo skierowało sprawę do UOKiK. Rynek cukru do sprawdzenia

W odpowiedzi na interwencję Krajowej Rady Izb Rolniczych resort rolnictwa poinformował również o podjęciu działań dotyczących funkcjonowania krajowego rynku cukru.

19 sierpnia 2026 r. Ministerstwo Rolnictwa zwróciło się do Prezesa UOKiK o przeprowadzenie kontroli i zbadanie, czy na polskim rynku cukru nie dochodzi do praktyk naruszających zasady uczciwej konkurencji.

Pismo przekazano także do wiadomości Krajowej Rady Izb Rolniczych.

Według informacji zawartych w odpowiedzi resortu z 9 września Ministerstwo nie otrzymało jeszcze stanowiska UOKiK w tej sprawie.

Samo skierowanie pisma nie oznacza jednak stwierdzenia nieprawidłowości ani potwierdzenia, iż Urząd wszczął formalne postępowanie. Ewentualne ustalenia będą zależały od działań podjętych przez organ ochrony konkurencji.

Co dalej z polskim rynkiem cukru?

Najbliższe miesiące mogą przynieść istotne zmiany w europejskim bilansie cukru. Prognozowane ograniczenie produkcji o 2,45 mln ton oznacza wyraźne zmniejszenie podaży w całej Unii Europejskiej.

Jednak sytuacja Polski różni się od tej obserwowanej w Niemczech. Podczas gdy niemiecki rynek walczy z perspektywą bardzo niskich zbiorów buraków, Polska wchodzi w kolejny sezon ze znacznymi zapasami cukru.

Dla polskich plantatorów najważniejsze pozostaje pytanie, czy ograniczenie produkcji w Europie przełoży się na poprawę cen i warunków kontraktacji buraków cukrowych.

Istotne będą również wyniki ewentualnych działań UOKiK, ponieważ obok sytuacji podażowej znaczenie dla producentów rolnych mają przejrzyste zasady funkcjonowania rynku i uczciwe warunki konkurencji.