Zdjęcie: Rosja zakazuje eksportu saletry amonowej

Ceny nawozów znów wystrzelą? Decyzja Kremla o nagłym wstrzymaniu dostaw saletry amonowej uderza w fundamenty światowego rolnictwa. Rosja, kontrolująca niemal połowę globalnego handlu tym surowcem, zamknęła kurek z dostawami do 21 kwietnia. Eksperci alarmują: to prosta droga do tego, by ceny nawozów osiągnęły rekordowe poziomy.

Dlaczego ceny nawozów mogą wzrosnąć?

Głównym zapalnikiem obecnej sytuacji jest miesięczny zakaz eksportu saletry amonowej wprowadzony przez rosyjskie Ministerstwo Rolnictwa. Oficjalnie ma on zabezpieczyć krajowe zasiewy, jednak rynki finansowe reagują nerwowo. Rosja odpowiada za blisko 40% światowego handlu tym komponentem, a każda wyrwa w podaży błyskawicznie wpływa na ceny nawozów na giełdach towarowych.

Sytuację pogarszają problemy wewnętrzne rosyjskich gigantów chemicznych, takich jak Acron czy Kujbyszew Azot. Ataki dronów na infrastrukturę produkcyjną spowodowały przestoje, które potrwają co najmniej do maja. Ograniczona produkcja w połączeniu z blokadą eksportu to scenariusz, w którym rolnicy na całym świecie muszą przygotować się na wyższe koszty produkcji.

Globalny paraliż a koszty upraw

Na to, jak kształtują się ceny nawozów, ogromny wpływ ma również logistyka. Zamknięcie Cieśniny Ormuz odcięło świat od 24% dostaw amoniaku, kluczowego składnika azotów. W efekcie rolnicy stają przed dramatycznym wyborem:

• Akceptacja drożyzny: Kupno nawozów po wygórowanych stawkach, co przełoży się na droższy chleb i mąkę.
• Oszczędność na nawożeniu: Co bezpośrednio skutkuje niższymi plonami pszenicy, która jest wyjątkowo żarłoczna, jeżeli chodzi o składniki odżywcze.

Unia Europejska walczy z importem ze Wschodu

Wysokie ceny nawozów w Europie to także efekt celowej polityki odcinania się od rosyjskich surowców. Od lipca 2025 roku obowiązują cła zaporowe, które mają sukcesywnie rosnąć:

1. Obecnie dodatkowa stawka na produkty azotowe wynosi 40 euro/t.
2. Do 2028 roku cło ma wzrosnąć do astronomicznego poziomu 315 euro/t.
3. W przypadku nawozów typu NPK i DAP stawki mogą sięgnąć choćby 430 euro/t.

Bruksela chce w ten sposób wymusić na europejskich gospodarstwach uniezależnienie się od nieprzewidywalnych dostawców, choćby kosztem przejściowo wyższych kosztów zakupu środków produkcji.