Świadomość bieżących mechanizmów kształtowania cen paliw płynnych to dla gospodarstw rolnych bezpośrednia oszczędność kosztów operacyjnych. Bieżąca wiedza o poziomach cenowych w hurcie PKN Orlen oraz na giełdach energii i walut stanowi najważniejszy argument podczas negocjacji stawek paliwa dostarczanego bezpośrednio do gospodarstwa, pozwalając na precyzyjne egzekwowanie upustów handlowych od lokalnych dystrybutorów. Poniższa analiza podsumowuje sytuację na rynku hurtowym oraz na giełdach światowych po fali głębokich przecen surowców, a także prognozuje, maksymalne ceny detaliczne, które będą obowiązywać na stacjach w środę 27 maja. Dla kierowców i producentów rolnych to jednoznaczny sygnał: połączenie tańszego surowca, silniejszego złotego oraz przełomu dyplomatycznego zapowiada nadejście kolejnej fali obniżek, o ile krajowy koncern nie zdecyduje się na realizację własnej strategii marżowej przed ewentualnym wygaśnięciem rządowych osłon.

Krajowy rynek paliw we wtorek 26 maja przyniósł chwilową stabilizację cenową ze strony PKN Orlen, który pozostawił swoje tabele hurtowe na niezmienionym poziomie. Jednak na rynkach międzynarodowych doszło do silnego tąpnięcia, które dodatkowo zostało wzmocnione przez korzystny dla Polski układ walutowy. Po poniedziałkowym braku sesji w Stanach Zjednoczonych (giełdy w USA były zamknięte z powodu święta państwowego), wtorek przyniósł gwałtowną wyprzedaż kontraktów terminowych na surowce przy jednoczesnym umocnieniu polskiej waluty.

Geopolityka i giełdy: Bliski Wschód pod presją dyplomacji

Głębokie spadki na giełdach naftowych to bezpośrednia reakcja na najnowsze doniesienia z frontu dyplomatyczno-militarnego na Bliskim Wschodzie. Wojna USA i Izraela z Iranem, która rozpoczęła się 28 lutego, od 8 kwietnia przebiega pod znakiem formalnego rozejmu. Sytuacja zaostrzyła się wprawdzie w poniedziałek, kiedy wojsko amerykańskie przeprowadziło uderzenia na południu Iranu, jednak rynki surowcowe zareagowały spadkami, ponieważ administracja USA wysyła silne sygnały o bliskim finale negocjacji.

Sekretarz stanu USA Marco Rubio potwierdził we wtorek, iż porozumienie z Iranem jest przez cały czas możliwe. Trwające w Katarze rozmowy koncentrują się w tej chwili na precyzyjnym brzmieniu ostatecznej umowy, której wypracowanie ma zająć kilka dni. Prezydent Donald Trump podtrzymuje gotowość do zawarcia porozumienia, jednocześnie kładąc nacisk na bezwzględne i stałe otwarcie Cieśniny Ormuz dla międzynarodowej żeglugi. Inwestorzy wyceniają w tej chwili spadek ryzyka długotrwałego zablokowania dostaw ropy z Zatoki Perskiej, co skutkuje masową wyprzedażą kontraktów.

• Ropa naftowa: Notowania surowca notują we wtorek gwałtowny spadek o około 5%, dynamicznie oddalając się od ubiegłotygodniowych maksimów i nadrabiając poniedziałkową przerwę handlową w USA.
• Diesel ARA: W poniedziałek na europejskim rynku terminowym paliw gotowych odnotowano potężny spadek ceny o blisko 5%, przez co wycena gotowego oleju napędowego w Europie zjechała do poziomu 1061,75 USD/t. To najniższy pułap cenowy od połowy kwietnia.
• Kurs USD/PLN: Polska waluta zanotowała udaną sesję i umocniła się lekko do poziomu około 3,64 PLN za dolara (wobec wcześniejszych 3,6536 PLN). Silniejszy złoty dodatkowo obniża koszty zakupu importowanych surowców dla krajowych rafinerii.

Kombinacja taniejącej ropy, tąpnięcia na rynku ARA oraz mocniejszego złotego oznacza, iż wtorkowy brak zmian w cennikach PKN Orlen ma charakter przejściowy. Światowy rynek generuje potężną presję spadkową.

Krajowy rynek hurtowy i kulisy tarczy CPN

Przed uwzględnieniem dzisiejszego tąpnięcia na giełdach naftowych i walutowych, wtorkowe zestawienie cen hurtowych w PKN Orlen powtórzyło stawki z weekendu (Ekodiesel: 5 950 PLN/mł, Eurosuper: 5 642 PLN/mł). Te poziomy decydują o kształcie cen maksymalnych na kolejny dzień.

W tym miejscu najważniejszy staje się jednak kontekst regulacyjny. Obecny pakiet osłonowy CPN (tarcza paliwowa) obowiązuje na ten moment wyłącznie do końca maja. Każdy miesiąc funkcjonowania sztywnych limitów cenowych kosztuje budżet państwa około 1,6 mld złotych. Przy tak wysokich kosztach fiskalnych Ministerstwo Finansów będzie dążyło do ograniczenia lub całkowitego wygaszenia tego programu, gdy tylko sytuacja geopolityczna na Bliskim Wschodzie trwale się ustabilizuje.

To rzuca zupełnie nowe światło na zachowanie krajowego monopolisty rafineryjnego. Jeśli także w środę 27 maja PKN Orlen nie zareaguje obniżkami hurtowymi na obecne, głębokie spadki na giełdach światowych, może to oznaczać realizację konkretnej strategii rynkowej. Koncern w ten sposób prawdopodobnie buduje poduszkę finansową pod zbliżające się ograniczenie lub nieprzedłużanie pakietu CPN od czerwca. Zatrzymanie marży w hurcie pozwoliłoby zamortyzować rynkowy skok cen detalicznych dla konsumentów w momencie, gdy państwo zrezygnuje z dopłat i powróci do standardowych stawek podatkowych oraz wolnorynkowych marż stacyjnych.

Oficjalne ceny maksymalne na środę 27 maja

Zgodnie z zasadami tarczy CPN, maksymalna marża detaliczna stacji paliw pozostaje zamrożona na poziomie 30 groszy netto do litra, przy stawce podatku VAT wynoszącej 8%. Ponieważ wtorkowy cennik Orlenu powtórzył wcześniejsze wyceny, oficjalne limity detaliczne na środę 27 maja będą identyczne jak te obowiązujące dzisiaj.

Matematyczny wzór obliczeniowy: (Cena hurtowa netto Orlen / 1000 + 0,30 zł marży) * 1,08 VAT

W środę 27 maja stacje benzynowe w całym kraju przez cały czas nie mogą sprzedawać oleju napędowego drożej niż po 6,75 zł/l, a benzyny Pb95 drożej niż po 6,42 zł/l. Wywalczone obniżki zostają na środę zamrożone.

Rekomendacja zakupowa dla gospodarstw

Chwilowa stabilizacja cen krajowych przy jednoczesnym silnym spadku na giełdach światowych i umocnieniu złotego dyktuje precyzyjną taktykę zakupową. Ponieważ wtorkowy hurt powtórzył ceny, limity stacyjne na środę pozostają bez zmian. Kierowcy tankujący detalicznie mogą realizować zakupy bez pośpiechu. Z kolei dla producentów rolnych zamawiających paliwo hurtowo do zbiorników gospodarstw, najważniejsze jest obserwowanie zachowania PKN Orlen. jeżeli koncern nie obniży cen w środę mimo krachu na świecie (ropa -5%, diesel ARA -5%, dolar 3,64 zł we wtorek rano), będzie to sygnał budowania poduszki przed możliwym czerwcowym końcem lub ograniczeniem tarczy CPN. W obecnym układzie zaleca się wstrzymanie z długoterminowymi zamówieniami wielkoobjętościowymi i kupowanie wyłącznie mniejszych partii na bieżące, pilne prace polowe. Warto też rozróżnić rolników ryczałtowych i Vatowców. Dla pierwszych ewentualny koniec CPN to powrót akcyzy i VAT na wyższe poziomy. Dla mniejszej grupy rolników rozliczających VAT ryzyko końca CPN ogranicza się do stawki akcyzy.

Źródło cen: PKN Orlen, Monitor Polski, Giełdy