1 godzina temu
Jensen Huang przestał kierować Nvidią, ale sprawa, przez którą stracił stanowisko, wciąż się rozwija. Bloomberg ustalił na podstawie dokumentów, iż chińska spółka założona przez Alice Huang kupiła przemycone chipy AI. Trafiły one do centrum danych w Szanghaju powiązanego z singapurskim Megaspeed International. Część serwerów była pierwotnie sprzedana Aperia Cloud Services, oficjalnemu partnerowi chmurowemu Nvidii z siedzibą w Singapurze. To pierwsza tak konkretna informacja o tym, gdzie fizycznie trafiał objęty zakazem sprzęt.
To także zła wiadomość dla całego regionu. Według Bloomberga Azji Południowo-Wschodniej grożą ostrzejsze amerykańskie przepisy dotyczące eksportu i używania zaawansowanych chipów. Mogą one zahamować boom inwestycyjny w centra danych, który w ostatnich latach napędzał gospodarki regionu.
Od romansu do sprawy eksportowej
Przypomnijmy przebieg wydarzeń. Pod koniec października „New York Times” ujawnił bliską relację Jensena Huanga z Alice Huang (chińskie nazwisko Huang Le, bez pokrewieństwa z Jensenem). Amerykański wywiad uważa ją za współpracowniczkę chińskich służb. W latach 2023-2024 była dyrektorką zarządzającą i udziałowczynią Megaspeed. 8 listopada Huang przyznał się do zdrady, a 12 listopada odszedł z Nvidii ze skutkiem natychmiastowym. Tymczasowo spółką kieruje Colette Kress.
W tle od dawna toczy się sprawa przemytu chipów. Reuters ustalił, iż Alice Huang razem z mężem i siostrą zbudowała sieć firm w Chinach i Singapurze. Według tych ustaleń przez tę sieć przeszły chipy Nvidii warte co najmniej 7,5 mld USD. Do Chin miało trafić ok. 240 tys. układów H100, H200 i A100, a część z nich zasilała infrastrukturę Alibaby, Tencenta i mniejszych chińskich laboratoriów AI. Reuters zaznacza, iż nie zweryfikował tych informacji samodzielnie.
Skala działalności Megaspeed była od początku nietypowa. Według dokumentów rejestrowych aktywa spółki wzrosły z 33 mln USD w 2023 roku do 3 mld USD rok później. Przychody w tym czasie wzrosły od zera do 294 mln USD. Nvidia wcześniej twierdziła, iż jej kontrole nie wykazały przekierowywania chipów, a Megaspeed prowadzi „niewielką komercyjną chmurę”.
Co wynika z nowych ustaleń
Najważniejsze jest powiązanie konkretnych serwerów z konkretną lokalizacją w Chinach. Do tej pory dyskusja dotyczyła głównie podejrzeń, rozbieżności w danych o imporcie i analiz short sellerów. Teraz pojawia się ślad prowadzący przez oficjalnego partnera Nvidii. Aperia ma status Nvidia Cloud Partner i była pierwszą firmą z takim statusem w ASEAN. To stawia pytanie o skuteczność systemu kontroli, który miał zapobiegać takim przeciekom.
Równolegle pojawiają się kolejne wątki śledcze. Według Bloomberga Departament Sprawiedliwości sprawdza, czy podmioty powiązane z Alice Huang brały udział w przemycie do Chin produktów Super Micro Computer. Postępowanie prowadzi prokuratura federalna na Manhattanie. Sama Alice Huang przebywa według Bloomberga w Pekinie.
Megaspeed zapewnia, iż traktuje amerykańskie przepisy eksportowe „niezwykle poważnie”. Spółka twierdzi, iż współpracowała z inspekcjami Biura Przemysłu i Bezpieczeństwa (BIS) i zatrudniła amerykańską kancelarię do przeprowadzenia pełnej inwentaryzacji swoich procesorów GPU.
Singapur też zabrał głos. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych poinformowało, iż w lutym zakazało Alice Huang ponownego wjazdu do kraju i udzieliło jej „surowego ostrzeżenia”. Uznało, iż świadomie przekazała policji nieprawdziwe informacje, umniejszając swoją rolę w spółce. Jednocześnie stwierdziło, iż nie ma wystarczających dowodów na popełnienie przez nią przestępstwa. Śledztwo w sprawie Megaspeed i sześciu innych osób trwa. Singapurskie władze skarżą się, iż ich prośby o pomoc kierowane do USA w dużej mierze pozostały bez odpowiedzi.
Pekin odrzuca oskarżenia.
„Strona amerykańska powinna przestać fabrykować tak zwaną narrację szpiegowską jako pretekst do wprowadzania blokad technologicznych” – powiedziała Mao Ning, rzeczniczka chińskiego MSZ.
Waszyngton szykuje kontrole eksportu dla regionu
Dla rynku ważniejsze od samej sprawy przemytu jest to, jak zareaguje na nią polityka eksportowa USA. Według The Information Departament Handlu kończy prace nad przepisami, które mają uniemożliwić chińskim firmom korzystanie z zaawansowanych chipów przez centra danych w krajach trzecich. BIS chce objąć kontrolą siedem państw: Singapur, Malezję, Tajlandię, Indonezję, Brazylię, Norwegię i RPA. Import układów na poziomie Blackwell lub wyższym wymagałby wtedy zgody USA, zgłoszenia użytkownika końcowego i stałego nadzoru. Nowe przepisy mogą zostać ogłoszone jeszcze w listopadzie.
Kongres również przyspiesza. Według „Wall Street Journal” politycy obu partii chcą dołączyć do ustawy o budżecie obronnym (NDAA) trzy projekty ustaw: AI Overwatch Act, Chip Security Act i MATCH Act. Ten drugi przewiduje obowiązkowe mechanizmy śledzenia lokalizacji chipów. Spiker Izby Reprezentantów Mike Johnson mówi o „rosnącym konsensusie” wokół ograniczenia eksportu chipów do Chin.
Problem dobrze pokazują dane samej Nvidii. W roku fiskalnym 2025 Singapur odpowiadał za 18% przychodów spółki liczonych według miejsca wystawienia faktury. Fizycznie do tego kraju trafiło jednak mniej niż 2% dostaw. Zwykle tłumaczy się to tym, iż globalne koncerny rozliczają zakupy przez regionalne centrale. Po aferze Huanga rynek patrzy na ten wskaźnik dużo uważniej.
Region zagrożony podwójnie
Azja Południowo-Wschodnia od kilku lat była jednym z największych beneficjentów boomu AI. Johor w Malezji, położony tuż przy granicy z Singapurem, stał się jednym z najszybciej rozwijających się rynków centrów danych na świecie. Inwestują tam zarówno amerykańscy giganci technologiczni, jak i chińskie firmy. Część chińskich firm korzystała z tego legalnie: mocy obliczeniowej z chipami, których nie mogą kupić w kraju, nie importowały, tylko ją wynajmowały.
„Chińskie firmy mogą korzystać z centrów danych w Singapurze i Malezji oraz ich mocy obliczeniowej bez konieczności importowania objętych ograniczeniami półprzewodników. Jednak łatwość wysyłania chipów przez Singapur i Malezję sprawia, iż te kraje są atrakcyjne także dla tych, którzy chcą obejść amerykańskie kontrole” – powiedział Ja Ian Chong z Narodowego Uniwersytetu Singapurskiego.
Analitycy cytowani przez „The Straits Times” spodziewają się, iż operatorzy centrów danych w Malezji, Singapurze, Indonezji i Tajlandii będą podlegać ostrzejszym kontrolom zakupów. Przewidują też ograniczenia w wynajmie mocy obliczeniowej firmom z Chin. To uderzyłoby w model biznesowy, na którym opiera się duża część inwestycji w regionie.
Malezja reaguje z wyprzedzeniem. Minister handlu Johari Abdul Ghani zapowiedział, iż rząd rozważa ustawę o monitorowaniu działalności centrów danych i wykorzystania zaawansowanych chipów. Inwestorzy musieliby ujawniać operatorów, lokalizacje i liczbę sprowadzanych procesorów GPU.
„Jeśli ktoś chce wykorzystać ten kraj do handlu czymś, co jest uznawane za nielegalną transakcję, musimy zadbać o to, by do tego nie doszło” – powiedział Johari Abdul Ghani.
Minister zaznaczył jednak, iż Kuala Lumpur nie planuje śledztwa wobec Speedmatrix, malezyjskiej spółki zależnej Megaspeed. Uzasadnił to tym, iż kupowanie chipów na potrzeby własnych centrów danych nie łamie lokalnego prawa.
Ryzyko dla Nvidii
Dla Nvidii ta sprawa może okazać się bardziej kosztowna niż sama zmiana prezesa. Spółka traci już nie tylko wizerunkowo. Chodzi o realne ryzyko regulacyjne na jednym z rynków, które w ostatnich latach rozwijały się najszybciej. Zaostrzenie kontroli w Azji Południowo-Wschodniej mogłoby spowolnić realizację zamówień, wydłużyć procedury i zwiększyć koszty zgodności z przepisami u klientów. W najgorszym scenariuszu część popytu zniknęłaby, bo jego źródłem byli w praktyce końcowi użytkownicy z Chin.
Na pierwsze odpowiedzi trzeba poczekać do wtorku 17 listopada. Nvidia opublikuje wtedy wyniki za III kwartał roku fiskalnego 2027, a konferencję po raz pierwszy poprowadzi Colette Kress. Inwestorzy będą chcieli wiedzieć, jak spółka ocenia ryzyko związane z nowymi przepisami w regionie. Zapytają też, czy po aferze z udziałem Alice Huang zmienia system weryfikacji partnerów chmurowych.
