Czy gęsi mogą jeść chleb? Hodowcy muszą o tym wiedzieć

1 godzina temu

Zdjęcie: gęsi

Chleb bardzo często trafia do przydomowego gospodarstwa jako sposób na wykorzystanie resztek z kuchni. Kury, kaczki czy gęsi zwykle zjadają go chętnie, co może sprawiać wrażenie, iż jest dla nich dobrym pokarmem. W przypadku gęsi hodowlanych trzeba jednak zachować ostrożność. Pieczywo może być podawane jedynie sporadycznie i w niewielkich ilościach, ponieważ nie zastępuje adekwatnie zbilansowanej dawki pokarmowej.

Chleb nie powinien być podstawą żywienia gęsi

Gęsi są ptakami roślinożernymi, których układ pokarmowy jest dobrze przystosowany do pobierania zielonek. W warunkach gospodarskich chętnie wykorzystują pastwisko, zjadając trawy, młode rośliny oraz inne dostępne części roślin. W zależności od systemu utrzymania ich żywienie uzupełnia się również ziarnem zbóż i odpowiednio dobranymi mieszankami paszowymi.

Chleb znacznie różni się od takiego pokarmu. Dostarcza przede wszystkim łatwo przyswajalnych węglowodanów, a jego wartość odżywcza nie odpowiada potrzebom rosnących ani dorosłych gęsi. o ile ptaki najedzą się pieczywem, mogą pobrać mniej zielonki lub pełnoporcjowej paszy, a tym samym otrzymać mniejszą ilość białka, składników mineralnych i witamin.

Szczególnie niewskazane jest regularne traktowanie chleba jako taniego zamiennika paszy. To, iż gęś chętnie go zjada, nie oznacza jeszcze, iż produkt powinien stanowić większą część jej jadłospisu.

Czy niewielka ilość chleba zaszkodzi gęsi?

Zdrowej, dorosłej gęsi niewielki kawałek świeżego pieczywa podany od czasu do czasu najczęściej nie zaszkodzi. Problem zaczyna się wtedy, gdy chleb pojawia się w karmidle regularnie albo stanowi znaczną część dziennego żywienia.

Jeżeli gospodarz chce wykorzystać niewielką ilość pieczywa, powinien traktować je wyłącznie jako okazjonalny dodatek. Nie warto podawać dużych porcji kilku bochenków całemu stadu tylko dlatego, iż pozostały po posiłku lub nie nadają się już do sprzedaży.

Znaczenie ma również kondycja ptaków. Młode gęsi znajdujące się w intensywnym okresie wzrostu mają znacznie większe wymagania dotyczące białka, witamin i składników mineralnych. W ich przypadku wypełnianie przewodu pokarmowego mało wartościowym pieczywem jest szczególnie niekorzystne.

Suche pieczywo nie jest automatycznie dobrą paszą

W gospodarstwach przez cały czas spotyka się praktykę suszenia starego chleba i późniejszego podawania go zwierzętom. Samo wysuszenie pieczywa nie poprawia jednak jego wartości pokarmowej i nie sprawia, iż staje się ono pełnowartościową paszą dla gęsi.

Twarde kawałki można rozdrobnić, o ile mają być wykorzystane w niewielkiej ilości. Nie powinno się natomiast podawać dużych, bardzo suchych części pieczywa, które ptaki łapczywie połykają. Gęsi przez cały czas muszą mieć dostęp do świeżej i czystej wody, ponieważ używają jej między innymi podczas pobierania pokarmu i oczyszczania dzioba.

Moczenie chleba również nie rozwiązuje problemu jego niskiej wartości żywieniowej. Wilgotne pieczywo dodatkowo gwałtownie się psuje, szczególnie podczas ciepłej pogody.

Spleśniałego chleba gęsiom nie wolno podawać

Najważniejsza zasada dotyczy pieczywa z widoczną pleśnią. Takiego produktu nie należy podawać gęsiom ani innym zwierzętom gospodarskim. Usunięcie fragmentu pokrytego nalotem nie oznacza, iż pozostała część bochenka jest bezpieczna.

Pleśnie mogą rozwijać się również wewnątrz produktu i wytwarzać mykotoksyny. Są to toksyczne metabolity grzybów, które mogą negatywnie wpływać na zdrowie zwierząt. Problemy związane z zanieczyszczoną paszą mogą obejmować między innymi zaburzenia trawienia, spadek pobrania paszy, osłabienie kondycji oraz gorsze wyniki produkcyjne.

Do karmienia nie powinno trafiać również pieczywo o nietypowym zapachu, wilgotne, nadpsute lub przechowywane przez długi czas w warunkach sprzyjających rozwojowi grzybów.

Słony i przetworzony chleb to jeszcze gorszy wybór

Nie każde pieczywo ma taki sam skład. Produkty przeznaczone dla ludzi mogą zawierać stosunkowo dużo soli, a także dodatki smakowe, tłuszcze, cukier, nasiona lub przyprawy. Z tego względu szczególnie niewskazane jest podawanie gęsiom pieczywa czosnkowego, tostów z dodatkami, słodkich bułek, drożdżówek czy resztek kanapek.

Nie należy również wrzucać do karmidła pieczywa posmarowanego masłem, margaryną, majonezem lub innymi produktami spożywczymi. Gęś hodowlana nie jest sposobem na zagospodarowanie wszystkich odpadków kuchennych.

Im bardziej przetworzony produkt, tym trudniej przewidzieć jego wpływ na całą dawkę żywieniową. W praktyce znacznie bezpieczniej oprzeć żywienie na surowcach przeznaczonych dla drobiu.

Co lepiej podawać gęsiom zamiast chleba?

Podstawą żywienia gęsi powinny być pasze dostosowane do wieku, kierunku użytkowania oraz systemu chowu. Ptaki mające dostęp do dobrego pastwiska potrafią pobierać duże ilości zielonki. Trawa jest dla nich naturalnym i wartościowym źródłem pokarmu.

Dawkę można uzupełniać odpowiednio dobranymi zbożami, takimi jak owies, pszenica czy jęczmień, przy zachowaniu adekwatnych proporcji. W intensywniejszym chowie wykorzystuje się także mieszanki paszowe dostosowane do określonej grupy wiekowej. Młode gęsi potrzebują innego żywienia niż dorosłe ptaki utrzymywane na przykład w stadzie reprodukcyjnym.

Duże znaczenie ma również stały dostęp do czystej wody. Gęsi powinny móc swobodnie zanurzyć dziób, co pomaga im podczas jedzenia oraz utrzymania czystości nozdrzy.

Dlaczego gęsi tak chętnie zjadają pieczywo?

Chęć pobierania określonego produktu nie jest dobrym wskaźnikiem jego wartości żywieniowej. Pieczywo jest miękkie, łatwe do rozdrobnienia i zawiera sporo skrobi, przez co wiele ptaków gwałtownie się nim interesuje. Podczas karmienia można odnieść wrażenie, iż skoro gęsi niemal natychmiast zbierają kawałki chleba, to właśnie tego potrzebują.

W praktyce zwierzęta mogą równie chętnie wybierać produkty, które nie powinny dominować w ich diecie. Hodowca powinien więc kontrolować skład dawki, zamiast kierować się wyłącznie apetytem stada.

Jeżeli sporadycznie pozostanie niewielka ilość zwykłego, świeżego pieczywa, dorosłe gęsi mogą je zjeść jako dodatek. Znacznie lepszym rozwiązaniem na co dzień pozostaje jednak zielonka, adekwatnie dobrane zboże i pasza odpowiadająca potrzebom ptaków. Dzięki temu chętnie zjadany smakołyk nie zacznie wypierać składników, od których rzeczywiście zależą zdrowie, wzrost i kondycja stada.