Czym chronić kukurydzę przed szkodnikami i chorobami w 2026 roku? Lista środków

Kukurydza jest przykładem tej rośliny rolniczej, która w ostatnich, trudnych dla rolnictwa latach, kiedy coraz częściej zadawane jest pytanie – jaki gatunek uprawiać, aby nie być na minusie, nie straciła na popularności wśród rolników. Wręcz przeciwnie, powierzchnia jej zasiewów wykazywała mniejszą bądź większą tendencję wzrostową, aby w 2025 roku osiągnąć rekordowy poziom wynoszący 1,9 mln ha. Dziś przyglądamy się środkom ochrony, które można stosować w kukurydzy w 2026 roku.

Trudno prognozować czy 2 mln ha staną się faktem w 2026 roku, gdyż sytuacja rynkowa może zmienić decyzje plantatorów co do zasiewów. Bez dwóch zdań jednak tak duży areał zasiewów czyni z kukurydzy roślinę o znaczeniu strategicznym w skali kraju, zwłaszcza w kontekście żywienia zwierząt.

Kukurydza niezmiennie popularna

Powodów, dlaczego kukurydza jest tak popularna znajdzie się wiele, ale obok tego, iż jest to najwyżej plonujące zboże w Polsce podnosi się także i to, iż jest to roślina o niskich nakładach na ochronę roślin w porównaniu czy to do pszenicy, rzepaku, ziemniaka bądź buraka. Panuje jeszcze taki pogląd, iż poza zwalczaniem chwastów w okresie wiosennym, później o problemach fitosanitarnych można prawie zapomnieć. Owszem, gdyby spojrzeć na statystyki zużycia substancji czynnych na 1 ha uprawy kukurydzy, to choćby w 2024 roku było to 0,78 kg s.cz./ha, w tym 0,50 kg s.cz/ha stanowiły herbicydy.

Omacnica prosowianka – młodociana gasienica, fot. P. Beres

Niskie zużycie zoocydów oraz fungicydów nie oznacza jednak, iż choroby i szkodniki kukurydzy nie zagrażają, wręcz przeciwnie, jest ich coraz więcej choć zwykle większość z nich pojawia się w dużym nasileniu na lokalnych uprawach. Problemem jednak we wdrożeniu zwalczania części patogenów czy też roślinożerców (w tym o znaczeniu ekonomicznym) jest to, iż pojawiają się w czasie, gdy kukurydza ma już duże rozmiary, a to wymusza dostęp do odpowiedniego sprzętu do zabiegów, który nie jest standardowym wyposażeniem gospodarstw. Tam, gdzie taki sprzęt jest lub można z niego skorzystać na drodze usługi, tam najczęściej ta ochrona w pełni wegetacji jest wdrażana, bo obejmuje choćby zwalczanie omacnicy prosowianki, czy też fuzariozy kolb, a więc bardzo groźnych agrofagów mogących poważnie zagrozić wysokości i jakości plonów, ale i bezpieczeństwu toksykologicznemu.

Kukurydza na ten moment jest uprawą, którą da się chronić przed większością sprawców chorób i częścią szkodników z racji dostępnych środków ochrony roślin, które zgodnie z założeniem integrowanej ochrony roślin używa się jako ostateczność, gdy metody niechemiczne nie były w stanie ograniczyć ich populacji.

Zaprawy

Obecnie prawie cały dostępny na rynku materiał siewny kukurydzy jest odgórnie zaprawiany fungicydem, choć coraz częściej nanoszona jest też warstwa zoocydu: insektycydu bądź repelentu na ptaki albo obu jednocześnie.

Fungicydowe zaprawy nasienne które mogą być nanoszone na ziarniaki w 2026 roku są skierowane przeciwko zgorzeli siewek, ale także głowni kukurydzy (guzowatej) i głowni pylącej kukurydzy (tabela 1). Mając problem z konkretną chorobą na swoich polach warto sprawdzać jakimi preparatami są zaprawiane odmiany dostępne na rynku.

Tabela 1. Zaprawy przeciwko chorobom grzybowym kukurydzy na sezon wegetacyjny 2026

Źródło: Rejestr środków ochrony roślin MRiRW: 19.03.2026

Fungicydy nalistne

Do ograniczania szkodliwości chorób pojawiających się od w okresie późnej wiosny i w ciągu lata wykorzystuje się fungicydy nalistne. Zarejestrowane preparaty są przeznaczone do ograniczania pojawu drobnej i żółtej plamistości liści, a dodatkowo niektóre przeciwko rdzy kukurydzy oraz fuzariozie kolb (tabela 2). Część gospodarstw, w których prowadzi się zwalczanie chemiczne omacnicy prosowianki oraz chrząszczy stonki kukurydzianej tworzy mieszaniny fungicydowo-insektycydowe, aby łącznie ograniczać szkodniki z chorobami.

Tabela 2. Fungicydy nalistne zarejestrowane do zwalczania chorób grzybowych kukurydzy w 2026 r.

Źródło: Rejestr Środków Ochrony Roślin MRiRW (20.03.2026)

Ochrona przeciwko szkodnikom

Ochrona chemiczna przeciwko szkodnikom obejmuje użycie zapraw zoocydowych (repelentnej i insektycydowych), insektycydowych mikrogranulatów doglebowych, moluskocydów granulowanych, a także insektycydów nalistnych.

Wykaz aktualnie zarejestrowanych preparatów chemicznych w postaci zapraw nasiennych do ograniczania pojawu drutowców, rolnic, larw stonki kukurydzianej oraz ptaków prezentuje tabela 3.

Tabela 3. Zaprawy zoocydowe przeciwko szkodnikom kukurydzy na sezon wegetacyjny 2026

Źródło: Rejestr Środków Ochrony Roślin MRiRW (20.03.2026)

Mikrogranulaty na drutowce i stonkę

Od kilku lat w uprawach kukurydzy dostępne są także mikrogranulaty doglebowe aplikowane rzędowo w trakcie siewu kukurydzy, które są skierowane przeciwko drutowcom i larwom stonki kukurydzianej (tabela 4).

Tabela 4. Mikrogranulaty doglebowe przeciwko szkodnikom kukurydzy na sezon wegetacyjny 2026

Źródło: Rejestr Środków Ochrony Roślin MRiRW (20.03.2026)

Ochrona przed ślimakami

Bardzo rzadko się zdarza, aby zasiewom kukurydzy poważnie zagroziły ślimaki nagie, ale warto wiedzieć, iż są zarejestrowane dla tej rośliny granulaty w postaci moluskocydów aplikowanych posypowo na glebę (tabela 5).

Tabela 5. Moluskocydy naglebowe przeciwko ślimakom nagim na sezon wegetacyjny 2026

Rejestr Środków Ochrony Roślin MRiRW (20.03.2026)

Insektycydy nalistne

W późniejszym okresie wegetacji stosowane są insektycydy nalistne, które aktualnie są zarejestrowane do ograniczania liczebności mszyc, omacnicy prosowianki, chrząszczy stonki kukurydzianej oraz słonecznicy orężówki (tabela 9).

Tabela 9. Insektycydy nalistne zarejestrowane do ochrony kukurydzy przed szkodnikami na 2026 rok

Rejestr Środków Ochrony Roślin MRiRW (20.03.2026)