Zdjęcie: dopłaty do nawozów

Dopłaty do nawozów miały przynieść rolnikom realne wsparcie w obliczu wzrostu kosztów produkcji, jednak opublikowane stawki odniesienia wzbudziły spore kontrowersje. Resort rolnictwa zapowiedział ponowną weryfikację średnich cen z końca 2025 roku, które stanowią fundament wyliczeń pomocy. To bezpośrednia odpowiedź na zgłaszane uwagi gospodarzy, zdaniem których przyjęte stawki są zawyżone. Wnioski o dopłaty do nawozów można składać tylko do 23 października 2026 r.

Uruchomiony program wsparcia skierowany jest do gospodarstw dotkniętych wzrostem cen środków produkcji – w tym nawozów mineralnych oraz oleju napędowego – wywołanym kryzysem na Bliskim Wschodzie w 2026 roku. Formalne zasady przyznawania pomocy określa rozporządzenie Rady Ministrów z 29 września 2026 r.

Czym są ceny referencyjne i ile wynoszą?

Wyliczenie wysokości dopłaty opiera się na cenie referencyjnej, czyli wyznaczonej średniej cenie danego nawozu z IV kwartału 2025 r. (okres przed wybuchem kryzysu). Wysokość wsparcia to różnica między kwotą na fakturze zakupowej z 2026 r. a cenią odniesienia.

Opublikowane zestawienie obejmuje następujące stawki brutto za tonę:

Nawozy azotowe:

• Saletra amonowa (i inne nawozy o zawartości azotu 30% i więcej): 1 929,60 zł/t
• Mocznik (i inne nawozy o zawartości azotu 38% i więcej): 2 575,30 zł/t
• RSM (i inne nawozy płynne 24–32% N): 1 398,24 zł/t
• Saletrzak (i inne nawozy 26–28% N): 1 702,05 zł/t
• Siarczan amonu (i inne nawozy do 21% N): 1 761,55 zł/t

Nawozy wieloskładnikowe (NPK / NP):

• Fosforan amonu (18% N, 46% P2O5): 3 451,35 zł/t
• Polifoska i inne NPK 8-24-24: 2 850,10 zł/t
• Polifoska i inne NPK 6-20-30: 2 718,50 zł/t
• Amonofoska i inne NPK 4-16-18: 2 009,40 zł/t
• Lubofoska, Tarnogran i inne NPK (4–6% N): 1 968,10 zł/t

Nawozy potasowe i fosforowe:

• Siarczan potasu: 4 238,85 zł/t
• Sól potasowa: 2 043,15 zł/t
• Superfosfat wzbogacony (24–46% P2O5): 2 851,60 zł/t
• Superfosfat prosty (do 20% P2O5): 1 629,90 zł/t

Dlaczego zapowiedziano ponowną weryfikację cen?

Przyjęcie średnich stawek ogólnokrajowych wywołało falę krytyki. Rynkowe notowania z IV kwartału 2025 roku pokazują, iż ceny podane w zestawieniu zostały odczuwalnie zawyżone względem stawek, po jakich rolnicy faktycznie kupowali nawozy przed wybuchem kryzysu.

Przykłady rozbieżności:

• Saletra amonowa: Średnia rynkowa z końca 2025 r. wynosiła ok. 1 685 zł/t, podczas gdy cenę referencyjną ustalono na 1 929,60 zł/t (różnica wynosi aż 244 zł/t).
• Mocznik: Rzeczywisty poziom kosztów w tamtym okresie to ok. 2 380 zł/t, przy stawce referencyjnej wynoszącej 2 575,30 zł/t.

Im wyższa cena referencyjna, tym mniejsza wyliczona różnica względem kosztów na fakturze z 2026 r., co przekłada się na niższą wyliczoną dopłatę do każdej tony. Dodatkowo stawki u dystrybutorów różniły się w zależności od województwa czy wielkości opakowań (big-bag vs worki).

W odpowiedzi na składane zastrzeżenia poinformowano o ponownym przeanalizowaniu tabeli cen referencyjnych.

Zasady i terminy programu – o czym warto pamiętać?

Gospodarze planujący złożyć wniosek o dopłaty do nawozów powinni zwrócić uwagę na istotne wymogi formalne:

• Termin składania wniosków: Dokumenty należy dostarczyć najpóźniej do 23 października 2026 r.
• Zakres wsparcia: Dopłaty do nawozów dotyczą wyłącznie mineralnych nawozów syntetycznych. Program nie obejmuje zakupu wapna nawozowego ani wapna nawozowego zawierającego magnez.
• Bezpłatna pomoc doradców: W poprawnym przygotowaniu wniosków bezpłatnie pomagają doradcy z Wojewódzkich Ośrodków Doradztwa Rolniczego.

Dane kontaktowe do punktów doradczych zamieszczone są na stronach internetowych.

Źródło: MRiRW