2 godzin temu
W Pekinie rozpoczęły się doroczne “Dwie Sesje”, najważniejsze wydarzenie polityczne w Chinach, które w tym roku nabiera szczególnego znaczenia. W obliczu globalnych napięć i wewnętrznych wyzwań gospodarczych, przywódcy Komunistycznej Partii Chin przedstawiają zarys 15. planu pięcioletniego (2026-2030). Z jednej strony, zachodnie media podkreślają historyczne spowolnienie, kryzys na rynku nieruchomości i rosnący dług. Z drugiej, chińskie źródła państwowe akcentują strategiczną ciągłość, sukcesy poprzedniego planu i zwrot w kierunku “rozwoju wysokiej jakości”, napędzanego przez innowacje technologiczne. Inwestorzy z Hongkongu i całego świata z uwagą śledzą obrady, nasłuchując sygnałów dotyczących przyszłej polityki gospodarczej.
Doroczne spotkania Narodowego Kongresu Ludowego (NPL) oraz Ludowej Politycznej Konferencji Konsultatywnej Chin stanowią najważniejszy moment, w którym Pekin komunikuje swoje priorytety. Tegoroczne obrady toczą się w złożonym kontekście: gospodarka, która w 2025 roku przekroczyła wartość 140 bilionów juanów (ok. 20 bln USD), jednocześnie walczy z deflacją, słabym popytem konsumenckim i zapaścią w sektorze nieruchomości.
Dwa spojrzenia na wzrost gospodarczy
Najbardziej wyczekiwaną informacją jest ogłoszenie celu wzrostu PKB na 2026 rok. Zachodni analitycy (m.in. z UBS Group, cytowani przez South China Morning Post) oraz media takie jak Associated Press i Nikkei, spodziewają się jego obniżenia do przedziału 4,5-5%, co byłoby najniższym celem od lat. Wskazują na to jako na dowód poważnych problemów strukturalnych, w tym długu samorządów, który według Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW) w “rozszerzonej” formie sięga 14% PKB, oraz kryzysu na rynku nieruchomości, gdzie ceny spadły o ponad 20% od 2021 roku.
Zupełnie inną narrację przedstawiają chińskie media państwowe. Agencja Xinhua i dziennik China Daily podkreślają, iż najważniejsze cele 14. planu pięcioletniego (2021-2025) zostały w dużej mierze osiągnięte. Niższy cel wzrostu nie jest postrzegany jako oznaka słabości, ale jako świadomy element strategii “rozwoju wysokiej jakości”. Zamiast dążyć do wzrostu za wszelką cenę, Chiny koncentrują się na jego zrównoważeniu i strukturalnej przebudowie. Jak zauważa China Daily, “ekspansja pozostaje kluczowa, ale musi być mocno zakotwiczona w jakości i modernizacji strukturalnej”.
“Nowe siły produkcyjne wysokiej jakości” jako strategiczny priorytet
Centralnym punktem nowego, 15. planu pięcioletniego jest koncepcja “nowych sił produkcyjnych wysokiej jakości”. Jak wyjaśnia Xinhua, jest to strategiczny zwrot w kierunku branż przyszłości. Zamiast polegać na tradycyjnym budownictwie i przemyśle, Chiny zamierzają stać się liderem w takich dziedzinach jak sztuczna inteligencja (w ramach inicjatywy “AI Plus”), technologie kwantowe, bio-produkcja, interfejsy mózg-komputer oraz sieci 6G. Długoterminowe planowanie, zakorzenione w chińskiej tradycji politycznej, pozwoliło na wczesne zidentyfikowanie tych sektorów i konsekwentne inwestowanie w ich rozwój, co przyniosło już sukcesy w postaci dominacji na rynkach pojazdów elektrycznych czy paneli słonecznych.
Perspektywa ta jest uważnie obserwowana przez rynki finansowe. Analitycy z AVIC Securities, cytowani przez South China Morning Post, wskazują, iż nowy plan pięcioletni “ukształtuje ramy polityczne na najbliższe pięć lat i wskaże wyraźny kierunek dla inwestycji”. Inwestorzy poszukują firm związanych z “nowymi siłami produkcyjnymi”, licząc na wsparcie państwa dla tych sektorów.
Kontrakt społeczny i polityka zagraniczna
Chińskie media mocno akcentują “ludocentryczne” podejście prezydenta Xi Jinpinga. Artykuły w China Daily opisują jego osobiste zaangażowanie w rozwiązywanie codziennych problemów obywateli, od budowy dróg w odległych wioskach po funkcjonowanie stołówek dla seniorów. Ma to być dowód, iż modernizacja Chin stawia na pierwszym miejscu dobrobyt społeczeństwa. Jest to odpowiedź na podnoszone przez zachodnie media problemy, takie jak bezrobocie wśród młodzieży (ponad 16%) i słabnąca konsumpcja.
Na arenie międzynarodowej Pekin również stara się prowadzić zrównoważoną politykę. Z jednej strony, media państwowe podkreślają rolę Chin jako lidera “Globalnego Południa” i promotora multilateralizmu. Z drugiej, w tle obrad toczą się bezprecedensowe czystki w armii, które według zachodnich analityków (CSIS) mają na celu zapewnienie absolutnej lojalności wojska wobec Xi Jinpinga, zwłaszcza w kontekście napięć wokół Tajwanu. Jednocześnie Chiny przygotowują się do wizyty prezydenta USA Donalda Trumpa, co sygnalizuje chęć prowadzenia dialogu z największymi potęgami.
Podsumowując, tegoroczne Dwie Sesje ukazują Chiny w punkcie zwrotnym. Przywódcy kraju próbują dokonać trudnego manewru: świadomie ograniczyć tempo wzrostu opartego na starych modelach, aby zainwestować w technologiczną przyszłość, jednocześnie starając się zarządzać negatywnymi skutkami społecznymi i gospodarczymi tej transformacji. Decyzje podjęte w Pekinie będą miały fundamentalne znaczenie nie tylko dla przyszłości Chin, ale także dla globalnej gospodarki i układu sił na świecie.
Źródła:
- Nikkei Asia, “China’s NPC: What to watch as Xi Jinping maps out next 5 years”, 3 marca 2026.
- The Guardian, “More generals purged as delegates gather for China’s Two Sessions event”, 3 marca 2026.
- AP News, “China’s high-tech ambitions collide with limits to growth”, 3 marca 2026.
- China Daily, “What to watch at China’s two sessions as new five-year plan begins”, 3 marca 2026.
- Xinhua, “Explainer: Virtues of planning ahead: Why five-year plans work for China”, 3 marca 2026.
- South China Morning Post, “Investors lock onto NPC as markets seek policy lift amid AI jitters”, 3 marca 2026.
- China Daily, “Xi Story: Shaping prosperity by addressing everyday concerns”, 3 marca 2026.
Leszek B. Ślazyk
e-mail: [email protected]
