Zrealizowana na terenie kraju w 2024 roku produkcja budowlano-montażowa, obejmująca roboty budowlane wykonane siłami własnymi, systemem zleceniowym, sprzedana na zewnątrz przez przedsiębiorstwa oraz wykonana systemem gospodarczym przez przedsiębiorstwa oraz osoby fizyczne, osiągnęła łączną wartość 387,1 mld zł. Produkcja ta zmniejszyła się w cenach stałych w stosunku do roku poprzedniego o 0,5%.
fot. iStockWartość (ceny bieżące) zrealizowanej na terenie kraju produkcji budowlano-montażowej
Dominujący udział w produkcji budowlano-montażowej miały roboty zrealizowane przez przedsiębiorstwa budowlane. W 2024 roku udział ten osiągnął 94,7% (366,7 mld zł) i pozostał zbliżony do poziomu sprzed roku. Od 2017 roku przekracza on 94% każdego roku.
Jednym z podstawowych kryteriów różnicujących zbiorowość przedsiębiorstw budowlanych jest rodzaj ich działalności według PKD (w przekroju działów sekcji „Budownictwo”). Odzwierciedleniem tego kryterium jest struktura zrealizowanej produkcji budowlano-montażowej uwzględniająca przeważający rodzaj działalności przedsiębiorstw wykonujących roboty. W 2024 roku największy udział w łącznej wartości produkcji budowlano-montażowej miały jednostki realizujące głównie prace budowlane specjalistyczne – 47,6%; udziały przedsiębiorstw specjalizujących się w budowie budynków oraz podmiotów wykonujących budowę obiektów inżynierii lądowej i wodnej były zbliżone (wyniosły odpowiednio: 26,3% i 26,1%).
Wartość i struktura produkcji budowlano-montażowej zrealizowanej przez przedsiębiorstwa budowlane według przeważającego rodzaju działalności
W poszczególnych latach okresu 2020-2024 udziały produkcji budowlano-montażowej realizowanej przez przedsiębiorstwa budowlane według działów PKD były zbliżone. Rokrocznie najwyższy, wynoszący od 44,1% do 47,6%, odsetek w łącznej wartości tej produkcji miały przedsiębiorstwa realizujące głównie roboty specjalistyczne. Udział podmiotów zajmujących się budową budynków mieścił się w przedziale od 26,3% do 29,5%. Udział jednostek realizujących budowę obiektów inżynierii lądowej i wodnej wyniósł od 24,6% do 26,5%.
Produkcja budowlano-montażowa zrealizowana przez przedsiębiorstwa budowlane według miejsca wykonywania robót
Analizując strukturę produkcji budowlano-montażowej wykonanej w 2024 roku siłami własnymi przez przedsiębiorstwa budowlane według miejsca wykonania robót należy odnotować, iż najwyższy udział (19,5%), podobnie jak w latach poprzednich, osiągnęło województwo mazowieckie. Ponadto, wysokimi udziałami charakteryzowały się województwa: śląskie (9,5%), małopolskie (9,2%), pomorskie (8,9%) oraz wielkopolskie (8,8%). Łącznie udział prac zrealizowanych na terenie tych pięciu województw wyniósł prawie 56% krajowej produkcji budowlano-montażowej. Niższymi niż 3% udziałami odznaczały się natomiast województwa: lubuskie, opolskie, świętokrzyskie, podlaskie i warmińsko-mazurskie.
W 2024 roku wskaźnik ten odnosił wartość zrealizowanej produkcji budowlano-montażowej do liczby mieszkańców. Wyniósł on w Polsce 9,8 tys. zł. W pięciu województwach wartość wskaźnika była wyższa lub zbliżona do wartości krajowej, najwyższe wartości odnotowano w województwach: pomorskim (13,8 tys. zł), mazowieckim (13,0 tys. zł) oraz zachodniopomorskim (11,9 tys. zł).
Sektor budowlany w Polsce charakteryzuje się przewagą mikroprzedsiębiorstw w ogólnej wartości produkcji budowlano-montażowej – w 2024 roku udział ten wyniósł 55,6%. W większości województw przeważały prace budowlano-montażowe zrealizowane przez przedsiębiorstwa zatrudniające do 9 pracowników. Co istotne, najwyższe udziały zaobserwowano w zachodniopomorskim (63,2%), świętokrzyskim (61,3%) i mazowieckim (60,8%). Jedynie w śląskim i opolskim dominowały prace zrealizowane przez duże i średnie firmy (udziały mikroprzedsiębiorstw wyniosły odpowiednio 51,2% oraz 50,9%). W ostatnich pięciu latach na jednostki o liczbie pracujących do 9 osób przypadało 53,2% łącznej sprzedaży robót budowlanych.
Dynamika (ceny stałe) produkcji budowlano-montażowej zrealizowanej przez przedsiębiorstwa budowlane
W 2024 roku, w odniesieniu do 2023 r., spadek produkcji budowlano-montażowej zaobserwowano wśród jednostek zajmujących się budową obiektów inżynierii lądowej i wodnej oraz firm specjalizujących się we wznoszeniu budynków (odpowiednio o 1,5% oraz 5,9%), z kolei wzrost odnotowano dla przedsiębiorstw wykonujących roboty budowlane specjalistyczne – o 2,9%.
Dynamika (ceny stałe) produkcji budowlano-montażowej zrealizowanej przez przedsiębiorstwa budowlane według sektorów własności
W 2024 roku, podobnie jak rok wcześniej, niemal całą produkcję zrealizowały jednostki sektora prywatnego. Stanowiło to łącznie 98,8% ogólnej wartości.
Dynamika prac budowlano-montażowych w porównaniu do poprzedniego roku, wyniosła 97,7 dla jednostek z sektora publicznego oraz 99,4 dla podmiotów prywatnych.
