Ekoschemat IP bez zmian. Ministerstwo blokuje rozszerzenie dopłat

W kampanii dopłat 2026 nie będzie rozszerzenia listy upraw objętych wsparciem w ramach ekoschematu „Integrowana Produkcja Roślin”. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w oficjalnym piśmie odniósł się do wniosku samorządu rolniczego i jednoznacznie wskazał: obowiązuje status quo, a nowe metodyki – choć zatwierdzane – nie przełożą się automatycznie na dopłaty.

Ekoschemat „Integrowana Produkcja Roślin” bez zmian w 2026 r. Minister odpowiada na postulaty rolników

Spór o załącznik 5a – źródło problemu

Krajowa Rada Izb Rolniczych zwróciła uwagę na lukę w przepisach. Nowelizacja rozporządzenia weszła w życie 12 marca 2026 r. i doprecyzowała zasady przyznawania płatności w ramach integrowanej produkcji. W praktyce jednak nie zaktualizowano kluczowego elementu – załącznika nr 5a.

To właśnie ten załącznik określa listę upraw, do których można otrzymać wsparcie. w tej chwili uwzględnia on jedynie metodyki zatwierdzone do marca 2025 r. Oznacza to, iż rośliny, dla których pojawiły się nowe metodyki w ostatnim roku, pozostają poza systemem dopłat.

Ministerstwo: brak zmian w trakcie kampanii

Resort rolnictwa jasno wskazuje, iż w trwającej kampanii 2026 nie planuje rozszerzenia katalogu upraw objętych wsparciem. Powody są trzy:

• konieczność przebudowy systemu eWniosekPlus,
• ograniczony budżet na ekoschematy,
• chęć utrzymania stawek płatności na stabilnym poziomie.

Jak podkreślono, rozszerzenie listy upraw oznaczałoby rozproszenie środków i potencjalne obniżenie dopłat dla wszystkich beneficjentów.

Dwie rzeczywistości: system IPR a ekoschemat IP

Ministerstwo zwraca uwagę na najważniejsze rozróżnienie, które w praktyce budzi najwięcej nieporozumień.

System Integrowanej Produkcji Roślin (IPR) to dobrowolny system jakości, który:

• opiera się na nowoczesnych metodach uprawy i ochrony roślin,
• ogranicza stosowanie chemii i ryzyko przekroczeń pozostałości,
• kończy się uzyskaniem certyfikatu jakości.

Natomiast ekoschemat IP to element dopłat bezpośrednich, który:

• obejmuje tylko wybrane gatunki wskazane w przepisach,
• wymaga prowadzenia upraw zgodnie z metodykami i pod nadzorem jednostki certyfikującej,
• jest płatnością niezwiązaną z produkcją (tzw. decoupled payment).

W praktyce oznacza to jedno: nie każda uprawa prowadzona w systemie IPR daje prawo do dopłaty w ekoschemacie.

Zmiana filozofii dopłat od 2025 r.

Warto przypomnieć, iż w latach 2023–2024 obowiązywała jednolita stawka płatności dla wszystkich grup upraw. Dopłaty obejmowały również trwałe użytki zielone.

Od 2025 r. system został przebudowany. Wprowadzono:

• zróżnicowanie stawek w zależności od grup upraw (np. sadownicze, warzywne, rolnicze),
• większe powiązanie dopłat z rzeczywistymi kosztami i wymaganiami technologii.

To rozwiązanie – jak podkreśla resort – miało uporządkować system i lepiej odzwierciedlać realia produkcji.

Dlaczego nie rozszerzono listy upraw?

Decyzja o utrzymaniu obecnego katalogu upraw była – według ministerstwa – świadoma i konsultowana. W tle są dwa istotne czynniki:

Po pierwsze – kalendarz naborów.
Metodyki integrowanej produkcji mogą być zatwierdzane przez cały rok, natomiast wnioski o dopłaty składa się w określonym terminie (15 marca – 15 maja). Rozszerzanie listy „w trakcie gry” rodziłoby chaos interpretacyjny.

Po drugie – budżet.
Ekoschematy mają ograniczone finansowanie. Każde rozszerzenie listy beneficjentów oznacza mniejsze stawki dla pozostałych.

eWniosekPlus bez zmian

Brak aktualizacji załącznika 5a oznacza również brak zmian w aplikacji eWniosekPlus. System odzwierciedla obowiązujące przepisy i umożliwia wybór wyłącznie tych upraw, które kwalifikują się do wsparcia w 2026 r.

Dla rolników to jasny sygnał: nie wszystkie nowo zatwierdzone metodyki będą widoczne w systemie i objęte dopłatą.

Co to oznacza dla gospodarstw?

W praktyce rolnicy muszą rozdzielić dwie decyzje:

• produkcyjną – czy wejść w system IPR dla jakości i rynku,
• finansową – czy dana uprawa kwalifikuje się do wsparcia w ekoschemacie.

Brak aktualizacji listy upraw może ograniczyć zainteresowanie niektórymi nowymi metodykami, szczególnie tam, gdzie koszty wdrożenia są wysokie.