Eksport pszenicy z UE nadrabia zaległości. Jak kształtują się ceny pszenicy i kierunki handlu?

Analizując to, jak ceny pszenicy mogą kształtować się na krajowym i unijnym rynku w najbliższych tygodniach, warto zwrócić uwagę na najnowsze statystyki Komisji Europejskiej (DG Agri) za pierwsze 11 tygodni nowego sezonu. Choć jeszcze niedawno informowaliśmy, iż na starcie sezonu Unia Europejska była importerem netto zbóż, najnowsze dane pokazują wyraźną zmianę – tempo eksportu zbóż z UE rośnie, a wywóz pszenicy zwyczajnej niemal całkowicie nadgonił zaległości z ubiegłego roku.

Z raportu wynika, iż łączny eksport zbóż z UE wyniósł około 8,15 mln ton (spadek o 17% w porównaniu do zeszłego sezonu, co jednak oznacza mocne wyhamowanie wcześniejszych, głębokich strat). Z kolei łączny import zbóż do Unii zamknął się na poziomie około 5,16 mln ton (wzrost o 14%), co wpływa bezpośrednio na ceny pszenicy oraz innych zbóż w portach i krajowych skupach. Dodatkowym impulsem sprzyjającym wywozowi jest sytuacja na rynku walutowym: ostatnie osłabienie euro względem dolara oraz jeszcze wyraźniejsze osłabienie złotego do obu głównych walut zwiększają konkurencyjność cenową unijnego i polskiego ziarna na rynkach światowych.

Czytaj również:

Sytuacja w polskich portach: Ceny pszenicy konsumpcyjnej i paszowej

Sytuacja w polskich portach (Gdańsk/Gdynia, Szczecin, Świnoujście) odzwierciedla bieżące trendy popytowe w handlu morskim. Stawki za pszenicę konsumpcyjną (w zależności od zawartości białka na poziomie od 10,0% do 12,5%) z dostawą w październiku wahają się w przedziale od 980 do 1020 PLN/t. Z kolei pszenica paszowa (FW) w dostawach na październik i połowę listopada wyceniana jest w granicach 890–900 PLN/t.

Sytuacja na giełdach: Notowania kukurydzy i pszenicy na Matif

Analizując wykresy giełdowe (m.in. dla serii listopadowej kukurydzy notowanej na poziomach ok. 261,75–263,75 EUR), widać wyraźnie, iż po wcześniejszych dynamicznych wzrostach rynek wszedł w fazę uspokojenia i konsolidacji. Obserwowane ceny pszenicy na Matif oraz notowania kukurydzy odzwierciedlają obecne zderzenie fundamentalnych czynników popytowych z napływem ziarna z importu oraz globalnymi szacunkami bilansów.

Kluczowe zboża – co dzieje się na rynku?

• Pszenica zwyczajna: Eksport osiągnął blisko 5,61 mln ton (niewielki spadek o zaledwie 2% rok do roku), co potwierdza, iż unijny wywóz mocno przyspiesza. Natomiast import pszenicy skurczył się aż o 42% do około 611 tys. ton.
• Jęczmień: Wywóz spadł o 40% do poziomu około 1,70 mln ton, a import utrzymał się na stabilnym poziomie około 134 tys. ton.
• Kukurydza: Unijny eksport spadł do niespełna 102 tys. ton. Z kolei import kukurydzy mocno wzrósł – aż o 38% – osiągając blisko 4,01 mln ton. Duży napływ tego ziarna z zagranicy mocno oddziałuje na ceny pszenicy paszowej i ziarna paszowego w Europie.
• Pszenica durum: Eksport spadł do ok. 25 tys. ton, przy imporcie rosnącym do ok. 319 tys. ton.

Tabela zbiorcza: Eksport i import w UE (tygodnie 1–11, w zaokrągleniu)

Gdzie trafia unijny eksport? Główne kierunki wywozu

Statystyki Komisji Europejskiej pozwalają dokładnie wskazać rynki docelowe, które napędzają unijny wywóz zbóż:

• Pszenica zwyczajna: Największym odbiorcą unijnego ziarna jest Arabia Saudyjska, która sprowadziła 730 275 ton (13,0% udziału w eksporcie). Na kolejnych miejscach znajdują się Algieria (613 849 ton, 10,9%), Nigeria (500 598 ton, 8,9%), Jordania (318 890 ton, 5,7%) oraz Turcja (288 776 ton, 5,1%).
• Jęczmień: Głównym rynkiem zbytu również pozostaje Arabia Saudyjska z imponującym wolumenem 887 493 ton (52,2% udziału). Znaczące ilości trafiają do Jordanii (325 313 ton, 19,1%), Libii (149 993 ton, 8,8%), Zjednoczonych Emiratów Arabskich (95 573 ton, 5,6%) oraz Chin (93 650 ton, 5,5%).
• Kukurydza: W eksporcie kukurydzy na czele znajduje się Turcja z wolumenem 36 167 ton (35,4% udziału), tuż za nią plasuje się Wielka Brytania (29 238 ton, 28,6%), Szwajcaria (12 946 ton, 12,7%), Norwegia (7 210 ton) oraz Islandia (4 322 ton).
• Owies: Głównym kierunkiem eksportowym jest Wielka Brytania, która absorbuje aż 60,2% unijnego wywozu tego ziarna (14 270 ton). Kolejne rynki to Szwajcaria (4 194 ton) oraz Turcja (2 037 ton).

Skąd UE sprowadza zboża? Główne kierunki importu

Z drugiej strony, presję na rynku wewnętrznym generują dostawy zewnętrzne. Struktura kluczowych źródeł importu prezentuje się następująco:

• Pszenica zwyczajna: Głównym dostawcą pozostaje Kanada (182 374 ton, 29,8% udziału), wyprzedzając Mołdawię (150 420 ton, 24,6%) oraz Ukrainę (122 237 ton, 20,0%). Istotne ilości dostarcza także Serbia (110 617 ton, 18,1%) i Stany Zjednoczone (15 183 ton).
• Kukurydza: W imporcie kukurydzy dominują Stany Zjednoczone z wolumenem 1 647 733 ton (41,1% udziału). Zaraz za nimi plasuje się Ukraina (1 349 476 ton, 33,6%) oraz Brazylia (816 169 ton, 20,3%). Mniejszy udział mają Kanada i Argentyna.
• Pszenica durum: Głównymi dostawcami są Kanada (119 421 ton, 37,4%), Australia (86 370 ton, 27,1%) oraz Stany Zjednoczone (69 991 ton, 21,9%).
• Jęczmień: Import opiera się głównie na dostawach z Ukrainy (38 297 ton), Mołdawii (35 873 ton), Wielkiej Brytanii (35 472 ton) i Serbii (23 761 ton).

Podsumowanie

Wzrost dynamiki unijnego eksportu w ostatnich tygodniach wynika głównie z tego, iż popyt na pszenicę z UE mocno urósł po problemach z wysyłkami i blokadach eksportu z Ukrainy oraz Rosji przez Morze Czarne. Trudności logistyczne na wschodnich szlakach oraz korzystne zmiany kursowe (słabsze euro i złoty) sprawiają, iż zagraniczni kupcy z Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej chętniej wybierają unijne oraz polskie porty, co pozwala skutecznie nadrabiać opóźnienia w handlu Wspólnoty. Oczywiście rosnący popyt wspiera ceny pszenicy w kraju i ceny pszenicy na Matif.

Źródło danych: KE

Zboża – uprawa, siew, ochrona, zbiór, przechowywanie

Zobacz w sklepie

Atlas Zboża – chwasty, choroby, szkodniki, niedobory

Zobacz w sklepie

Prenumerata magazynu Agro Profil

Zobacz w sklepie

Program Ochrony Roślin Rolniczych 2026

Zobacz w sklepie