2 godzin temu
Jeszcze niedawno drobny inwestor musiał zapłacić więcej za sam transfer tokena niż wynosiła wartość jego zlecenia. Dziś sieć Ethereum kosztuje grosze. Sprawdzamy, co się adekwatnie wydarzyło i gdzie tkwi haczyk.
Kto handlował tokenami na Ethereum w 2021 roku, pamięta ten absurd doskonale. Zwykły swap na Uniswapie potrafił kosztować 50, 80, a w skrajnych przypadkach choćby 200 dolarów prowizji sieciowej – i to bez względu na to, czy wymienialiśmy tokeny za 100 czy za 10 000 dolarów. Dla tradera detalicznego była to bariera nie do przejścia. Kto operował kwotami poniżej kilkuset dolarów, po prostu odpadał z gry lub uciekał na tańsze blockchainy pokroju Solany.
Dane z Etherscan na dzień 10 kwietnia 2026 roku wyglądają jak relacja z zupełnie innego ekosystemu. Średnia cena gazu na głównej sieci Ethereum to 0,068 gwei, co przekłada się na koszt prostego transferu ETH rzędu jednego centa. choćby bardziej złożone operacje – interakcje ze smart kontraktami, swapy na zdecentralizowanych giełdach – zamykają się w kilkunastu centach. To nie jest chwilowe odreagowanie wynikające z tego, iż nikt akurat nie korzysta z sieci. Ethereum przetwarza miliony transakcji dziennie. Różnica polega na tym, iż sieć wreszcie została odpowiednio przebudowana.
Modernizacje, które zmieniły wszystko
Za obecnym stanem stoi seria trzech dużych aktualizacji protokołu, przeprowadzonych w ciągu niespełna dwóch lat.
W marcu 2024 roku wdrożono aktualizację Dencun, której kluczowym elementem był mechanizm tak zwanych blobów (EIP-4844). W uproszczeniu: sieci warstwy drugiej, czyli Layer 2, zyskały możliwość rozliczania swoich transakcji na Ethereum bez konieczności trwałego zapisywania każdego bajta danych w głównym łańcuchu. Efekt był spektakularny i niemal natychmiastowy – koszt transakcji na Optimismie czy Arbitrum spadł o około 98 procent.
Rok później, w maju 2025 roku, przyszła kolej na aktualizację Pectra. Podwoiła ona przepustowość wspomnianych blobów, zwiększając dzienną pojemność danych dostępnych dla rollupów z 5,5 do ponad 8 gigabajtów. Jak wykazały analizy, opłaty rollupów za publikację blobów po Pectrze spadły praktycznie do zera – mediana kosztu pojedynczego pakietu danych wynosiła ułamki centa.
Klamrą zamykającą ten proces stał się Fusaka – hard fork z 3 grudnia 2025 roku, który wdrożył PeerDAS, czyli mechanizm próbkowania dostępności danych. Po Fusace Ethereum w pełni przeszło na model, w którym warstwa główna pełni rolę bezpiecznego zaplecza rozliczeniowego, a niemal cała codzienna aktywność użytkowników przenosi się na sieci L2. Przy okazji Ethereum przyjęło harmonogram dwóch hard forków rocznie. Następny w kolejce – Glamsterdam – planowany jest na pierwszą połowę 2026 roku i ma wprowadzić między innymi równoległe przetwarzanie transakcji.
Arbitrum, Base, Optimism – wielka trójka tanich sieci
Dla przeciętnego użytkownika Ethereum technikalia aktualizacji mają drugorzędne znaczenie. Liczy się to, ile zapłaci za operację i jak gwałtownie zostanie ona przetworzona. I tu obraz wygląda dziś naprawdę korzystnie.
Trzy sieci warstwy drugiej – Base wspierana przez giełdę Coinbase, Arbitrum oraz Optimism – przejęły lwią część ruchu. Według danych z początku 2026 roku Base odpowiada za blisko 47 procent wartości zablokowanej w sektorze L2 DeFi i ponad 60 procent wolumenu transakcji. Arbitrum utrzymuje około 31 procent udziału w TVL przy szacowanej wartości zamkniętej na poziomie 18 miliardów dolarów. Średni koszt transakcji na tych sieciach to dziś od 0,007 do 0,012 dolara – w praktyce zero. Trader detaliczny może wykonywać dziesiątki operacji dziennie, nie odczuwając żadnego ciężaru prowizyjnego.
Że nie jest to „pustka generująca niskie ceny”, najlepiej pokazują liczby aktywności. 17 stycznia 2026 roku sama warstwa główna Ethereum zanotowała rekordowe 2,6 miliona transakcji w ciągu doby, a sieć pracowała bez zakłóceń. Base w szczytowych momentach drugiej połowy 2025 roku przetwarzała ponad 15 milionów operacji dziennie.
Fragmentacja, czyli nowy problem za stare pieniądze
Zanim jednak otworzymy szampana, warto przyjrzeć się drugiej stronie medalu. Sukces rozwiązań Layer 2 wygenerował bowiem problem, którego jeszcze trzy lata temu nikt nie traktował poważnie: fragmentację płynności.
Na rynku działa dziś ponad 60 rollupów konkurujących o użytkowników. W praktyce oznacza to, iż płynność jest rozproszona między dziesiątkami odrębnych sieci, które nie komunikują się ze sobą bezpośrednio. Kto trzyma środki na Arbitrum, nie wejdzie w interakcję z protokołem na Base bez użycia tzw. mostu (bridge) – dodatkowej operacji, która kosztuje czas, pieniądze i niesie ze sobą ryzyko bezpieczeństwa. Szacuje się, iż fragmentacja zmniejszyła średnią głębokość płynności na poszczególnych L2 o około 40 procent. Dla drobnego tradera szukającego najlepszej ceny wykonania na zdecentralizowanej giełdzie to realne utrudnienie – daleko od prostoty, jaką oferują scentralizowane platformy.
Odpowiedzią ekosystemu ma być ogłoszona pod koniec marca inicjatywa Ethereum Economic Zone (EEZ) – wspólny projekt Gnosis, Zisk i Ethereum Foundation zaprezentowany na konferencji EthCC. EEZ zakłada przywrócenie bezpośredniej kompozycyjności między warstwą główną a uczestniczącymi rollupami, co ma wyeliminować konieczność mostowania aktywów. Projekt jest jednak na wczesnym etapie i na razie pozostaje bardziej deklaracją intencji niż gotowym narzędziem.
Co z samym ETH? Tanie prowizje mają swoją cenę
Inwestorzy patrzący na kurs Etheru mogą zadawać sobie pytanie: skoro sieć działa świetnie, dlaczego token nie reaguje entuzjastycznie? Na początku kwietnia 2026 roku ETH oscyluje w okolicach 2100-2250 dolarów, daleko od historycznych maksimów. Część odpowiedzi tkwi właśnie w niskich opłatach.
Od czasu wdrożenia mechanizmu EIP-1559 w sierpniu 2021 roku fragment każdej prowizji sieciowej jest spalany, trwale zmniejszając podaż ETH. Gdy opłaty były wysokie, spalano więcej tokenów, niż emitowano – Ethereum bywało deflacyjne. Przy obecnym poziomie prowizji tempo spalania radykalnie zmalało i podaż ETH jest lekko inflacyjna. Paradoksalnie więc to, co jest dobrą wiadomością dla użytkownika sieci, niekoniecznie jest dobrą wiadomością dla posiadacza tokena – przynajmniej w krótkim terminie.
Vitalik Buterin, współtwórca Ethereum, na początku roku wezwał społeczność do skupienia się na decentralizacji i realizacji wizji „komputera świata”, podkreślając, iż infrastruktura techniczna, o której marzono w 2014 roku, jest wreszcie działającą rzeczywistością. To ważne słowa, ale rynek czeka na coś więcej – na dowody, iż masowo tania sieć przełoży się na napływ nowych użytkowników i realny wzrost przychodów protokołu.
Rewolucja dokonana, ale nie dokończona
Odpowiedź na pytanie, czy ekosystem Layer 2 rozwiązał problem skalowalności dla traderów detalicznych, brzmi: w dużej mierze tak, choć z istotnymi zastrzeżeniami. Koszty transakcji – niegdyś główna bolączka Ethereum – przestały stanowić barierę. Seria aktualizacji Dencun, Pectra i Fusaka, wsparta dojrzewaniem rollupów takich jak Base, Arbitrum i Optimism, zmieniła ekonomikę sieci w sposób fundamentalny. Drobny inwestor w kwietniu 2026 roku może korzystać z Ethereum za ułamki centa. To scenariusz, który jeszcze trzy lata temu brzmiałby jak życzeniowe myślenie.
Problem przeniósł się jednak o poziom wyżej. Rozbicie płynności między kilkadziesiąt niezależnych sieci, konieczność korzystania z mostów i nieintuicyjne doświadczenie użytkownika sprawiają, iż ekosystem wciąż nie oferuje wygody operacji. Inicjatywy takie jak Ethereum Economic Zone i nadchodzący hard fork Glamsterdam mogą te luki domknąć, ale na razie to perspektywa nadchodzących kwartałów, nie dzisiejsza rzeczywistość. Skalowalność kosztowa – osiągnięta. Skalowalność doświadczenia użytkownika – wciąż w budowie.
Źródła: Ethereum Foundation, CoinLaw, EarnPark
