FAC STEEL – polski system przytwierdzania szyn

2 godzin temu

Autorski system przytwierdzania szyn FAC STEEL, opracowany przez spółkę Future Adventure Construction i zastosowany przez podczas budowy Punktu Utrzymania Taboru Spalinowego Kolei Wielkopolskich w Wągrowcu, w 2023 r. uzyskał świadectwo dopuszczenia do eksploatacji typu wydane przez prezesa Urzędu Transportu Kolejowego (UTK), co oznacza, iż rozwiązanie spełnia wymagania stawiane nowoczesnej infrastrukturze kolejowej i może być stosowane na szeroką skalę w określonych obszarach infrastruktury torowej.

Innowacja oparta na sprawdzonych rozwiązaniach

FAC STEEL to system przytwierdzania szyn do konstrukcji stalowych, którego zadaniem jest utrzymanie szyny w wymaganej pozycji przy jednoczesnym umożliwieniu niezbędnych przemieszczeń pionowych, poprzecznych i wzdłużnych. Rozwiązanie zostało opracowane z myślą o zastosowaniach w nawierzchniach bezpodsypkowych, szczególnie tam, gdzie klasyczne konstrukcje torowe muszą zostać zintegrowane z elementami stalowymi obiektów inżynieryjnych lub przemysłowych.

Jak wynika z dokumentacji techniczno-ruchowej producenta, system może być wykorzystywany m.in. w halach serwisowych, na bocznicach kolejowych oraz w zagłębieniach technologicznych. Konstrukcja umożliwia montaż szyn bez pochylenia poprzecznego na różnego rodzaju elementach stalowych, takich jak słupki, belki czy wsporniki.

Jedną z największych zalet FAC STEEL jest wykorzystanie standardowych elementów nawierzchni kolejowej stosowanych od wielu lat w Polsce. W skład systemu wchodzą m.in. łapki kolejowe, śruby stopowe, podkładki żebrowe, przekładki podszynowe, nakrętki oraz pierścienie sprężyste. Dzięki temu użytkownicy nie są uzależnieni od specjalistycznych komponentów, a dostępność części zamiennych pozostaje wysoka.

Dwa warianty dla różnych zastosowań

System FAC STEEL został opracowany w dwóch odmianach.

Pierwsza przeznaczona jest do torów bocznicowych wyposażonych w szyny typu 49E1 (S49) lub 60E1 (UIC60). Druga została zaprojektowana z myślą o torach wykonywanych na konstrukcjach stalowych z wykorzystaniem szyn 60E1 (UIC60).

Według dokumentacji technicznej rozwiązanie może być stosowane w torach o szerokości nominalnej 1435 mm oraz 1520 mm, przy dopuszczalnym nacisku osi wynoszącym do 314 kN i prędkości ruchu do 20 km/h. Konstrukcja bazuje na sprawdzonym systemie przytwierdzenia typu K, który został odpowiednio zmodyfikowany, aby umożliwić trwałe mocowanie do elementów stalowych.

Projektanci podkreślają, iż zastosowane rozwiązanie zapewnia odpowiedni docisk szyny oraz skuteczne tłumienie drgań powstających podczas eksploatacji, co przekłada się na stabilność toru i komfort użytkowania.

Wągrowiec jako poligon wdrożeniowy

Praktycznym sprawdzianem dla systemu FAC STEEL była realizacja Punktu Utrzymania Taboru Spalinowego Kolei Wielkopolskich w Wągrowcu.

Inwestycja o wartości ok. 69 mln zł obejmowała budowę nowoczesnego zaplecza technicznego przeznaczonego do obsługi spalinowych zespołów trakcyjnych (SZT). W ramach przedsięwzięcia powstały dwie hale: główna o długości 108 m oraz hala postojowa o długości 96 m.

To właśnie w hali przeglądów technicznych zastosowano innowacyjny system mocowania szyn opracowany przez Future Adventure Construction. Wykorzystano w nim klasyczne mocowania typu K przytwierdzone do stalowych dwuteowników HEB. Takie rozwiązanie pozwoliło uzyskać wysoką trwałość konstrukcji oraz korzystne rozłożenie obciążeń przekazywanych przez tabor kolejowy.

Zdaniem projektantów system ogranicza podatność toru na trwałe odkształcenia, wydłuża okres eksploatacji torowiska oraz pozwala ograniczyć częstotliwość wykonywania prac utrzymaniowych.

UTK wydał świadectwo dopuszczenia

Przełomowym momentem dla projektu było uzyskanie świadectwa dopuszczenia do eksploatacji typu wydanego przez prezesa Urzędu Transportu Kolejowego.

Dokument został wydany 5 czerwca 2023 r. i potwierdza możliwość stosowania systemu FAC STEEL w dwóch odmianach:

w torach bocznic kolejowych o szerokości 1435 mm i 1520 mm wyposażonych w szyny 49E1 (S49) lub 60E1 (UIC60)
w torach wykonywanych na konstrukcjach stalowych z wykorzystaniem szyn 60E1 (UIC60)

Świadectwo stanowi formalne potwierdzenie zgodności rozwiązania z wymaganiami obowiązującymi dla tego typu budowli kolejowych oraz otwiera drogę do jego szerszego wykorzystania w nowych inwestycjach infrastrukturalnych.

Uzyskanie dopuszczenia UTK oraz pozytywna ocena Instytutu Kolejnictwa sprawiła, iż FAC STEEL stało się interesującą alternatywą dla rozwiązań stosowanych w tej chwili w obiektach utrzymaniowych, halach serwisowych i konstrukcjach bezpodsypkowych. Tym bardziej iż system łączy innowacyjne podejście konstrukcyjne z wykorzystaniem powszechnie dostępnych i sprawdzonych elementów nawierzchni kolejowej.

Realizacja w Wągrowcu pokazała, iż polskie przedsiębiorstwa są w stanie skutecznie rozwijać własne technologie odpowiadające na potrzeby nowoczesnej kolei, a uzyskane dopuszczenia stwarzają realne perspektywy dalszej komercjalizacji rozwiązania na krajowym rynku infrastrukturalnym.