Celem spotkania był dialog na temat zasad wdrażania Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności (FBiO) w kontekście cyberbezpieczeństwa i innych obszarów wsparcia firm. Spotkanie zostało organizowane w ramach projektu pod nazwą: Dialog społeczny w zakresie transformacji cyfrowej w Konfederacji Lewiatan. Projekt jest dofinansowany przez Unię Europejską z programu FERS 2021-2027.
22,4 mld zł na bezpieczeństwo i przemysł
Mateusz Gaczyński, zastępca dyrektora Departamentu Koordynacji Krajowego Planu Odbudowy w MFiPR oraz Aleksandra Surynowicz, dyrektor Departamentu Produktów Kapitałowych UE w BGK zaprezentowali aktualny stan prac nad Funduszem. Budżet FBiO wynosi 22,4 mld zł, z czego 11,2 mld zł ma trafić do samorządów, a 11,2 mld zł do przedsiębiorców.
Środki dla firm mają zostać rozdysponowane poprzez:
- ok. 6,7 mld zł w formie inwestycji kapitałowych,
- ok. 4,5 mld zł w formie instrumentów pożyczkowych.
Pożyczki będą udzielane przez BGK i mają zostać uruchomione w II połowie roku. Będą miały charakter preferencyjny (z wykorzystaniem pomocy publicznej), jednak – zgodnie z aktualnymi założeniami – nie zostaną objęte umorzeniami. Umorzenia mają dotyczyć przede wszystkim samorządów, a nie przedsiębiorców.
Inwestycje kapitałowe będą realizowane przez spółkę powoływaną przez BGK (Chrobry S.A.). Spółka ma inwestować w przedsiębiorstwa na zasadach rynkowych, w modelu zbliżonym do private equity.
Priorytety inwestycyjne – cyberbezpieczeństwo i nowoczesny przemysł
Uczestnicy spotkania szczegółowo omawiali cztery priorytety inwestycyjne FBiO, w tym:
- cyberbezpieczeństwo,
- infrastrukturę podwójnego zastosowania,
- rozwój obiektów ochrony ludności,
- nowoczesny przemysł (modernizacja przedsiębiorstw i wsparcie B+R).
Z perspektywy firm najważniejsze znaczenie mają przede wszystkim obszary cyberbezpieczeństwa oraz modernizacji przemysłu. Pożyczki dla przedsiębiorców mają koncentrować się właśnie na tych dwóch priorytetach. Inwestycje kapitałowe prawdopodobnie skoncentrują się na nowoczesnym przemyśle.
Postulaty Lewiatana – dostępność, przewidywalność, realne wsparcie MŚP
Podczas spotkania Konfederacja Lewiatan przedstawiła podsumowanie swoich postulatów zgłaszanych do projektu ustawy o FBiO oraz odniosła je do aktualnych ram wdrażania Funduszu.
W dyskusji podkreślaliśmy w szczególności:
- Szerokie rozumienie cyberbezpieczeństwa
Postulowany przez Lewiatana zakres, obejmujący m.in. odporność infrastruktury cyfrowej i łączność o znaczeniu krytycznym, co do zasady wpisuje się w przyjęte priorytety inwestycyjne.
- Przewidywalność zasad pożyczek
Zwróciliśmy uwagę na potrzebę jasnego określenia parametrów produktów finansowych oraz przejrzystych kryteriów oceny projektów, w tym uwzględniania ich strategicznego znaczenia dla bezpieczeństwa państwa. Warunki pożyczek mają zostać określone w polityce inwestycyjnej, która w tej chwili jest przygotowywana.
- Realny dostęp MŚP do środków
Przedstawiciele administracji potwierdzili, iż instrumenty będą dostępne zarówno dla MŚP, jak i dużych przedsiębiorstw. Lewiatan podkreślił, iż ważne jest, aby mniejsze firmy nie zostały ograniczone do roli podwykonawców, ale mogły samodzielnie realizować projekty.
- Inwestycje kapitałowe – jasne reguły „wyjścia”
Z punktu widzenia przedsiębiorców najważniejsze są przejrzyste zasady obejmowania oraz w dalszym etapie wykupu udziałów. Zgodnie z aktualnymi informacjami inwestycje kapitałowe będą realizowane na warunkach rynkowych, a proces wyjścia inwestora będzie miał charakter standardowy dla rynku private equity.
- Mechanizm gwarancji zbytu
Lewiatan wskazywał na potrzebę ograniczenia ryzyka finansowania projektów bez zapewnionego popytu. Z przekazanych informacji wynika, iż Fundusz nie będzie przewidywał mechanizmu gwarancji zbytu, a finansowane projekty nie będą powiązane bezpośrednio z konkretnymi zamówieniami wojskowymi.
Dialog potrzebny na etapie projektowania instrumentów
Spotkanie pokazało, iż Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności może stać się ważnym impulsem rozwojowym dla sektora przemysłowego, technologicznego i cyberbezpieczeństwa w Polsce. Jednocześnie wiele kluczowych parametrów – w tym szczegółowe warunki pożyczek oraz polityki inwestycyjne – pozostało w trakcie uzgodnień.
Konfederacja Lewiatan będzie kontynuować dialog z Ministerstwem Funduszy i Polityki Regionalnej oraz Bankiem Gospodarstwa Krajowego, tak aby instrumenty FBiO były:
- dostępne dla firm różnej skali,
- przewidywalne i transparentne,
- adekwatne do ryzyka inwestycji w sektorze bezpieczeństwa i obronności.
Wnioski ze spotkania zostaną wykorzystane w dalszych pracach Lewiatana nad rekomendacjami dotyczącymi wdrażania Funduszu oraz w dialogu z administracją publiczną.
Realizacja w ramach projektu Dialog społeczny w zakresie transformacji cyfrowej w Konfederacji Lewiatan. Projekt jest dofinansowany przez Unię Europejską z programu FERS 2021-2027.
