2 godzin temu
Cena zbóż w Polsce to wypadkowa wielu niekorzystnych czynników. Podczas gdy biurokracja w Brukseli od blisko roku wstrzymuje nowoczesne inwestycje na Nabrzeżu Indyjskim, polski rolnik mierzy się z rekordowymi zapasami z 2025 roku, drogim frachtem przez Bałtyk oraz brakiem realnej ochrony przed rosnącymi kosztami logistyki.
Logistyka i cena zbóż: Gdy Gdynia „stoi”, rolnik płaci
Od czerwca 2025 r. strategiczna infrastruktura w Gdyni nie pracuje na pełnych obrotach. Przeciągające się postępowanie przed Komisją Europejską paraliżuje rozwój obiektu zdolnego obsługiwać masowce typu Panamax. Bruksela szczegółowo bada, czy przejęcie terminala przez wybrane w przetargu konsorcjum nie doprowadzi do nadmiernej koncentracji kapitału i naruszenia zasad konkurencyjności na rynku bałtyckim. Analizy dotyczą przede wszystkim powiązań kapitałowych dzierżawcy z globalnymi graczami handlującymi ziarnem, co ma zapobiec powstaniu monopolu. Dla producenta oznacza to jednak kosztowny stan zawieszenia:
- Kolejki i koszty transportu: Mniejsi operatorzy pracują na granicy wydolności. Wielogodzinne postoje pod portem podnoszą koszty logistyki, które sięgają choćby 150 zł/t przy transporcie z południa kraju.
- Brak osłon i drogie paliwo: Branża transportowa oraz rolnicy (szczególnie ci rozliczający VAT) pozostają praktycznie bez ochrony rządu w obliczu wysokich cen paliw. Każdy dodatkowy litr oleju napędowego spalonego w korku przed bramą portu to niższa cena zbóż w punkcie skupu, ponieważ to rolnik ostatecznie finansuje te niedogodności w niższej marży.
- Podwyżki e-TOLL: Systematyczny wzrost kosztów stałych, w tym drastyczne podwyżki opłat drogowych (e-TOLL wzrósł o ok. 40%), sprawia, iż odległość gospodarstwa od portu staje się barierą nie do przebicia.
Geografia frachtu: Bałtyk vs Morze Czarne
Polska konkuruje o rynki zbytu (np. w Afryce Północnej) z krajami basenu Morza Czarnego. Tu kluczową rolę odgrywa geografia:
- Dystans: Porty rumuńskie czy rosyjskie leżą znacznie bliżej głównych odbiorców.
- Konkurencyjność: Aby polskie ziarno wygrało, musi być odpowiednio tańsze „u źródła”, by zniwelować wyższy koszt frachtu przez Bałtyk. Brak nowoczesnego terminala uniemożliwia obniżenie kosztów jednostkowych załadunku, co jeszcze bardziej spycha nas na margines konkurencyjności.
Pułapka walutowa i rosnące koszty produkcji
To, jaka jest aktualna cena zbóż na krajowym rynku, zależy silnie od kursu dolara (USD). Przy kursie w okolicy 3,60 zł, cena pszenicy w przeliczeniu na PLN jest znacznie niższa niż przy kursie 4,00 zł. W tym samym czasie rolnicy zmagają się z systematycznym wzrostem kosztów stałych: energii, nawozów i środków ochrony roślin, co przy spadających cenach światowych (wynikających z rekordowej podaży w Argentynie i Australii) doprowadza do zjawiska niebezpiecznych „nożyc cenowych”.
Tranzyt z Ukrainy: Efektywność zamiast konkurencji
Warto odczarować mit tranzytu jako bezpośredniego wroga polskiego rolnika. W rzeczywistości duża masa towarowa poprawia efektywność terminali:
- Niższe koszty stałe: Większy wolumen pozwala operatorom obniżać jednostkowe koszty przeładunku.
- Atrakcyjność dla armatorów: Port wysyłający regularnie duże ilości towaru ma lepszy dostęp do statków i niższe stawki frachtu, co ułatwia wywóz polskiego ziarna.
Realizm rynkowy: Port to nie gwarancja ceny
Należy jednak uczciwie zaznaczyć: choćby w pełni sprawny i nowoczesny „polski port” nie jest receptą na natychmiastowe wzrosty. O tym, jaka będzie ostateczna cena zbóż w portfelu rolnika, decyduje przede wszystkim rynek światowy, giełda MATIF oraz globalny bilans podaży i popytu.
Sprawna infrastruktura w Gdyni nie podniesie światowych notowań, ale jest niezbędna, by zminimalizować koszty logistyczne i umożliwić fizyczny wywóz nadwyżek. Bez drożnego „okna na świat” i systemowej ochrony przed rosnącymi kosztami transportu, polskie zboże będzie dalej dusić rynek wewnętrzny, a producenci pozostaną zakładnikami niemocy administracyjnej.
Tagi: #Agroprofil #CenaZbóż #EksportZbóż #Gdynia #LogistykaRolnicza #Zbiory2025 #KursDolara #eTOLL #KosztyPaliwa #RynekZboża #VATwRolnictwie
