Historia pokazuje jedno: w czasach kryzysów inwestorzy wracają do złota

Artykuł sponsorowany

Historia rynków finansowych pokazuje, iż popyt na złoto jest szczególnie silny wtedy, gdy inwestorzy zaczynają kwestionować stabilność walut i innych aktywów. Nie oznacza to, iż cena złota rośnie w każdym kryzysie, jednak badania akademickie i dane historyczne potwierdzają, iż w skrajnych warunkach rynkowych złoto często pełni funkcję aktywów ochronnych.

Dlaczego złoto zyskuje na znaczeniu w czasach kryzysów?

W często cytowanym badaniu z 2010 roku Baur i Lucey wykazali, iż w normalnych warunkach rynkowych złoto pełni funkcję zabezpieczenia (hedge) wobec akcji, a podczas skrajnych spadków na rynkach finansowych może działać jako tzw. bezpieczna przystań (safe haven). Autorzy podkreślili jednocześnie, iż funkcja „bezpiecznej przystani” nie ma charakteru trwałego i jest najsilniej widoczna w początkowej fazie najbardziej gwałtownych zawirowań.

W swojej najnowszej analizie „Gold as a strategic asset: 2026 edition” World Gold Council wskazuje, iż złoto to wysoce płynny składnik aktywów, który nie stanowi niczyjego zobowiązania, nie wiąże się z ryzykiem kredytowym, wyróżnia się ograniczoną podażą i różnorodnymi źródłami popytu, historycznie zachowuje swoją wartość w czasie i ma ujemną korelację z akcjami i innymi aktywami wysokiego ryzyka.

To wszystko sprawia, iż fizyczne złoto inwestycjne (https://mennicakapitalowa.pl/pol_m_Zloto-inwestycyjne-100.html) pełni funkcję dywersyfikatora w portfelach inwestorów, a jego roczna stopa zwrotu na poziomie 9% (od 1971 roku) jest porównywalna z akcjami. Ze względu na utrzymującą się niepewność polityczną i gospodarczą World Gold Council przewiduje, iż tradycyjne znaczenie złota jako bezpiecznego aktywa utrzyma się w najbliższym czasie.

Co pokazują dane z poprzednich kryzysów?

Historyczne dane pokazują, jak zachowuje się złoto w czasie kryzysów i jak w tym samym okresie wyceniane były inne aktywa. We wspomnianej już analizie World Gold Council znalazł się wykres przedstawiający stopy zwrotu z inwestycji w złoto w czasie największych kryzysów ostatnich lat, który potwierdza, iż cena kruszcu ma tendencję do wzrostu w okresach ryzyka systemowego.

Przyjrzyjmy się poszczególnym wydarzeniom z historii najnowszej:

• 1995–2001: Bańka internetowa – wyjątkowy moment w historii złota, gdy procentowa stopa zwrotu była ujemna, ponieważ inwestorzy masowo wycofywali z niego kapitał na rzecz akcji spółek technologicznych. W fazie hossy kapitał uciekał ze złota do akcji, a po pęknięciu bańki kruszec znów zaczął być postrzegany jako „bezpieczna przystań”.
• 2001: Zamachy z 11 września – ataki na World Trade Center i Pentagon wywołały globalną awersję do ryzyka, a złoto ponownie zyskało znaczenie jako aktywo ochronne.
• 2002: Recesja – w warunkach niskiego wzrostu gospodarczego, obniżek stóp procentowych i rosnącej niepewności inwestorzy zaczęli ponownie zwracać się w kierunku złota.
• 2007–2009: Globalny kryzys finansowy – załamanie rynku kredytowego i upadek instytucji finansowych ujawniły słabość globalnego systemu finansowego, co przełożyło się na jedną z najwyższych historycznych stóp zwrotu z inwestycji w złoto (+47,17%).
• 2010: Pierwsza faza europejskiego kryzysu zadłużeniowego – kryzys fiskalny w Grecji i obawy o stabilność strefy euro zwiększyły popyt na złoto jako zabezpieczenie przed ryzykiem walutowym i niewypłacalnością państw.
• 2011: Druga faza europejskiego kryzysu zadłużeniowego – eskalacja zadłużenia w Europie i obawy o stabilność światowej gospodarki doprowadziły do rekordowego zainteresowania złotem (stopa zwrotu: +29,81%).
• 2016: Brexit – wyjście Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej wywołało gwałtowną reakcję rynków finansowych. Inwestorzy zaczęli szukać ochrony przed konsekwencjami geopolitycznymi i możliwym spowolnieniem gospodarczym, po raz kolejny zwracając się w stronę złota.
• 2018: Korekta giełdowa – silne spadki na światowych rynkach akcji, napięcia handlowe między USA a Chinami i obawy związane z globalnym wzrostem gospodarczym zwiększyły zainteresowanie złotem jako aktywem stabilizującym portfel.
• 2020: Pandemia COVID-19 – ogromna niepewność i globalne zamrożenie gospodarki skutkowały gwałtownym wzrostem popytu na złoto. W sierpniu 2020 roku cena kruszcu po raz pierwszy przekroczyła 2000 dolarów za uncję.
• 2022: Korekta giełdowa – wzrost inflacji, podwyżki stóp procentowych i wojna w Ukrainie wywołały spadki na rynkach akcji i obligacji oraz zwiększyły zainteresowanie złotem jako zabezpieczeniem przed ryzykiem geopolitycznym.
• 2025: Niepewność związana z cłami/wojną handlową – narastające napięcia handlowe, ryzyko eskalacji konfliktów i obawy o światową gospodarkę ponownie skierowały wzrok inwestorów na złoto. Ceny metalu w 2025 roku ustanowiły 53 nowe rekordy (powyżej 4000 USD/oz), a całkowity popyt wyniósł ponad 5000 ton.

Opracowanie na podstawie: Chart 7: The gold price tends to increase in periods of systemic risk, https://www.gold.org/goldhub/research/relevance-of-gold-as-a-strategic-asset/key-attributes-diversification

Złoto w czasie kryzysów – nie tylko dla inwestorów indywidualnych

Złoto chroni nie tylko kapitał prywatny, ale także rezerwy państwowe. Potwierdzają to decyzje banków centralnych, dla których kruszec stał się w ostatnich latach strategicznym składnikiem rezerw – w ciągu ostatnich czterech lat banki centralne kupowały średnio 1000 ton rocznie, co stanowi znaczący wzrost w porównaniu ze średnią 500 ton w poprzedniej dekadzie. Na czele nabywców znalazł się Narodowy Bank Polski, który w tej chwili posiada ponad 632 tony kruszcu, co daje Polsce miejsce w dziesiątce państw z największymi rezerwami złota na świecie.

Najnowsze badanie World Gold Council „Central Bank Gold Reserves Survey” na rok 2026 daje wgląd w aktualną sytuację, która znajduje odzwierciedlenie w decyzjach inwestorów indywidualnych:

• 89% ankietowanych uważa, iż globalne rezerwy złota banków centralnych wzrosną w ciągu najbliższego roku;
• 45% spodziewa się, iż ich własne rezerwy wzrosną w tym samym okresie;
• Kluczowe czynniki skłaniające banki centralne do zakupów złota: notowania kruszcu w czasach kryzysu, dywersyfikacja rezerw, zabezpieczenie przed inflacją i ryzykiem geopolitycznym.

Czy złoto zawsze chroni kapitał?

Historyczne decyzje inwestorów i banków centralnych potwierdzają silny status złota w czasach kryzysów. Eksperci z MennicaKapitalowa.pl podkreślają jednak, iż złoto nie jest całkowicie pozbawione ryzyka, a jego cena może spadać, szczególnie w okresach umocnienia dolara, wzrostu realnych stóp procentowych czy stabilności na rynkach finansowych. Historia pokazuje jednak, iż jest to narzędzie dywersyfikacji, które stabilizuje portfel, zmniejsza ryzyko pozostałych aktywów oraz chroni siłę nabywczą pieniądza w perspektywie długoterminowej.

Artykuł ma charakter edukacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej.

Autor: Zespół ekspercki MennicaKapitalowa.pl

MennicaKapitalowa.pl łączy sprzedaż metali szlachetnych z działalnością edukacyjną i skupem kruszców. Oferta obejmuje złoto, srebro, platynę, pallad, diamenty, sztabki inwestycyjne oraz monety bulionowe w różnych gramaturach. Zakupy i sprzedaż można realizować przez internet lub w placówkach stacjonarnych w Polsce. O pozycji marki świadczą otrzymane wyróżnienia: Laur Konsumenta 2023, Laur Klienta 2024 i Dobra Marka 2025.

Artykuł sponsorowany

Post Historia pokazuje jedno: w czasach kryzysów inwestorzy wracają do złota pojawił się poraz pierwszy w Przegląd.