Firmy w europejskiej lidze innowacji
8 maja 2026 r. odbyło się połączone spotkanie Rady ds. Badań, Rozwoju i Innowacji oraz Rady Funduszy Europejskich Konfederacji Lewiatan. Zostało poświęcone możliwościom finansowania projektów w programie Horyzont Europa.
Gośćmi spotkania byli przedstawiciele Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, które pełni rolę Krajowego Punktu Kontaktowego Programów Badawczych UE (KPK): Piotr Świerczyński, dyrektor Działu Krajowego Punktu Kontaktowego, oraz Maciej Sławiński, zastępca dyrektora i Aleksandra Ihnatowicz, kierownik jednego z obszarów w KPK. W spotkaniu uczestniczyli również eksperci Orange Polska – Zbigniew Kopertowski i Andrzej Maciejewski – którzy przedstawili doświadczenia firmy w realizacji projektów finansowanych z Horyzontu Europa.
Horyzont Europa jest coraz mocniej powiązany z budowaniem konkurencyjności technologicznej Europy. Dla firm oznacza to konieczność myślenia nie tylko o pojedynczym projekcie, ale o całej ścieżce rozwoju technologii: od badań, przez walidację i wdrożenie, po skalowanie oraz wejście na nowe rynki.
Horyzont Europa to nie tylko badania
Horyzont Europa jest największym programem Unii Europejskiej w zakresie finansowania badań naukowych i innowacji. W obecnej perspektywie 2021–2027 na nowatorskie badania i innowacyjne rozwiązania przeznaczono ponad 93 mld euro.
Program jest otwarty nie tylko dla uczelni i jednostek naukowych, ale także dla start-upów, MŚP, dużych przedsiębiorstw, administracji, organizacji pozarządowych. W wielu konkursach udział firm jest wręcz kluczowy, ponieważ projekty wymagają testowania rozwiązań, tworzenia demonstratorów, pilotaży, strategii komercjalizacji oraz realnego zaangażowania odbiorców technologii.
Szczególne znaczenie dla przedsiębiorców ma II filar programu, obejmujący klastry tematyczne, m.in. zdrowie, technologie cyfrowe, przemysł i przestrzeń kosmiczną, klimat, energię i mobilność, bezpieczeństwo cywilne oraz żywność, biogospodarkę i zasoby naturalne. To właśnie w tym obszarze polskie firmy pozyskują największą część środków.
Polska poprawia wyniki, ale potencjał jest większy
Z danych przedstawionych przez KPK wynika, iż polskie organizacje pozyskały dotychczas w Horyzoncie Europa 927,9 mln euro dofinansowania na realizację 1 727 projektów. Udział przedsiębiorstw w dofinansowaniu pozyskanym przez polskie podmioty wynosi niemal 22 proc. – w tym 11,69 proc. przypada na duże przedsiębiorstwa, a 10,25 proc. na MŚP. Łącznie polskie firmy uzyskały 203,5 mln euro, uczestniczą w 478 projektach i pełnią rolę koordynatora w 41 z nich. Najwięcej środków przedsiębiorstwa pozyskały w II filarze programu – łącznie 125,7 mln euro. Najsilniejsze obszary to klaster 5, czyli klimat, energia i mobilność, oraz klaster 4, obejmujący technologie cyfrowe, przemysł i przestrzeń kosmiczną.
Jednocześnie uczestnicy spotkania zwracali uwagę, iż udział Polski w programach centralnie zarządzanych przez Komisję Europejską przez cały czas nie odpowiada potencjałowi polskiej gospodarki. Skuteczne aplikowanie wymaga nie tylko dobrej jakości wniosków, ale także wcześniejszej obecności w europejskich sieciach, partnerstwach i konsorcjach.
Wsparcie Krajowego Punktu Kontaktowego
Ważną część spotkania poświęcono ofercie Krajowego Punktu Kontaktowego Programów Badawczych UE, działającego w strukturze NCBR. KPK wspiera polskie podmioty zainteresowane udziałem w Horyzoncie Europa – zarówno na etapie szukania tematów konkursowych, jak i przygotowania wniosków oraz realizacji projektów.
Oferta KPK obejmuje m.in. szkolenia, warsztaty, konferencje, dni informacyjne, konsultacje wniosków projektowych, wsparcie w poszukiwaniu partnerów do konsorcjów międzynarodowych, informacje o spotkaniach brokerskich oraz granty podróżne na udział w takich wydarzeniach.
Szczególnie istotnym instrumentem jest możliwość konsultacji wniosku projektowego przed jego złożeniem. o ile projekt zostanie przekazany odpowiednio wcześnie, KPK może pomóc w zorganizowaniu przeglądu przez eksperta-ewaluatora, który ma doświadczenie w ocenie wniosków dla Komisji Europejskiej. W konkursach, w których konkurencja jest bardzo duża, choćby niewielka poprawa jakości wniosku może przesądzić o jego pozycji na liście rankingowej.
Partnerstwa, konsorcja i długofalowe relacje
Podczas spotkania podkreślano, iż Horyzont Europa nie jest programem, do którego skutecznie wchodzi się „z marszu”. najważniejsze znaczenie mają długofalowe relacje, rozpoznawalność w europejskim ekosystemie oraz udział w branżowych sieciach i partnerstwach.
Wiele tematów konkursowych powstaje w oparciu o mapy drogowe, strategie technologiczne i dyskusje prowadzone w europejskich stowarzyszeniach branżowych, partnerstwach publiczno-prywatnych oraz grupach eksperckich. Obecność polskich firm w tych strukturach zwiększa szanse nie tylko na dostęp do informacji, ale także na udział w najlepszych konsorcjach.
Uczestnicy spotkania wskazywali, iż szczególnie ważne jest budowanie kompetencji wewnątrz firm – zarówno po stronie działów B+R, jak i osób odpowiedzialnych za strategię, rozwój biznesu, finanse i współpracę międzynarodową.
Kolejny program ramowy i Europejski Fundusz Konkurencyjności
Ważnym tematem spotkania były również przygotowania do kolejnej perspektywy po 2027 roku. Komisja Europejska zaproponowała, aby kolejny badawczy program ramowy na lata 2028–2034 był powiązany z Europejskim Funduszem Konkurencyjności.
Fundusz ma wspierać strategiczne sektory technologiczne – od badań po wdrożenia przemysłowe – oraz konsolidować część instrumentów finansowych UE. Wśród planowanych obszarów wskazywane są m.in. czysta transformacja i dekarbonizacja przemysłu, przywództwo cyfrowe, zdrowie, biotechnologia, rolnictwo i biogospodarka, a także odporność, bezpieczeństwo, przemysł obronny i przestrzeń kosmiczna.
Dla polskich firm oznacza to potrzebę wcześniejszego przygotowania się do nowej logiki finansowania. Większa skala środków na poziomie UE nie przełoży się automatycznie na większy udział polskich podmiotów. O sukcesie decydować będą jakość projektów, zdolność budowania konsorcjów, obecność w europejskich sieciach i gotowość do konkurowania na poziomie międzynarodowym.
Firmy powinny już teraz budować pozycję w Europie
Spotkanie pokazało, iż Horyzont Europa może być dla firm nie tylko źródłem finansowania, ale także narzędziem budowania pozycji technologicznej, międzynarodowych partnerstw i wiarygodności rynkowej.
Najważniejszy wniosek dla przedsiębiorców jest prosty: warto zacząć wcześniej niż w dniu ogłoszenia konkursu. Trzeba śledzić programy pracy, uczestniczyć w spotkaniach brokerskich, korzystać ze wsparcia KPK, rozmawiać z potencjalnymi partnerami i budować rozpoznawalność w europejskich sieciach.
Dla polskich firm udział w Horyzoncie Europa to szansa na wejście do europejskiej ligi innowacji. Ale to także wyzwanie, które wymaga strategii, konsekwencji i gotowości do współpracy ponad granicami.
![Bilety lotnicze mogą jeszcze podrożeć. choćby o kilkadziesiąt procent [ANALIZA]](https://mycompanypolska.pl/images/22557/61dede89ddccbec715c89d7f409658d6.webp)
