Inflacja w maju 2026 roku zaskoczyła rynek finansowy oraz konsumentów. Główny Urząd Statystyczny zaprezentował najnowszy, szybki szacunek dynamiki cen, z którego wynika, iż roczny wskaźnik CPI wyniósł 3,1%. To wynik wyraźnie niższy od oczekiwań analityków, którzy spodziewali się odczytu na poziomie 3,7%. Największą niespodziankę przyniosły jednak dane w ujęciu krótkoterminowym – w stosunku do poprzedniego miesiąca odnotowaliśmy wyraźny spadek cen, napędzany przede wszystkim taniejącą żywnością.

Majowe dane GUS przynoszą spore zaskoczenie dla obserwatorów rynku. Średnia prognoz rynkowych, czyli tak zwany konsensus ekonomistów, zakładała, iż inflacja w maju utrzyma się na poziomie 3,7%. Tymczasem wzrost cen zwolnił znacznie mocniej, niż przewidywali eksperci w swoich ostatnich analizach – ceny towarów i usług konsumpcyjnych wzrosły o 3,1% w stosunku do analogicznego miesiąca ubiegłego roku.

Patrząc na oficjalny wykres roczny widzimy wyraźne przełamanie trendu wzrostowego z początku roku (gdzie po spadku do 2,1% w lutym, wskaźnik zaczął znowu piąć się w górę do poziomu 3,2% w kwietniu). Majowy odczyt oznacza ponowne wyhamowanie, które plasuje nas w górnym paśmie dopuszczalnych odchyleń od celu inflacyjnego.

Inflacja w maju pod znakiem miesięcznej deflacji

Wyjątkowo interesująco prezentuje się dynamika zmian cen w ujęciu krótkoterminowym. W porównaniu z kwietniem 2026 roku ceny w maju spadły średnio o 0,3% (wskaźnik cen 99,7).

Jak wynika z danych historycznych GUS, mamy do czynienia z najgłębszym miesięcznym spadkiem cen od wielu miesięcy. Dla porównania, w całym 2025 roku ujemny odczyt m/m zanotowaliśmy tylko raz – również w maju, kiedy ceny spadły o 0,2%. Z kolei początek 2026 roku stał pod znakiem potężnych skoków cenowych (aż +1,1% m/m w marcu i +0,6% m/m w kwietniu). Majowe -0,3% to gwałtowne tąpnięcie i dowód na to, iż silny wpływ na rynek zaczęła mieć sezonowość oraz stabilizacja cen surowców.

Ważna zmiana techniczna dla analityków: Warto odnotować, iż począwszy od danych za 2026 rok, wskaźnik CPI jest przez GUS liczony zgodnie z nową, międzynarodową klasyfikacją COICOP 2018.

Żywność wyraźnie tanieje z miesiąca na miesiąc

Z punktu widzenia sektora rolniczego najważniejszy jest fakt, iż to właśnie koszyk żywnościowy mocno pociągnął ogólny wskaźnik inflacji w dół.

W ujęciu rocznym ceny żywności oraz napojów bezalkoholowych wzrosły zaledwie o 0,5% (wskaźnik 100,5). Jednak prawdziwym zaskoczeniem dla rynku jest odczyt miesięczny: w porównaniu do kwietnia bieżącego roku produkty spożywcze potaniały aż o 1% (wskaźnik 99,0)! Tak wyraźny spadek cen żywności w ujęciu miesięcznym to główny powód, dla którego ogólna inflacja w maju okazała się tak dużym zaskoczeniem in plus.

Paliwa i energia pod lupą

W innych kluczowych kategoriach wydatków, które bezpośrednio generują koszty produkcji rolniczej i transportu, sytuacja według oficjalnych tabel GUS prezentuje się następująco:

• Paliwa i smary do prywatnych środków transportu: W skali roku to wciąż potężny lider podwyżek – podrożały aż o 12,3% rok do roku (wskaźnik 112,3). Nadzieję na wyhamowanie daje jednak ujęcie miesięczne, gdzie odnotowano minimalny spadek o 0,1% w stosunku do kwietnia (wskaźnik 99,9). Stabilizacja na stacjach benzynowych jest kluczowa dla kosztów logistyki towarów.
• Nośniki energii (energia elektryczna, gaz i inne paliwa): Tutaj odnotowano wzrost o 5,0% rok do roku (wskaźnik 105,0). W stosunku do kwietnia ceny w tej kategorii pozostały na całkowicie niezmienionym poziomie (0,0%, wskaźnik 100,0).

Co zrobi Rada Polityki Pieniężnej?

Tak wyraźne (o 0,6 punktu procentowego) odchylenie inflacji od konsensusu rynkowego stawia w zupełnie nowym świetle dyskusję o stopach procentowych w Polsce. Dane te pokazują, iż gospodarka chłodzi się szybciej, niż zakładano.

Dla Rady Polityki Pieniężnej (RPP) powrót wskaźnika bliżej celu inflacyjnego (2,5%) może być mocnym argumentem za ewentualnym luzowaniem polityki monetarnej lub przynajmniej złagodzeniem dotychczasowej, jastrzębiej retoryki NBP. Kredytobiorcy, inwestorzy oraz rolnicy planujący inwestycje będą teraz z uwagą śledzić najbliższe komunikaty po posiedzeniu Rady.

Szybki szacunek wskaźnika cen ma charakter wstępny i może ulec zmianie. Pełne i ostateczne dane dotyczące struktury inflacji w maju, uwzględniające wszystkie szczegółowe kategorie towarów i usług, GUS zaprezentuje w połowie miesiąca.

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych: GUS