2 godzin temu
Finalny odczyt inflacji CPI za wrzesień okazał się nieznacznie wyższy od szybkiego szacunku GUS. Ceny towarów i usług konsumpcyjnych wzrosły o 4,1% r/r, wobec wstępnie szacowanych 4,0% oraz 3,4% w sierpniu. W ujęciu miesięcznym ceny zwiększyły się o 0,7%, po wzroście o 0,3% miesiąc wcześniej.
Transport najmocniej podbił wrześniową inflację
Za wrześniowym wzrostem cen stał przede wszystkim transport, który podrożał o 4,7% m/m i odpowiadał za 0,51 p.p. miesięcznej inflacji. Głównym źródłem tego ruchu były paliwa i smary do prywatnych środków transportu, których wzrost dodał do CPI 0,57 p.p. W ujęciu rocznym ceny transportu były już o 17,9% wyższe niż przed rokiem i podniosły inflację o 1,78 p.p. Utrzymujący się konflikt na Bliskim Wschodzie oraz związana z nim niepewność dotycząca notowań ropy, kosztów transportu i bezpieczeństwa dostaw pozostają istotnym czynnikiem ryzyka dla cen paliw w kolejnych miesiącach.
Koszty mieszkania i energii także wzrosły
Drugim ważnym źródłem wzrostu były koszty użytkowania mieszkania, zaopatrzenia w wodę, energię elektryczną, gaz i inne paliwa. Ceny w tej kategorii wzrosły o 0,8% m/m, zwiększając miesięczny CPI o 0,16 p.p., a w skali roku były wyższe o 5,1%.
Żywność coraz słabiej obniża inflację
Pierwsze oznaki zmiany tendencji widoczne są również w przypadku żywności i napojów bezalkoholowych. Ceny tej kategorii wzrosły we wrześniu o 0,1% m/m, podczas gdy rok wcześniej obniżyły się o 0,4%. W ujęciu rocznym żywność pozostawała jeszcze o 0,4% tańsza, ale skala spadku zmniejszyła się z 0,9% w sierpniu. Oznacza to, iż jej dotychczasowy dezinflacyjny wpływ stopniowo wygasa. Wzrost cen nie pozostało szeroki, jednak coraz mniej agresywna polityka promocyjna części sieci handlowych może przyspieszać przenoszenie wyższych kosztów na ceny detaliczne.
Światowe ceny surowców rolnych zwiększają ryzyko
Ryzyko dalszego wzrostu cen żywności wzmacnia sytuacja na światowych rynkach surowców rolnych. Indeks cen żywności FAO wzrósł we wrześniu o 1,5% m/m i był o 5,8% wyższy niż rok wcześniej. Szczególnie silnie, o 5,1% m/m i 17,2% r/r, wzrósł indeks cen zbóż. Światowe ceny pszenicy zwiększyły się w ciągu miesiąca o 6,3%, a kukurydzy o 5,6%. Wyższe notowania surowców nie przekładają się na krajowe ceny detaliczne natychmiast, ponieważ transmisja odbywa się z opóźnieniem poprzez koszty przetwórstwa, transportu i energii oraz kontrakty handlowe. o ile jednak obecne tendencje utrzymają się, żywność może w kolejnych miesiącach ponownie zacząć wyraźniej dokładać się do krajowej inflacji.
Usługi przez cały czas drożeją szybciej niż towary
Finalnie ceny usług spadły we wrześniu o 0,5% m/m, podczas gdy towary podrożały o 1,2%. W ujęciu rocznym usługi przez cały czas drożały jednak szybciej niż towary, odpowiednio o 5,3% i 3,6%.
Listopadowa projekcja NBP będzie kluczowa dla RPP
Wrześniowe dane zwiększają ryzyko, iż impulsy związane z paliwami, energią i surowcami rolnymi zaczną stopniowo przenosić się na pozostałe składniki koszyka poprzez wyższe koszty transportu, produkcji i dystrybucji. Na razie wzrost inflacji pozostaje skoncentrowany w kilku kategoriach, jednak utrzymywanie się obecnych zawirowań na rynkach surowcowych może prowadzić do rozlewania się presji inflacyjnej na pozostałą część koszyka. Ryzyko utrwalenia się presji cenowej może ponownie otworzyć dyskusję o konieczności zaostrzenia polityki pieniężnej. Więcej informacji na temat perspektyw inflacji i potencjalnych decyzji RPP przyniesie listopadowe posiedzenie, któremu będzie towarzyszyć publikacja najnowszej projekcji inflacji i PKB.
Autor: Łukasz Śliwka, Zarządzający Funduszami, VIG/C-QUADRAT TFI
