Instalacja odgromowa w domu 70 m2 – czy piorunochron jest potrzebny i kiedy zaplanować jego wykonanie?

1 dzień temu

Podczas budowy domu 70 m2 inwestorzy najczęściej skupiają się na fundamentach, ścianach, dachu i instalacji elektrycznej. O ochronie odgromowej często zaczynają myśleć dopiero wtedy, gdy pokrycie dachowe jest już gotowe. Tymczasem decyzję o zastosowaniu instalacji odgromowej warto podjąć znacznie wcześniej, ponieważ jej wykonanie może być powiązane z uziemieniem fundamentowym, konstrukcją dachu oraz sposobem prowadzenia przewodów przy elewacji.

Czy każdy dom 70 m2 musi mieć piorunochron? Jak zaplanować instalację, aby później nie rozbierać gotowych elementów budynku? Wyjaśniamy, na co zwrócić uwagę podczas budowy.

Czym jest instalacja odgromowa?

Instalacja odgromowa, potocznie nazywana piorunochronem, jest systemem przeznaczonym do ochrony budynku przed skutkami bezpośrednich wyładowań atmosferycznych.

Jej zadaniem jest przejęcie prądu piorunowego i odprowadzenie go odpowiednio zaprojektowaną drogą do ziemi.

W skład zewnętrznej instalacji odgromowej mogą wchodzić:

zwody umieszczone na dachu,
przewody odprowadzające,
uziom,
elementy połączeniowe i kontrolne.

Wszystkie te części muszą tworzyć odpowiednio zaprojektowany system.

Czy każdy dom 70 m2 musi mieć piorunochron?

Nie należy zakładać, iż każdy dom o powierzchni 70 m2 wymaga identycznej instalacji odgromowej.

O potrzebie jej wykonania nie decyduje wyłącznie powierzchnia budynku.

Znaczenie mają między innymi:

lokalizacja domu,
wysokość i geometria budynku,
jego otoczenie,
konstrukcja i zastosowane materiały,
charakterystyka instalacji znajdujących się w budynku.

Potrzebę zastosowania ochrony odgromowej należy ustalić na podstawie adekwatnej dokumentacji i oceny ryzyka dla konkretnego obiektu.

Czy niewielki dom jest bezpieczny podczas burzy?

Mała powierzchnia nie oznacza, iż budynek jest całkowicie odporny na skutki wyładowań atmosferycznych.

Piorun może spowodować uszkodzenie elementów konstrukcyjnych, instalacji lub wyposażenia elektrycznego.

Dlatego przy projektowaniu domu warto rozpatrywać ochronę odgromową razem z pozostałymi rozwiązaniami dotyczącymi bezpieczeństwa elektrycznego.

Dom 70 m2 na otwartej działce

Jeżeli dom ma stanąć na otwartym terenie, warto szczególnie dokładnie przeanalizować warunki jego lokalizacji.

Znaczenie mogą mieć między innymi:

położenie względem otaczających budynków,
ukształtowanie terenu,
wysokość obiektu,
obecność innych wysokich elementów w otoczeniu.

Nie oznacza to jednak, iż każda działka na otwartym terenie automatycznie wymaga tego samego rozwiązania.

Dom 70 m2 w pobliżu lasu

Niektórzy inwestorzy zakładają, iż wysokie drzewa znajdujące się w pobliżu domu zapewnią mu ochronę przed piorunami.

Nie należy traktować drzew jako zamiennika prawidłowo zaprojektowanego systemu ochrony odgromowej.

Odpowiednie rozwiązanie trzeba dobrać do konkretnego budynku i jego otoczenia.

Kiedy zaplanować instalację odgromową?

Najlepiej jeszcze na etapie projektu domu.

Pozwala to odpowiednio wcześnie uwzględnić:

uziemienie,
konstrukcję dachu,
miejsca prowadzenia przewodów,
przyszłe warstwy elewacji,
położenie elementów instalacji elektrycznej.

Dzięki temu można ograniczyć konieczność wykonywania dodatkowych prac po zakończeniu budowy.

Instalacja odgromowa a fundamenty domu 70 m2

Jeżeli projekt przewiduje wykonanie odpowiedniego uziomu fundamentowego, jego realizację trzeba skoordynować z robotami fundamentowymi.

To ważne, ponieważ po zalaniu fundamentów dostęp do części elementów będzie już niemożliwy.

Dlatego jeszcze przed betonowaniem warto sprawdzić, czy wszystkie przewidziane elementy zostały prawidłowo przygotowane.

Czy bednarka w fundamentach wystarczy?

Sama obecność bednarki w fundamentach nie oznacza, iż budynek posiada kompletną instalację odgromową.

Uziom jest tylko jednym z elementów całego systemu.

Odpowiednie rozwiązanie wymaga również uwzględnienia pozostałych części instalacji, ich połączeń i parametrów.

Nie należy więc utożsamiać wykonania uziemienia z wykonaniem kompletnego piorunochronu.

Uziom fundamentowy a izolacja fundamentów

W nowoczesnych domach fundamenty mogą posiadać rozbudowane warstwy izolacji termicznej i przeciwwilgociowej.

Ich układ może wpływać na sposób wykonania uziemienia.

Dlatego nie warto samodzielnie umieszczać elementów metalowych w przypadkowym miejscu fundamentu.

Rozwiązanie powinno być dostosowane do konstrukcji i przyjętego systemu ochrony.

Instalacja odgromowa a dach dwuspadowy

W domu 70 m2 z dachem dwuspadowym sposób rozmieszczenia elementów ochrony odgromowej zależy od przyjętego projektu.

Znaczenie mają między innymi:

kształt dachu,
jego wysokość,
rodzaj pokrycia,
wystające elementy,
instalacje znajdujące się na dachu.

Nie należy zakładać, iż wystarczy zamontować jeden przewód wzdłuż kalenicy.

Instalacja odgromowa na dachu płaskim

Dach płaski również może wymagać odpowiednio zaprojektowanego systemu ochrony.

Trzeba przy tym uwzględnić sposób mocowania elementów oraz rozwiązanie pokrycia dachowego.

Szczególnej uwagi wymagają miejsca, w których montaż dodatkowych elementów mógłby naruszyć hydroizolację.

Czy dach z blachy zastępuje piorunochron?

Metalowe pokrycie dachowe nie powinno być automatycznie traktowane jako kompletna instalacja odgromowa.

Możliwość wykorzystania określonych elementów metalowych w systemie ochrony zależy od ich adekwatności oraz przyjętego rozwiązania projektowego.

Sam fakt, iż dach wykonano z blachodachówki lub blachy na rąbek, nie wystarcza do stwierdzenia, iż dom posiada prawidłową ochronę odgromową.

Komin i inne elementy wystające ponad dach

Podczas projektowania ochrony odgromowej trzeba uwzględnić również elementy znajdujące się ponad powierzchnią dachu.

Mogą to być między innymi:

komin,
antena,
urządzenia wentylacyjne,
inne elementy wyposażenia dachu.

Ich obecność może wpływać na sposób rozmieszczenia instalacji.

Instalacja odgromowa a fotowoltaika

Jeżeli na dachu domu 70 m2 planowana jest instalacja fotowoltaiczna, warto uwzględnić ją już podczas projektowania ochrony odgromowej.

Znaczenie mają między innymi:

rozmieszczenie paneli,
sposób prowadzenia przewodów,
lokalizacja falownika,
wymagane odstępy i połączenia,
ochrona przeciwprzepięciowa.

Nie należy montować paneli i piorunochronu jako dwóch całkowicie niezależnych instalacji bez sprawdzenia ich wzajemnego oddziaływania.

A jeżeli fotowoltaika pojawi się dopiero za kilka lat?

Warto przewidzieć taką możliwość już podczas budowy.

Nie trzeba od razu kupować paneli ani falownika.

Można jednak zaplanować przyszłe rozmieszczenie urządzeń i sprawdzić, jak będzie ono współpracowało z pozostałymi instalacjami budynku.

Dzięki temu późniejsza modernizacja może wymagać mniejszej liczby zmian.

Przewody odprowadzające przy elewacji

Jednym z elementów zewnętrznej instalacji odgromowej są przewody odprowadzające.

Ich zadaniem jest połączenie odpowiednich części instalacji znajdujących się na dachu z układem uziemiającym.

Sposób prowadzenia przewodów powinien być ustalony przed wykonaniem elewacji.

Dlaczego warto zaplanować przewody przed ociepleniem domu?

Po wykonaniu elewacji montaż dodatkowych elementów może wymagać ingerencji w gotowe warstwy.

Jeżeli instalacja odgromowa jest przewidziana w projekcie, warto wcześniej ustalić:

przebieg przewodów,
sposób ich mocowania,
lokalizację połączeń kontrolnych,
rozwiązanie przejść przez poszczególne elementy budynku.

Pozwoli to uniknąć przypadkowych przeróbek gotowej elewacji.

Czy przewody odgromowe można ukryć w elewacji?

Sposób prowadzenia przewodów powinien wynikać z projektu instalacji i uwzględniać adekwatności zastosowanych materiałów oraz wymagania bezpieczeństwa.

Nie należy samodzielnie chować przypadkowego przewodu w warstwie styropianu wyłącznie ze względów estetycznych.

Wybór rozwiązania wymaga uwzględnienia całego systemu ochrony.

Złącza kontrolne

W instalacji odgromowej mogą występować odpowiednio zaprojektowane miejsca umożliwiające przeprowadzenie kontroli i pomiarów.

Ich lokalizacja powinna zapewniać dostęp podczas późniejszej eksploatacji.

Nie warto zasłaniać takich elementów na stałe:

kostką brukową,
zabudową tarasu,
elementami ogrodzenia,
innymi konstrukcjami.

Instalacja odgromowa a taras i podjazd

Przed wykonaniem zagospodarowania terenu warto upewnić się, iż wszystkie przewidziane elementy instalacji zostały zakończone.

Dotyczy to szczególnie miejsc, w których później powstaną:

taras,
chodnik,
podjazd,
opaska wokół budynku.

Przygotowanie instalacji przed ułożeniem nawierzchni pozwala ograniczyć ryzyko jej późniejszego rozbierania.

Piorunochron a ochrona przeciwprzepięciowa

Instalacja odgromowa i ochrona przeciwprzepięciowa nie są tym samym.

Zewnętrzny system ochrony odgromowej służy do ochrony przed skutkami bezpośrednich wyładowań atmosferycznych.

Odpowiednio dobrane urządzenia ochrony przeciwprzepięciowej pomagają natomiast ograniczać skutki przepięć pojawiających się w instalacji elektrycznej.

Oba zagadnienia powinny zostać uwzględnione podczas projektowania systemu ochrony budynku.

Czy sama listwa przeciwprzepięciowa wystarczy?

Listwa z zabezpieczeniem przeciwprzepięciowym nie zastępuje odpowiednio zaprojektowanej ochrony elektrycznej całego budynku.

Nie należy traktować jej jako alternatywy dla rozwiązań wymaganych w instalacji.

Dobór zabezpieczeń powinien wynikać z charakterystyki konkretnego domu.

Instalacja odgromowa a urządzenia elektroniczne

W domu 70 m2 może znajdować się wiele urządzeń wrażliwych na przepięcia.

Są to między innymi:

telewizory,
komputery,
routery,
sterowniki ogrzewania,
rekuperatory,
urządzenia automatyki domowej.

Dlatego przy projektowaniu instalacji elektrycznej warto uwzględnić również odpowiednią ochronę tych urządzeń.

Czy instalacja odgromowa chroni przed każdym przepięciem?

Nie należy zakładać, iż sam montaż piorunochronu eliminuje wszystkie zagrożenia związane z przepięciami.

Ochrona budynku wymaga odpowiedniego połączenia różnych rozwiązań technicznych.

Dlatego instalację odgromową i elektryczną trzeba rozpatrywać jako współpracujące ze sobą systemy.

Czy można samodzielnie wykonać piorunochron?

Wykonanie instalacji odgromowej wymaga odpowiedniego projektu, doboru materiałów, prawidłowych połączeń oraz późniejszej kontroli.

Nie jest to dobry etap na samodzielne eksperymentowanie na podstawie zdjęć z innych budów.

Projektowanie, wykonanie i sprawdzenie instalacji należy powierzyć osobom posiadającym odpowiednie kwalifikacje.

Pomiary instalacji odgromowej

Po wykonaniu instalacji trzeba przeprowadzić odpowiednią kontrolę i wymagane pomiary.

Nie wystarczy stwierdzić, iż przewody są zamontowane, a bednarka znajduje się w ziemi.

Wyniki kontroli pozwalają ocenić stan wykonanego systemu.

Zachowaj dokumentację

Po zakończeniu prac warto przechowywać:

projekt instalacji,
dokumentację powykonawczą,
protokoły kontroli i pomiarów,
informacje o zastosowanych elementach.

Dokumenty mogą przydać się podczas późniejszych remontów, rozbudowy instalacji lub montażu fotowoltaiki.

Czy piorunochron wymaga późniejszych kontroli?

Instalacja odgromowa nie powinna być traktowana jako element, o którym można całkowicie zapomnieć po zakończeniu budowy.

Jej stan może zmieniać się podczas eksploatacji budynku.

Kontrole należy wykonywać zgodnie z wymaganiami dotyczącymi konkretnej instalacji, a dodatkowe sprawdzenie może być potrzebne na przykład po stwierdzonym uderzeniu pioruna lub ingerencji w system.

Ile kosztuje instalacja odgromowa domu 70 m2?

Koszt zależy od rozwiązania przyjętego dla konkretnego budynku.

Znaczenie mają między innymi:

geometria dachu,
liczba i rodzaj elementów instalacji,
sposób wykonania uziemienia,
rodzaj pokrycia,
zakres prac montażowych,
dostępność poszczególnych miejsc.

Sam metraż domu nie wystarcza do przygotowania dokładnej wyceny.

Jak porównywać oferty wykonawców?

Warto poprosić o wycenę tego samego zakresu prac.

Przy porównywaniu ofert sprawdź, czy uwzględniono:

materiały,
montaż,
połączenia,
elementy kontrolne,
wymagane pomiary,
dokumentację powykonawczą.

Niższa cena nie musi oznaczać niższego kosztu kompletnej instalacji, o ile część prac będzie rozliczana osobno.

Najczęstsze błędy podczas planowania ochrony odgromowej

Problemy mogą wynikać między innymi z:

zbyt późnego podjęcia decyzji o instalacji,
braku koordynacji z wykonaniem fundamentów,
przypadkowego prowadzenia przewodów,
pominięcia przyszłej fotowoltaiki,
utrudnienia dostępu do złączy kontrolnych,
nieprawidłowego łączenia elementów,
braku kontroli i pomiarów.

Wiele z tych problemów można ograniczyć, o ile instalacja zostanie uwzględniona już na etapie projektu domu.

Podsumowanie

Instalacja odgromowa w domu 70 m2 powinna być zaplanowana na podstawie potrzeb konkretnego budynku, a nie wyłącznie jego powierzchni. o ile projekt przewiduje jej wykonanie, warto skoordynować prace z fundamentami, konstrukcją dachu, elewacją oraz instalacją elektryczną. Szczególnie ważne jest wcześniejsze uwzględnienie fotowoltaiki i innych urządzeń montowanych na dachu. Prawidłowo zaprojektowany system, profesjonalny montaż oraz odpowiednie kontrole pozwalają uniknąć przypadkowych rozwiązań i kosztownych przeróbek po zakończeniu budowy.