IOR-PIB bije na alarm w sprawie ślimaków na polach. Problem przybiera na sile

Problem szkodliwości ślimaków w Polsce przybiera na sile i z roku na rok staje się jednym z najpoważniejszych wyzwań dla polskich rolników, ogrodników i sadowników. Instytut Ochrony Roślin – Państwowy Instytut Badawczy (IOR-PIB) wydał oficjalny komunikat, w którym przestrzega przed rosnącą aktywnością tych szkodników. Ciepła i wilgotna aura sprawia, iż ślimaki zagrażają nie tylko dojrzewającym uprawom, ale i jakości zebranego plonu.

Warunki pogodowe nakręcają plagę: Ślimaki atakują podczas zbiorów

Wypadające na sierpień intensywne prace żniwne oraz zbiory owoców i warzyw nakładają się w tym roku z niekorzystnymi uwarunkowaniami pogodowymi. Utrzymująca się wysoka wilgotność, częste opady deszczu oraz temperatury przekraczające 20°C stwarzają idealne mikrośrodowisko do żerowania i szybkiego rozmnażania się ślimaków.

Szkodniki te występują powszechnie zarówno na otwartych plantacjach polowych, jak i w uprawach pod osłonami. Uszkadzają praktycznie każdy element rośliny: od nasion, siewek, korzeni i bulw, aż po liście, pędy, kwiaty oraz dojrzałe owoce.

WAŻNE: Monitoring i progi ekonomicznej szkodliwości (IOR-PIB)

W okresie zbiorów monitoring obecności ślimaków powinien skupiać się na ocenie ich obecności w dojrzewających łanach i bezpośrednio w zebranym plonie. Próg ekonomicznej szkodliwości wynosi:

• 6 osobników na 1 m² powierzchni uprawy, LUB
• 3 ślimaki odłowione w jednej pułapce chwytnej.

Kto niszczy nasze uprawy? Najgroźniejsze gatunki ślimaków w Polsce

Wśród wielu gatunków zasiedlających polskie pola i ogrody, IOR-PIB wskazuje cztery gatunki ślimaków nagich jako stanowiące największe bezpośrednie zagrożenie ekonomiczne dla agrobiznesu:

Dodatkowo na plantacjach sadowniczych (porzeczki, maliny, borówki) ogromny problem stanowią ślimaki skorupkowe: wstężyk ogrodowy (Cepaea hortensis) oraz wstężyk gajowy (Cepaea nemoralis), które masowo gromadzą się na liściach i owocach aż do momentu zbioru.

Ukryte straty: Od wyjedzonego ziarna po utratę jakości handlowej

Najpoważniejsze ubytki w obsadzie roślin ślimaki powodują w początkowych fazach rozwojowych – niszcząc pęczniejące ziarno, siewki oraz młode rośliny pszenicy, kukurydzy czy rzepaku. Efekty tego żerowania są nieodwracalne i widoczne przed żniwami w postaci przerzedzonego łanu oraz drastycznie obniżonego plonowania. Na stanowiskach silnie opanowanych przez szkodnika lokalne straty w plonie mogą sięgać choćby 50%!

Zanieczyszczenie plonu – cichy zabójca opłacalności

Bezpośrednio przed żniwami i zbiorami pojawia się drugie, równie poważne zagrożenie: zanieczyszczenie plonu śluzem, odchodami oraz samymi żywymi osobnikami.

• Obniżenie klasy handlowej: Owoce, warzywa czy materiał siewny zanieczyszczony śluzem stają się nieatrakcyjne dla skupów i przetwórni, co generuje bezpośrednie straty finansowe.
• Wektor chorób: Pozostawione przez ślimaki wydaliny i uszkodzenia tkanki tworzą idealne wrota dla infekcji grzybowych, bakteryjnych oraz wirusowych, prowadząc do gnicia surowca podczas transportu i magazynowania.

Ograniczone pole manewru: Jak walczyć ze ślimakami przed samymi zbiorami?

Ze względu na trwające lub zbliżające się zbiory, możliwości chemicznego zwalczania ślimaków są w tej chwili bardzo ograniczone. Przed zastosowaniem jakichkolwiek moluskocydów rolnik musi bezwzględnie przeanalizować etykietę instrukcję stosowania środka, zakres jego rejestracji oraz bezwzględnie przestrzegać okresu karencji, aby nie dopuścić do przekroczenia dopuszczalnych limitów pozostałości w plonie.

Dobre Praktyki Rolnicze i agrotechnika na tym etapie:

1. Systematyczny monitoring: Regularna kontrola brzegów pól, miedz oraz miejsc zacienionych i wilgotnych przy użyciu pułapek chwytnych.
2. Likwidacja kryjówek: Wykaszanie miedz, usuwanie resztek roślinnych i chwastów stanowiących schronienie dla szkodników w ciągu dnia.
3. Uprawa roli po zbiorach: Wykonanie talerzowania lub podorywki bezpośrednio po zbiorze wyciąga jaja i ślimaki na powierzchnię, gdzie giną na skutek działania słońca i suszy.
4. Ograniczanie zanieczyszczeń: manualne i mechaniczne usuwanie ślimaków z bezpośrednich stref zbioru na plantacjach ogrodniczych i sadowniczych.

źródło: IOR PIB