Zakup akcji w BOSSA nie wymaga zaawansowanej wiedzy technicznej. jeżeli posiadasz już aktywny rachunek maklerski, cały proces sprowadza się do kilku kroków w systemie transakcyjnym Dom Maklerski Banku Ochrony Środowiska.

W tym poradniku pokażę Ci jak kupić ETF na giełdzie polskiej i zagranicznej, bazując na przykładzie dwóch ETFów BETA ETF Obligacji 6M (PLBETWT00010) oraz Vanguard LifeStrategy 80% Equity UCITS ETF (EUR) Accumulating (IE00BMVB5R75). Jest to wyłącznie przykład techniczny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej. Celem artykułu jest pokazanie mechaniki składania zleceń giełdowych.

Traktuj ten poradnik jak pierwszą wyprawę bohatera do gildii kupców. Zanim wyruszysz po artefakty, musisz wiedzieć, czego szukasz i dlaczego.

Jak złożyć zlecenie w BOSSA

Krok 1. Wejście na rachunek maklerski i wybór instrumentu

Zaloguj się do swojego konta w BOSSA (wybierasz serwis transakcyjny). jeżeli masz jeden rachunek to znajdziesz się od razu na nim, a jeżeli masz ich kilka, wybierz adekwatny w lewym menu na dole. Rachunki podzielone są na kategorie np. emerytalne (tam znajdziesz np. IKE i IKZE).

BOSSA posiada opcje zmiany mechanizmu składania zleceń. Znajdziesz je w ustawieniach, ja korzystam z opcji domyślnych.

Po zalogowaniu znajdziesz się w zakładce Portfel w kategorii Wyciąg. Możesz zobaczyć tutaj stan środków pieniężnych oraz posiadane instrumenty.

W celu zakupu ETFu przechodzimy do zakładki Zlecenia w górnym menu. Teraz pozostaje nam złożyć zlecenie. Możesz teraz przeskoczyć do kroku 2, ale jeżeli jest to Twój pierwszy zakup, to podam Ci jeszcze parę wskazówek.

Rachunek maklerski działa bardziej jak kiosk niż supermarket. Nie przeglądasz półek w poszukiwaniu okazji, ale przychodzisz po konkretny towar. Zanim zaczniesz składać zlecenie, powinieneś dokładnie wiedzieć, co chcesz kupić i z jakiego powodu. Inwestowanie bez planu przypomina losowe rzucanie kością w lochach, a to rzadko kończy się zdobyciem legendarnego ekwipunku.

Jeżeli posiadasz już ETF lub akcje danej spółki, znajdź na górze ekranu sekcję Portfel, następnie wybierz wyciąg i zjedź na sam dół, tam zobaczysz posiadane przez Ciebie instrumenty. Obok nazwy każdego instrumentu znajdziesz małe ikonki K i S (kupno i sprzedaż). Widzisz je na grafice. jeżeli klikniesz na nie, od razu przeskoczysz do strony zlecenia i będziesz miał uzupełniony instrument i stronę transakcji. Dzięki temu nie musisz za każdym razem wyszukiwać instrumentu, który już posiadasz w swoim portfelu.

Krok 2. Składanie zlecenia giełdowego w BOSSA

Po kliknięciu w menu Zlecenia otworzy się nowa strona. W lewym menu masz do wyboru rynki, na których będziesz składać zlecenia. Mimo, iż jesteśmy na „Rynku Polskim”, to i tak oprócz samego GPW mamy opcję wyboru Rynku New Connect, Global Connect lub rynków związanych z obligacjami. Nas interesuje parkiet Główny GPW więc wybierasz Główny rynek GPW – będzie to też opcja wybrana domyślnie.

W tym miejscu określasz parametry, które broker przekaże na Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie. Zlecenie nie trafia bezpośrednio na giełdę, ale jest wysyłane za pośrednictwem biura maklerskiego.

Wybór papieru.

Pierwszym parametrem jest wybór tego co masz zamiar kupić, czyli papieru wartościowego. W tym przykładzie posłużę się BETA ETF Obligacji 6M (PLBETWT00010). Ja wpisałem jego lokowany identyfikator (ticker), który w tym wypadku brzmi ETFBCASH (widzisz to na screenie poniżej). Po wybraniu instrumentu pojawią się też informacje na temat wolumenu transakcji oraz kursów kupna i sprzedaży.

Wybór strony transakcji

Drugi parametr to strona transakcji, czyli czy chcesz kupić, czy sprzedać dany instrument. W naszym przypadku wybierasz zakup.

Decydujesz też ile akcji chcesz kupić (liczba).

Wiedząc już ile akcji kupujesz, kolejnym krokiem jest wybór typu zlecenia. jeżeli składasz zlecenie pierwszy raz, to zapoznaj się koniecznie z poniższą sekcją, która wprowadzi Cię do różnych typów zleceń. Brzmi to bardziej skomplikowanie niż jest w rzeczywistości

Rodzaje zleceń giełdowych na GPW

Najczęściej stosowanym typem jest zlecenie z limitem ceny. Polega ono na wskazaniu maksymalnej ceny zakupu lub minimalnej ceny sprzedaży. Podajesz również liczbę akcji, a system automatycznie oblicza wartość zlecenia wraz z prowizją. Jest to domyślny typ zlecenia.

Na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie dostępne są także inne typy zleceń:

• Zlecenie PKC to polecenie zakupu lub sprzedaży po najlepszej cenie dostępnej na rynku w danym momencie. Jego główną zaletą jest szybkość realizacji, ponieważ zlecenie trafia na rynek bez limitu ceny. Wadą jest brak kontroli nad ostatecznym kursem, szczególnie przy niskiej płynności lub dynamicznych zmianach cen. To narzędzie przypomina desperacki rzut czaru w walce, który ma zadziałać natychmiast, choćby jeżeli koszt many okaże się wysoki.
• Zlecenie PEG automatycznie dostosowuje swój limit ceny do najlepszej oferty kupna lub sprzedaży widocznej w arkuszu zleceń. Dzięki temu inwestor pozostaje blisko rynku bez konieczności manualnego modyfikowania zlecenia. Mechanizm ten działa wyłącznie w określonych warunkach rynkowych i najlepiej sprawdza się przy instrumentach o wysokiej płynności. To zlecenie przypomina zaklęcie podążające za przeciwnikiem, które stale koryguje swój tor lotu.
• Zlecenie PCR jest zleceniem rynkowym, ale zawiera wbudowany limit bezpieczeństwa ustalany przez giełdę. Chroni ono inwestora przed realizacją transakcji po skrajnie niekorzystnej cenie w sytuacjach nagłych wahań rynku. W praktyce łączy szybkość zlecenia PKC z dodatkową warstwą ochronną. Można je porównać do tarczy ochronnej, która aktywuje się automatycznie, gdy rynek zaczyna zachowywać się chaotycznie.

Dla początkujących inwestorów najlepszym wyborem (moim zdaniem) pozostaje zlecenie z limitem, które daje pełną kontrolę nad kosztem transakcji.

Porównanie rodzajów zleceń giełdowych na GPW

Jak czytać tę tabelę w praktyce

Jeżeli dopiero zaczynasz swoją przygodę z giełdą, zlecenie z limitem będzie dla Ciebie najbardziej przewidywalnym i bezpiecznym wyborem. PKC i PCR warto traktować jak umiejętności sytuacyjne, których używa się tylko w określonych warunkach rynkowych. Zlecenie PEG sprawdzi się raczej u graczy, którzy aktywnie śledzą rynek i wiedzą, jak reaguje arkusz zleceń.

W realiach gry RPG każde zlecenie to inne zaklęcie. Limit to solidna umiejętność podstawowa, PKC to atak natychmiastowy bez obrony, PCR daje tarczę ochronną, a PEG to zaklęcie adaptacyjne reagujące na ruchy przeciwnika. Na szczęście przy zakupie aktywów płynnych każde zaklęcie da sobie radę i pozwoli nabyć instrument po cenie rynkowej.

Dodatkowe opcje zlecenia giełdowego

Zlecenia giełdowe na GPW mają także kilka dodatkowych parametrów. Najważniejszym z nich jest ważność zlecenia.

Domyślnie zlecenie jest ważne do końca dnia sesyjnego. jeżeli nie zostanie w pełni zrealizowane, jego pozostała część zostanie anulowana. Możesz jednak ustawić dłuższy okres ważności, na przykład kilka dni lub tydzień. Zwiększa to szansę realizacji po określonej cenie.

Na początku przygody z giełdą warto ustawić ważność zlecenia na kilka dni, co daje więcej elastyczności bez konieczności codziennego ponawiania zleceń.

Dla zainteresowanych wyjaśniam pozostałe parametry związane z ważnością zlecenia:

• Dzień (D – Dziennik/Ważne na dzień bieżący): Zlecenie aktywne tylko podczas trwającej sesji giełdowej. jeżeli nie zostanie zrealizowane do jej zamknięcia, traci ważność.
• WLA (Wykonaj lub Anuluj / Fill or Kill – FoK): Zlecenie musi zostać zrealizowane w całości w momencie wejścia na giełdę. jeżeli nie ma wystarczającej płynności aby zrealizować cały wolumen, zlecenie jest automatycznie anulowane.
• WIA (Wykonaj i Anuluj / Immediate or Cancel – IoC): Zlecenie realizowane jest natychmiast w takim stopniu, w jakim pozwalają na to zlecenia przeciwne w arkuszu (częściowa realizacja). Niezrealizowana część jest automatycznie usuwana.
• Do czasu (WDC – Ważne do określonego czasu): Zlecenie ważne w dniu złożenia, ale tylko do godziny wskazanej przez inwestora (np. 12:00).
• Na fixingu (WNF – Ważne na fixing): Zlecenie realizowane jest wyłącznie podczas najbliższej fazy równoważenia (otwarcia lub zamknięcia). jeżeli nie dojdzie do skutku, przepada po tej fazie.
• Na zam. (WNZ – Ważne na zamknięcie): Zlecenie ważne wyłącznie na ostatni fixing w dniu złożenia (fixing zamykający).

Pozostałe parametry zleceń

Wśród dodatkowych opcji znajdziesz także bardziej zaawansowane ustawienia:

• Limit aktywacji (limitAkt) powoduje, iż zlecenie trafia na rynek dopiero po osiągnięciu przez kurs określonego poziomu. Do tego momentu zlecenie pozostaje uśpione i niewidoczne w arkuszu zleceń. Parametr ten bywa wykorzystywany do automatycznego reagowania na wybicie ceny bez konieczności ciągłego monitorowania rynku.
• Wielkość minimalna (WMin) określa najmniejszą liczbę akcji, jaka musi zostać zrealizowana jednorazowo. jeżeli rynek nie jest w stanie spełnić tego warunku, transakcja nie zostanie zawarta. Parametr ten ma znaczenie przy większych zleceniach i niskiej płynności, gdzie częściowa realizacja mogłaby być niekorzystna. Dla początkujących inwestorów jest to funkcja rzadko używana i zwykle zbędna.
• Wielkość ujawniona (WUJ) pozwala pokazać w arkuszu zleceń jedynie część całkowitego wolumenu zlecenia. Reszta pozostaje ukryta i ujawnia się stopniowo wraz z realizacją kolejnych części transakcji. Mechanizm ten ogranicza wpływ dużego zlecenia na rynek i zmniejsza ryzyko niekorzystnej reakcji cenowej.

Parametry te są najczęściej wykorzystywane przez inwestorów instytucjonalnych lub zaawansowanych graczy rynkowych. Na początku swojej finansowej kampanii możesz je spokojnie pominąć.

Więcej informacji na temat zleceń i prowizji w BOSSA znajdziesz w ich FAQ.

Krok 3. Przykład złożenia zlecenia kupna ETFu (GPW)

W naszym przykładzie wybrałem zlecenie z limitem ceny. Wybieram ilość sztuk instrumentu (9), a ważność ustawiam na dzień (do końca sesji giełdowej). Następnie klikam przycisk Przelicz, aby sprawdzić czy na rachunku mam odpowiednią ilość środków do wykonania takiego zlecenia oraz dowiem się jaką prowizję zapłacę.

Parametry transakcji mi odpowiadają, więc klikam Złóż zlecenie.

Po kliknięciu przycisku Złóż zlecenie system poprosi o jego potwierdzenie.

Następnie pozostaje potwierdzić zlecenie. Wyskoczy nam nowe okienko (pop-up),w którym należy kliknąć tak.

Moim zdaniem zlecenia powinno potwierdzać się chociażby SMSem. W mojej subiektywnej opinii jest to poważnie niedopatrzenie bezpieczeństwa klienta i ten system potwierdzania zleceń należałoby zmienić, ewentualnie ustawić potwierdzenia SMSem jako opcję domyślną z możliwością wyłączenia tego mechanizmu.

Akurat zgubiłem konkrety screen potwierdzenia transakcji, ale analogiczny można znaleźć poniżej dla ETFu zagranicznego (patrz krok 3a).

Krok 3a. Przykład złożenia zlecenia kupna ETFu (rynki zagraniczne – Xetra)

Warto wspomnieć, iż dla rachunków z dostępem do rynków zagranicznych, sekcja Wyciąg będzie wyglądała inaczej. Będzie ona podzielona na 4 sekcje walutowe (PLN, USD, EUR i GBP). W każdej z tych walut możemy przechowywać środki, które posłużą na przyszłe zakupy. Możesz też dokonywać przewalutowań w systemie BOSSA między tymi walutami. O tym jak i dlaczego warto to zrobić przeczytasz tutaj.

Przy składaniu zleceń na giełdach zagranicznych należy wybrać odpowiedni rynek. W menu po lewej stronie w zakładce Zlecenia wybieramy adekwatny rynek Zagranica.

Po wybraniu rynku wybieramy odpowiednią giełdę. W naszym przykładzie będzie to Xetra.

W tym przykładzie wybrany został ETF Vanguard LifeStrategy 80% Equity UCITS ETF (EUR) Accumulating. Najlepiej sprawdzić jego dane np. ISIN (indywidualny unikatowy numer instrumentu) lub ticker na zewnętrznej stronie i tutaj po prostu go wpisać. Tak jak pisałem, giełda to bardziej kiosk niż bazar jeżeli chodzi o wybór instrumentu. Świetnym miejscem do szukania ETFów jest strona AtlasETF.pl.

Znając ticker lub nazwę instrumentu możemy zacząć go wpisywać, a system automatycznie zacznie szukać instrumentów o takiej nazwie lub identyfikatorze:

Skąd mam wiedzieć jaki limit ceny wpisać?

To zależy. Przede wszystkim od tego jak gwałtownie chcesz żeby transakcja została zawarta. Im wyższy limit przy zakupie tym łatwiej znaleźć sprzedającego, to raczej jasne Jednak jak to mniej więcej określić? Najlepiej wziąć ISIN danego instrumentu, wrzucić go w google i wejść na stronę giełdy na której jest notowany. Tam zobaczymy jego w miarę bieżącą wycenę (zazwyczaj opóźnioną o kilka minut) oraz możemy prześledzić jego historię. Da nam to punkt wyjścia po ile handlowany jest ETF w danym momencie i po ile był handlowany w przeszłości.
Ja chciałem nabyć instrument w miarę szybko, więc ustawiłem limit blisko bieżącej ceny rynkowej.

Screen ze strony niemieckiej giełdy na której handlowany jest dany ETF.

Podajemy ilość jednostek ETFu i cenę (stosowałem tutaj zlecenie z limitem). Inną dostępną opcją jest zlecenie PKC. Czemu nie ma innych typów zleceń? Ten instrument notowany jest na Giełdzie we Frankfurcie i giełda ta może mieć inne typy zleceń niż nasz polski GPW.

Następnie klikam przycisk Przelicz, aby sprawdzić czy mam odpowiednią ilość środków na rachunku do wykonania takiego zlecenia oraz dowiem się jaką prowizję zapłacę (w tym wypadku 0 złotych). Tą transakcje wykonuję bezpośrednio z moich środków w PLN (waluta rozliczenia). Pojawia się wtedy kurs blokady. Nie jest to kurs faktycznej wymiany, ale kurs który powinien sprawić, iż choćby gdyby kurs walutowy nagle się zmienił to będę miał wystarczającą ilość środków, aby dokonać transakcji. W ostatniej sekcji tego artykułu podaje więcej informacji na ten temat.

Parametry transakcji mi odpowiadają, więc klikam Złóż zlecenie.

Następnie pozostaje potwierdzić zlecenie. Wyskoczy nam nowe okienko (pop-up),w którym należy kliknąć tak.

Moim zdaniem zlecenia powinno potwierdzać się chociażby SMSem. W mojej subiektywnej opinii jest to poważnie niedopatrzenie bezpieczeństwa klienta i ten system potwierdzania zleceń należałoby zmienić, ewentualnie ustawić potwierdzenia SMSem jako opcję domyślną z możliwością wyłączenia tego mechanizmu.

Krok 4. Sprawdzanie statusu zlecenia i realizacji transakcji

Po wysłaniu zlecenia system przeniesie nas do zakładki Anulaty zlecenia. Zobaczysz tam listę aktywnych zleceń i możesz je z tego miejsca anulować.

Jeżeli zlecenie zostanie zrealizowane częściowo, pozostała część pozostanie aktywna do końca okresu ważności. W trakcie realizacji system wyświetli komunikat z informacją o cenie i liczbie zakupionych akcji. W poniższym przykładzie całe zlecenie zostało zrealizowane w pełni i wyświetliło się nowe okienko z informacją

Zlecenie też możemy podejrzeć w Historii zleceń. Znajdziesz ją w sekcji Portfel -> Historia.

W sekcji Portfel, zakładce Wyciąg powinny pojawić się instrumenty zakupione w danej transakcji (ja tutaj widzę je podwójnie ponieważ już wcześniej dokonywałem zakupu tego instrumentu w walucie rozliczeniowej EUR).

Informacje o transakcjach i dokumenty z biura maklerskiego

Następnego dnia roboczego Dom Maklerski Banku Ochrony Środowiska prześle na Twój adres email potwierdzenie zawartych transakcji, a dokładniej mówiąc wskaże Ci gdzie go znaleźć w swoim serwisie. Email nie zawiera załącznika.

Jeśli masz pytania dotyczące składania zleceń w BOSSA lub któryś z kroków wymaga doprecyzowania, daj znać w komentarzu. Każdy inwestor zaczynał kiedyś od pierwszej misji.

Dodatek dla dociekliwych. Kurs walutowy rozliczenia transakcji

Możesz się zastanawiać, czy kurs blokady nie był wykorzystany do faktycznego rozliczenia transakcji. Pokażę, iż tak nie jest oraz jak to samodzielnie sprawdzić. Dla przypomnienia, kurs blokady w przykładzie powyżej wynosił 4,300626 i był to kurs zdecydowanie wyższy od kursu rynkowego (o prawie 10 groszy, czyli sporo).

Musimy się najpierw dowiedzieć ile faktycznie wyniosła wartość naszej transakcji w złotówkach (powyżej w informacji o zleceniu widzieliśmy iż prowizja wyniosła 0 złotych). Tą informację znajdziemy w sekcji Portfel, wybierając w menu Historia i następnie Historia finansowa. Wyszukujemy naszą transakcję. W tym przypadku wartość transakcji w PLN wyniosła 4043.36.

Zlecenie w przykładzie opiewało na 24 sztuki instrumentu po cenie 39,93 Euro.Zatem:

4043,36 PLN : 24 (sztuki) : 39,93 (cena w EUR) =
= 4,2192 (faktyczny kurs PLN/EUR)

Widzimy zatem, iż faktyczny kurs wymiany wyniósł 4,2192. Gdy sprawdzimy kurs rynkowy o podobnej godzinie co wykonywana transakcja dowiemy się, iż kurs PLN/EUR wynosił około 4.2160, czyli zastosowany kurs był bardzo blisko kursowi rynkowemu. Mam nadzieję, iż rozwiewa to wszelkie wątpliwości w tym temacie

Transakcja była dokonywana koło 13:09 17 lutego, starałem wskazać podobny moment na tym wykresie.