2 godzin temu
W dużych gospodarstwach rozrzutnik obornika musi zapewniać nie tylko wysoką pojemność, ale też powtarzalną, szybką i równomierną pracę przy dużej liczbie kursów w sezonie. Dlatego w największych konstrukcjach spotyka się skrzynie o objętości 20–25 m3, a w niektórych maszynach choćby przekraczającej 30 m3 z nadstawkami.
Trzonem takiej maszyny jest podłoga transportowa. W segmencie dużych gospodarstw standardem stają się cztery masywne łańcuchy o podwyższonej wytrzymałości, pracujące na stalowej podłodze i napędzane przekładnią umożliwiającą płynną regulację dawki z poziomu kabiny. To rozwiązanie pozwala zachować wydajność choćby przy nawozach zbitych czy włóknistych, a jednocześnie umożliwia precyzyjne dawkowanie materiałów lżejszych, takich jak kompost czy frakcje po odciekach.
Wszystko zależy od adaptera
O charakterze rozrzutu decyduje adapter, pionowy lub poziomy, często oferowany w ramach jednej rodziny modeli. Adaptery pionowe sprawdzają się przy ciężkim, zbitym oborniku, „wgryzają się” w materiał i dają szeroki, intensywny pas pracy. Układ poziomy z talerzami zapewnia z kolei bardziej równomierny i szeroki rozrzut lżejszych nawozów stałych, dlatego jest chętnie wybierany w gospodarstwach pracujących z kompostem i pomiotem. Dobór systemu adaptera to w praktyce wybór między mocą przerobową a precyzją rozrzutu.
Tak duże ładunki wymagają odpowiedniego podwozia. Pojemność 25–30 m3 oznacza masy całkowite sięgające 24–30 ton, dlatego producenci stosują zawieszenia tandemowe lub tridemowe z osiami skrętnymi, wydajnymi hamulcami pneumatycznymi i szerokim ogumieniem ograniczającym nacisk na glebę. W gospodarstwach o dużym rozproszeniu pól istotna jest również stabilność w transporcie oraz możliwość jazdy z wysoką prędkością między polami a płytą obornikową.
Standardem staje się elektronika
Coraz większą rolę odgrywa elektronika. W rozrzutnikach klasy premium standardem stają się układy ważenia, sterowanie ISOBUS oraz automatyczna regulacja prędkości przesuwu podłogi, względem dawki oraz prędkości jazdy. W praktyce maszyna pracuje z powtarzalnością znaną dotąd głównie z rozsiewaczy nawozów mineralnych, a dane z wykonanych zabiegów można archiwizować lub wykorzystać w działalności usługowej.
W maszynach pracujących intensywnie przez wiele miesięcy kluczowa jest także obsługa serwisowa. Dlatego producenci stosują odchylane osłony, podesty serwisowe, centralne układy smarowania oraz osłonięte prowadzenie przewodów, aby ograniczyć korozję i ułatwić dostęp do newralgicznych elementów. Dzięki temu rozrzutnik zachowuje pełną sprawność w pracy przez wiele sezonów, mimo dużych obciążeń mechanicznych i chemicznych.
Pełna integracja rozrzutnika Joskin z ciągnikiem John Deere dzięki ISOBUS. Fot. FirmoweNajwiększe rozrzutniki na rynku
W segmencie największych maszyn przeznaczonych do gospodarstw o znacznym areale produkcyjnym dominują marki, które budowały swoją reputację przez dekady, oferując rozwiązania o dużej ładowności, solidnej konstrukcji i wysokiej wydajności rozrzutu.
Joskin
W segmencie dużych gospodarstw jedną z najczęściej wybieranych konstrukcji pozostaje Joskin Ferti-Space2, który w największej konfiguracji ma pojemność około 30 m3, wyposażony w potężne podwozie tridemowe i masywną skrzynię typu monocoque. Maszyna może współpracować zarówno z adapterem pionowym, jak i poziomym w wersji Horizon, dzięki czemu Ferti-Space2 radzi sobie zarówno z ciężkim, zbitym obornikiem, jak i z lżejszymi frakcjami kompostu czy kurzeńca.
Układ podłogi w tej serii opiera się na czterech szerokich łańcuchach o zwiększonej wytrzymałości, a hydrauliczna regulacja posuwu pozwala utrzymać stabilną dawkę w zmiennych warunkach. W największych modelach standardem jest zawieszenie hydropneumatyczne oraz możliwość pełnej obsługi ISOBUS, co znacząco ułatwia pracę na dużych areałach, gdzie liczy się powtarzalność i wysoka wydajność.
Tebbe
Niemiecki Tebbe specjalizuje się w rozrzutnikach ciężkiej klasy, a największym modelem tej marki jest czteroosiowy HS 420, konstrukcja stworzona do intensywnej pracy usługowej i dużych areałów. Wóz ten charakteryzuje się pojemnością sięgającą 34 m3, zależnie od konfiguracji, oraz sztywną skrzynią wykonaną ze stali odpornej na ścieranie.
Charakterystyczny dla Tebbe adapter poziomy z dużymi talerzami zapewnia bardzo równomierny rozrzut na szerokości ponad 20–25 metrów, co czyni HS 420 maszyną chętnie wybieraną przez gospodarstwa i firmy usługowe pracujące z kompostem, pomiotem oraz nawozami o sypkiej strukturze. Podwozie z hamulcami pneumatycznymi umożliwia bezpieczny transport z dużymi prędkościami, a system ważenia i automatycznego sterowania dawką gwarantuje wysoką precyzję nawożenia.
W rozrzutniku Tebbe HS 420 dopuszczalna masa całkowita wynosi 44000 kg, a wymiary nadbudowy to 11000 x 2300 mmBergmann
W ofercie Bergmann na szczególną uwagę zasługuje największy model serii TSW, czyli TSW 7340 S, zaprojektowany jako maszyna o ogromnej wydajności i wysokiej trwałości. Pojemność skrzyni wynosi 23 m3, a dopuszczalna masa całkowita zestawu może dochodzić do 34 ton, co jasno wskazuje na przeznaczenie sprzętu do pracy z potężnymi ciągnikami.
Model 7340 S wykorzystuje poziomy adapter z talerzami, który zapewnia bardzo szeroki, równy i drobny rozrzut, dzięki czemu świetnie sprawdza się w gospodarstwach intensywnie stosujących kompost i nawozy organiczne wymagające precyzyjnego dawkowania. Podłoga napędzana masywną przekładnią, łańcuchy grubo ogniwowe oraz centralne smarowanie gwarantują trwałość choćby przy całorocznym obciążeniu.
Rozrzutnik Bergmann wyposażony w hydraulicznie sterowaną stopę̨, ułatwiającą odczepianie maszynyStrautmann
W przypadku Strautmanna największą konstrukcją pozostaje model PS 3401, rozrzutnik z ogromną skrzynią o pojemności dochodzącej do 34 m3, co czyni go jednym z największych dostępnych na rynku wozów przeznaczonych do pracy ciągłej w dużych gospodarstwach. Maszyna występuje z adapterem poziomym, dzięki czemu można dopasować ją do rodzaju nawozu – od ciężkiego, długo zalegającego obornika po lekkie frakcje kompostu.
Charakterystyczna dla PS 3401 wydajność wynika z szerokich talii rozrzutowych oraz bardzo mocnego układu podłogi, który stabilnie podaje materiał choćby przy szybkim tempie jazdy. Zawieszenie tridemowe i szerokie ogumienie umożliwiają z kolei ograniczenie ugniatania gleby, co ma znaczenie przy intensywnych zabiegach nawożenia organicznego.
Ogranicznik rozrzutu w maszynie Strautmann pomaga przy precyzyjnym dawkowaniu przy granicy pola. Fot. FirmoweFliegl
Firmę Fliegl można uznać za jednego z najbardziej rozpoznawalnych producentów rozrzutników obornika, szczególnie w segmencie dużych gospodarstw i usług. W ofercie największym i najbardziej zaawansowanym rozwiązaniem jest rozrzutnik z serii Profi V2, zaprojektowany do pracy z przyczepami zgarniającymi o dużej ładowności, dzięki czemu może obsługiwać znaczne ilości materiału organicznego na jednym załadunku. Maszyna ta charakteryzuje się możliwością uzyskania szerokości rozrzutu choćby do ok. 22 metrów, co czyni ją atrakcyjną tam, gdzie wymagana jest szeroka strefa aplikacji nawozu przy wysokim tempie pracy.
System sterowania VARIOSENS oraz opcjonalna kontrola ISOBUS umożliwiają automatyczne dopasowanie pracy podłogi i adaptera do warunków polowych, co przekłada się na stabilność dawki i minimalizację strat materiału. Adaptery w tej serii cechują się dużą przepustowością wałów tnących oraz talerzy rozrzucających, które są w stanie skutecznie rozdzielać obornik, kompost, wapno czy drobne frakcje organiczne, a mechaniczny system regulacji pracy rozrzutnika minimalizuje konieczność manualnych korekt podczas jazdy.
Hawe
Marka Hawe również oferuje rozrzutniki obornika zdolne sprostać wymaganiom dużych gospodarstw, łącząc pojemne skrzynie z mocnymi podwoziami oraz adapterami dostosowanymi do intensywnego rozrzutu. Największy model to DST 32, o pojemności ładunkowej do 23 m3 oraz masie całkowitej do 34 ton. Maszyny Hawe zapewniają stabilną jazdę i równomierne rozrzucanie materiału choćby przy dużych prędkościach polowych. W praktyce oznacza to, iż w gospodarstwach intensywnie stosujących nawozy organiczne modele te pozwalają znacznie zredukować liczbę kursów w okresie oraz utrzymać stałą dawkę bez względu na strukturę materiału.
Wysoka jakość wykonania podzespołów oraz opcjonalne systemy automatycznego sterowania dawką sprawiają, iż rozrzutniki Hawe są postrzegane jako trwałe i efektywne narzędzia pracy na dużych powierzchniach.
Pichon
Francuska marka Pichon w segmencie rozrzutników obornika oferuje serię MK, która została zaprojektowana jako solidna i uniwersalna konstrukcja do intensywnej eksploatacji w gospodarstwach średnich i dużych. Choć największe modele tej serii plasują się pod względem pojemności nieco niżej niż najcięższe maszyny premium (sięgają do około 24 m3), to dzięki wysokiej jakości wykonania i dobrze zaprojektowanemu adapterowi z solidnymi wałkami pionowymi lub opcjonalnymi talerzami poziomymi są bardzo skuteczne przy rozrzucaniu szerokiej gamy materiałów organicznych.
Adaptery Pichon o dużej średnicy zapewniają równomierne rozprowadzenie dawki, a opcjonalne wyposażenie, takie jak zasuwy hydrauliczne, deflektory boczne czy systemy sterowania hydraulicznego i elektrycznego z kabiny, pozwalają dostosować maszynę do warunków pracy i rodzaju materiału. W serii MK nie brakuje także rozwiązań zwiększających bezpieczeństwo i komfort użytkowania, na przykład alarmów zgodnych z normą EN690 czy paneli LED do pracy w warunkach ograniczonej widoczności.
Alima-Bis
W segmencie dużych rozrzutników obornika krajowa Alima-Bis oferuje model Evo Spreader Beast, który w największej konfiguracji osiąga objętość roboczą około 25 m3. Konstrukcja tego modelu opiera się na masywnej skrzyni z wysokimi burtami i wzmocnionym dnem, przygotowanym do pracy zarówno z ciężkim obornikiem bydlęcym, jak i z kurzeńcem. W rozrzutniku Alima-Bis zastosowano adapter z dwoma poziomymi wałami i talerzami rozrzutowymi, które dobrze radzą sobie z materiałem zbitym i włóknistym, a dzięki solidnym zębom tnącym zapewniają równomierne rozdrobnienie przed wyrzutem.
Podwozie tandemowe oraz hamulce pneumatyczne umożliwiają stabilny transport przy pełnym załadunku, co jest istotne w gospodarstwach, gdzie obornik przewozi się na znaczne odległości. Całość dopełnia hydrauliczny napęd podłogi o szerokim zakresie regulacji, pozwalający dopasować dawkę do aktualnych warunków polowych.
Nowoczesny system rozrzutu oraz precyzyjna aplikacja materiału sprawiają, iż Evo Spreader Beast ogranicza marnotrawstwo nawozu. Fot. FirmoweMetal-Fach
W ofercie Metal-Fach największe konstrukcje reprezentuje rozrzutnik N277 Cerberus, który w zależności od zabudowy może mieć pojemność roboczą sięgającą 25 m3. Model ten został zaprojektowany z myślą o pracy w zestawach z ciągnikami średniej i wyższej mocy, a jego charakterystyczną cechą jest masywna skrzynia montowana na jednej osi.
W standardzie montowany jest 2-wirnikowy pionowy adapter, idealny do ciężkiego obornika. Podłoga napędzana czterema łańcuchami o podwyższonej wytrzymałości gwarantuje pewne podawanie materiału przy pełnym obciążeniu skrzyni, a opcjonalne wyposażenie – jak zasuwy dozujące czy deflektory – pozwala precyzyjnie kontrolować kierunek i intensywność aplikacji nawozu.
Umega Agro
Litewska Umega Agro, znana w Polsce przede wszystkim dzięki dystrybucji KMK Agro, ma w ofercie jedne z najbardziej pojemnych rozrzutników w segmencie maszyn dostępnych cenowo, ale przeznaczonych do pracy na dużych areałach. Największe modele producenta osiągają pojemność około 18–20 m3, a po rozbudowaniu nadstawkami mogą przekraczać 25 m3, co czyni je konstrukcjami konkurencyjnymi wobec największych maszyn rodzimych producentów.
W największych wersjach stosuje się podwozie tandemowe lub tridemowe, które zapewnia stabilność oraz możliwość jazdy z dużą prędkością bez nadmiernego kołysania skrzyni. Hydraulicznie sterowana podłoga umożliwia płynne dawkowanie nawozu, co ma duże znaczenie w gospodarstwach pracujących z różnymi typami materiału organicznego.
Rozrzutniki Umega Agro charakteryzują się solidną konstrukcją. Fot. FirmoweKluczem jest odpowiedni dobór
W dużych gospodarstwach rozrzutnik obornika musi przede wszystkim zapewniać wysoką wydajność i powtarzalność pracy. Dlatego najważniejsze jest dopasowanie maszyny do rodzaju nawozu oraz skali produkcji. Konstrukcje z adapterem pionowym najlepiej radzą sobie z ciężkim, zbitym obornikiem, natomiast wersje poziome z talerzami gwarantują szeroki i równy rozrzut lżejszych frakcji kompostu czy pomiotu kurzego. W praktyce wybór adaptera decyduje o tym, czy rozrzutnik ma maksymalizować przerób czy precyzję.
Równie istotne jest podwozie, które przy dużych masach całkowitych i długich dojazdach powinno zapewniać stabilność oraz ograniczać ugniatanie gleby. Zawieszenia tandemowe i tridemowe ze skrętnymi osiami oraz szerokie ogumienie to dziś standard w maszynach przeznaczonych do intensywnej pracy. Nowoczesna elektronika, w tym ważenie i sterowanie ISOBUS, pozwala utrzymać stałą dawkę i poprawić ekonomię nawożenia, co ma duże znaczenie na polach o zróżnicowanej strukturze i dużej powierzchni.
Zachęcamy do zapoznania się z artykułem przedstawiającym przegląd rozrzutników na małe i średnie gospodarstwa.
