Jakie preparaty do zaprawiania kukurydzy w okresie 2026? Lista będzie się kurczyć

Kukurydzy już od siewu zagrażają organizmy szkodliwe, które mogą obniżać obsadę lub na tyle osłabiać siewki i młode rośliny, iż konsekwencje tego będą zauważalne dopiero przy zbiorze plonu. Przyglądamy się zatem ofercie zapraw, które pomogą zapobiec rozwojowi chorób kukurydzy.

Zgorzel siewek

Jedną z najbardziej znanych wczesnowiosennych chorób kukurydzy jest zgorzel siewek wywoływana przez grzyby z rodzaju Fusarium oraz Pythium. Przy wczesnym porażeniu kukurydzy kiełki brunatnieją i zamierają, zatem nie obserwuje się wschodów. Zgorzel może wystąpić także po wschodach – w miejscu zetknięcia rośliny z podłożem tkanki brunatnieją, a łodyga ulega silnemu przewężeniu, wskutek czego młode rośliny więdną, żółkną, zasychają i przewracają się.

Głownia guzowata

Powszechnie spotykaną chorobą jest także głownia guzowata kukurydzy. Może ona w ciągu roku wydać 2-3 generacje zarodników. Pierwsza generacja choroby występuje w okresie rozwijania przez kukurydzę od czwartego do siódmego liścia. W tym czasie narośla obserwuje się głównie na liściach, czasami łodygach i na stożku wzrostu. Grzyb ten nie rozwija się systemicznie, zatem każda narośl to efekt oddzielnej infekcji. Póki co na niewielką jeszcze skalę spotyka się w Polsce drugi rodzaj głowni, jakim jest głownia pyląca. Pomimo, iż do porażenia dochodzi w okresie wschodów kukurydzy, to objawy chorobowe na wiechach i kolbach obserwuje się zwykle w okresie lata.

Drutowce i ptaki niebezpieczne dla kukurydzy

Obok chorób, w okresie wiosennym plantacjom kukurydzy zagrażają także szkodniki. Są to choćby drutowce, które na danym stanowisku mogą żyć w glebie do 4-5 lat. Początkowo wyjadają pęczniejące ziarniaki, a następnie uszkadzają siewki, korzenie młodych roślin, a później mogą wgryzać się w podstawę łodygi. Podobne uszkodzenia mogą wywołać gąsienice rolnic, tak po zimowym spoczynku, jak i z pierwszego pokolenia jakie się rozwinie.

Po siewach roślin lokalnym problemem mogą być ptaki, zwłaszcza krukowate i dzikie gołębie, choć w niektórych regionach są to też żurawie. Coraz większym zagrożeniem są także larwy stonki kukurydzianej, które można spotkać na monokulturach kukurydzy, a które przy licznym pojawie silnie ogryzają system korzeniowy.

Zaprawy skuteczne, ale często niedoceniane

Jednym ze sposobów, aby przeciwdziałać powyższym zagrożeniom są zaprawy nasienne, będące pierwszą linią obrony jaką rolnik może zastosować, a często jedyną przy niektórych gatunkach jaka jest dostępna.

Często znaczenia zapraw się nie docenia, dopóki nie pojawi się problem w postaci ich braku na rynku, a tym samym wzrostu uszkodzeń uprawy przez agrofagi przeciwko którym były dotychczas stosowane. To niestety ma już miejsce, gdyż przyśpieszył proces wycofywania kolejnych substancji czynnych z unijnego rynku, a to sprawia, iż coraz więcej środków ochrony roślin znika z rejestru MRiRW. Warto tu wspomnieć o utracie w ostatnim dziesięcioleciu kilku substancji czynnych wchodzących w skład zapraw grzybo- i owadobójczych, jak również o działaniu repelentnym do kukurydzy, których już nie ma a były doceniane przez praktykę rolniczą za skuteczne: imidachlopryd, metiokarb, karboksyna, epoksykonazol, tiuram, ipkonazol, metalaksyl-M. Czy agrofagi przeciwko którym było stosowane znikły razem z tymi substancjami? – oczywiście, iż nie, wręcz przeciwnie.

Niepewny los zapraw

Na ten moment jeszcze da się ochronić kukurydzę na wczesnowiosennym etapie jej rozwoju, ale na jak długo? Jak bowiem wiadomo z rynku niedługo znika ziram wykorzystywany do ograniczania strat powodowanych przez ptaki (zapasy mają by zużyte do 15.09.2027). Niepewny jest los takich substancji grzybobójczych jak: fludioksonilu i metalaksylu, jak również owadobójczej teflutryny. Główną przyczyną ewentualnego ich wycofania jest umieszczenie w wykazie substancji do zastąpienia, ale finalny ich los zależy od końcowej oceny środowiskowej i toksykologicznej.

Zaprawy nasienne to w tej chwili doskonały przykład racjonalnie stosowanej chemii w rolnictwie, co wpisuje się w całą koncepcję integrowanej ochrony roślin. W obecnych czasach nie ma mowy o nadmiernej chemizacji środowiska za ich pomocą, bo większości z nich nie zakupią detaliści, czyli to ogniwo łańcucha, które mogłoby potencjalnie choćby zawyżać dawki lub niewłaściwie przeprowadzać proces samodzielnego nanoszenia preparatu na ziarno, sprzyjające choćby jego pyleniu, wykruszaniu się lub wymywaniu. Poza tym w tej chwili na rynku zapraw do kukurydzy dominują te o formulacji FS (płynny koncentrat przeznaczony do bezpośredniego zastosowania albo po rozcieńczeniu wodą) lub CS (zawiesina kapsuł w cieczy), co bardzo korzystnie wpłynęło na bezpieczeństwo dla człowieka i środowiska, w tym poprawiło jakość procesu zaprawiania, ale i samą skuteczność działania na agrofagi.

Całość zmian jakie zaszły na rynku zapraw nasiennych dopełniło stosowanie profesjonalnych zaprawiarek przez wyspecjalizowane podmioty, często posiadające certyfikat jakości ESTA, ale i wdrażanie nowych polimerów ograniczających zmywanie preparatu z okryw owocowo-nasiennych ziarna. Samo zaprawianie w obecnych czasach to już nie tylko nanoszenie na ziarno jednej bądź kilku substancji czynnych o działaniu na organizmy szkodliwe, które łączą i przytwierdzają coraz to nowsze rodzaje powłok polimerowych (syntetyczne bądź naturalne), ale to także nowe rozwiązania dodatkowe wdrażane przez niektóre firmy (niekiedy określane przez nie jako „technologia”), których zadaniem jest wspomożenie młodych roślin na starcie wegetacji.

Tu można choćby wymienić dodawanie do otoczek zapraw np. nawozu startowego, biostymulatora czy choćby hydrożelu, z jednoczesnym zachowaniem bezpieczeństwa dla samego ziarniaka (zarodka), który nie może utracić dostępu do wody i powietrza potrzebnego do procesu kiełkowania i który nie może być narażony na działanie fitotoksyczne zastosowanych substancji czynnych czy dodatków do zaprawy. Doskonale zatem widać jak ogromny postęp technologiczny zaszedł w całym procesie zaprawiania na przestrzeni ostatnich lat, co jeszcze lepiej widzą ci, co pamiętają choćby czasy zaprawiania ziarna środkami o formulacji proszku w „betoniarkach”, w tym to mocne pylenie w trakcie otaczania materiału siewnego preparatem, ale i w czasie samego siewu. Te czasy raczej odeszły bezpowrotnie z korzyścią dla wszystkich.

Zaprawy nasienne w kukurydzę na sezon 2026

Fungicydowe zaprawy nasienne dostępne w 2026 roku dla kukurydzy są skierowane przeciwko zgorzeli siewek, ale także głowni kukurydzy (guzowatej) i głowni pylącej kukurydzy (tabela 1). Mając problem z konkretną chorobą na swoich polach warto sprawdzać jakimi preparatami są zaprawiane odmiany dostępne na rynku.

Tabela 1. Zaprawy przeciwko chorobom grzybowym kukurydzy na sezon wegetacyjny 2026

Źródło: Rejestr środków ochrony roślin MRiRW: 14.12.2025

W odniesieniu do zapraw nasiennych skierowanych przeciwko szkodnikom, sytuacja nie wygląda już tak dobrze jak to ma miejsce przy chorobach. Choć wiosną liczba gatunków uszkadzających zasiewy jest dość duża, to ograniczać dzięki zapraw zoocydowych można tylko pojaw ptaków (odstraszanie), drutowców, rolnic i larw stonki kukurydzianej (tabela 2).

Tabela 2. Zaprawy przeciwko szkodnikom kukurydzy na sezon wegetacyjny 2026

Źródło: Rejestr Środków Ochrony Roślin MRiRW (14.12.2025)