Kijów rozmawia z Warszawą o alternatywnych trasach eksportu zbóż i groźbie zapchanych elewatorów

Zdjęcie: Eksport zbóż z Polski

Nasilające się rosyjskie ataki rakietowe i dronowe na infrastrukturę portową Wielkiej Odessy doprowadziły do sparaliżowania żeglugi handlowej na Morzu Czarnym. W efekcie ukraiński sektor rolny znalazł się w trudnym położeniu logistycznym w samym środku szczytu żniwnego. W Kijowie odbyły się rozmowy przedstawicieli ukraińskiego resortu rolnictwa z polskimi dyplomatami na temat zwiększenia przepustowości lądowych korytarzy transportowych oraz mocniejszego wykorzystania infrastruktury przeładunkowej polskich portów nad Bałtykiem.

Rozmowy w Kijowie: Zwiększenie wolumenów tranzytu i rola polskich portów

W Kijowie odbyło się robocze spotkanie kierownictwa Ministerstwa Polityki Rolnej i Żywności Ukrainy z reprezentantami Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej. Stronę ukraińską reprezentowali p.o. ministra Taras Wysocki oraz wiceminister Denys Baszłyk, natomiast polską delegację dyplomatyczną – kierownik placówki Piotr Łukasiewicz i radca Zbigniew Eckert.

Głównym tematem rozmów była optymalizacja przepustowości szlaków kolejowych i drogowych oraz szersze włączenie do obsługi ukraińskiego ziarna polskich portów morskich: Gdańska, Gdyni, Szczecina oraz Świnoujścia.

Strona ukraińska akcentuje, iż jej priorytetem pozostaje odzyskanie pełnej funkcjonalności morskiego korytarza na Morzu Czarnym. Jednak stały ostrzał statków handlowych oraz terminali w Odessie wymusza szukanie rozwiązań awaryjnych. Jednocześnie Kijów przyznaje, iż przekierowanie głównych strumieni na Bałtyk wymaga skrupulatnej analizy pod kątem opłacalności ekonomicznej.

Logistyka lądowa pod presją kosztów i hydrologii

Odejście od bezpośredniego frachtu morskiego ze swoich portów na rzecz transportu kombinowanego drastycznie podnosi koszty dostawy ziarna do odbiorców docelowych. Szacuje się, iż przekierowanie strumienia zbóż na trasy lądowe do portów UE generuje dodatkowy koszt w wysokości 45–50 USD na tonie.

Sytuację logistyczną dodatkowo komplikują czynniki pogodowe w Europie Południowo-Wschodniej. Susza i wysokie temperatury doprowadziły do znaczącego spadku poziomu wód na Dunaju. Ograniczenia zanurzenia barek sprawiają, iż szlak dunajski w kierunku rumuńskiej Konstancy nie jest w stanie przejąć całości nadwyżek, przekierowując dodatkowy nacisk na przewozy kolejowe i samochodowe w stronę granicy z Polską.

Widmo deficytu magazynowego na Ukrainie

Spowolnienie wywozu zbiega się z napływem nowego ziarna z tegorocznych zbiorów. jeżeli blokada portów morskich utrzyma się w kolejnych miesiącach, pojemność ukraińskich elewatorów (szacowana na ok. 59 mln ton) może wyczerpać się na początku listopada.

Analitycy wskazują, iż do końca jesieni deficyt powierzchni składowej na Ukrainie może sięgnąć od 10 do 11 mln ton. Brak możliwości zwolnienia silosów grozi potężną presją spadkową na ceny skupu na ukraińskim rynku wewnętrznym oraz ryzykiem degradacji jakości ziarna przechowywanego w warunkach tymczasowych.

Parametr rynkowyStan / Szacunek

Pojemność magazynowa na Ukrainie	ok. 59 mln ton
Prognozowany moment zapełnienia elewatorów	Początek listopada 2026 r.
Przewidywany deficyt powierzchni składowej	10 – 11 mln ton
Szacowane bezpośrednie straty sektora rolnego UA	1,5 – 3,0 mld USD

Zasady tranzytu a moce przerobowe polskich portów

Warto podkreślić, iż tranzyt ukraińskiego ziarna przez terytorium Polski odbywa się nieprzerwanie – rozmowy dotyczą wyłącznie zwiększenia wolumenów przewożonych towarów.

Ewentualna rozbudowa korytarzy transportowych musi uwzględniać formalne i rynkowe uwarunkowania po stronie polskiej:

• Ścisły nadzór korytarzowy: W Polsce przez cały czas obowiązuje bezterminowe embargo krajowe na wjazd wybranych produktów rolnych (m.in. pszenicy, kukurydzy, rzepaku i słonecznika) do obrotu wewnętrznego. Wszelkie dodatkowe tonaże mogą poruszać się wyłącznie w formule tranzytu do punktów wywozowych.
• Wyzwania wykonawcze i przepustowość: Przejęcie większego strumienia masy towarowej wymaga sprawnej organizacji transportu na przejściach granicznych oraz zapewnienia odpowiedniej liczby składów kolejowych.
• Priorytet dla krajowego ziarna: Polskie porty morskie obsługują w pierwszej kolejności eksport krajowych nadwyżek rynkowych. Efektywne zagospodarowanie mocy przeładunkowych wymaga harmonogramowania dostaw, aby obsługa ziarna tranzytowego nie blokowała wywozu polskiego zboża w szczycie powracającego popytu globalnego.

Dla polskich operatorów logistycznych i terminali portowych wyższe wolumeny tranzytowe stanowią okazję do zwiększenia przychodów z usług przeładunkowych, jednak najważniejsze pozostaje zachowanie pełnej płynności na węzłach kolejowych i nabrzeżach.

Źródło: Oficjalny komunikat Ministerstwa Polityki Rolnej i Żywności Ukrainy