Kontrole pieców bez zapowiedzi. Urzędnicy mogą wejść na posesję choćby o 22.00

Sezon grzewczy oznacza kolejne kontrole w domach i gospodarstwach. Urzędnicy oraz strażnicy miejscy sprawdzają, czym mieszkańcy ogrzewają budynki, jakie paliwa spalają i czy użytkowane piece spełniają obowiązujące normy. Kontrola może odbyć się bez wcześniejszego uprzedzenia, również wieczorem. Przepisy pozwalają na wejście na prywatną nieruchomość między godziną 6.00 a 22.00. Za naruszenie uchwały antysmogowej grozi grzywna do 5 tys. zł, a utrudnianie legalnej kontroli może mieć znacznie poważniejsze konsekwencje.

Kontrole pieców bez zapowiedzi. Urzędnicy mogą wejść na posesję choćby o 22.00

Kontrola pieca bez zapowiedzi. Co wolno urzędnikom?

Właściciele domów jednorodzinnych, a także gospodarstw rolnych korzystających z kotłów na paliwa stałe, muszą liczyć się z możliwością niezapowiedzianej kontroli.

Podstawą prawną takich działań jest art. 379 ustawy Prawo ochrony środowiska. Przepisy określają, kto może przeprowadzać kontrole oraz jakie uprawnienia przysługują osobom sprawdzającym przestrzeganie wymagań środowiskowych.

Na prywatnych nieruchomościach, na których nie jest prowadzona działalność gospodarcza, kontrolerzy mogą wykonywać czynności od godziny 6.00 do 22.00. Dotyczy to również weekendów i dni wolnych od pracy.

Inaczej wygląda sytuacja w przypadku obiektów, w których prowadzona jest działalność gospodarcza. Prawo ochrony środowiska przewiduje możliwość wstępu na ich teren przez całą dobę. Przy kontrolowaniu przedsiębiorców należy jednak uwzględnić również przepisy Prawa przedsiębiorców, w tym dotyczące godzin kontroli i zawiadamiania o niej.

Ważne: niezapowiedziana kontrola nie oznacza, iż urzędnik może wejść na posesję bez okazania odpowiedniego upoważnienia.

Nie tylko piec. Kontrolerzy sprawdzą również opał

Podczas kontroli nie wystarczy samo pokazanie urządzenia grzewczego. Osoby upoważnione mogą sprawdzić również paliwo, którym ogrzewany jest budynek.

Weryfikacji podlegają przede wszystkim:

• rodzaj i klasa użytkowanego kotła, pieca lub kominka;
• zgodność urządzenia z wymaganiami uchwały antysmogowej;
• rodzaj spalanego paliwa oraz sposób jego przechowywania;
• dokumentacja techniczna urządzenia i dokumenty dotyczące opału;
• zgodność rzeczywistego źródła ogrzewania z deklaracją złożoną do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB).

W uzasadnionych przypadkach kontrolerzy mogą również pobrać próbki popiołu do badań. Ma to pomóc w ustaleniu, czy w palenisku nie spalano niedozwolonych materiałów.

Kontrole mogą dotyczyć nie tylko domów mieszkalnych, ale również innych ogrzewanych budynków, w tym warsztatów i obiektów gospodarczych. Zakres obowiązków zależy jednak od rodzaju instalacji i przepisów mających zastosowanie do konkretnego obiektu.

Za nieprawidłowości choćby 5 tys. zł grzywny

Nieprzestrzeganie przepisów antysmogowych może być kosztowne. Dotyczy to zarówno użytkowania niedozwolonych urządzeń grzewczych, jak i spalania paliw, których stosowanie zostało zakazane w danym województwie.

Za naruszenie uchwały antysmogowej przewidziano:

• mandat do 500 zł;
• grzywnę do 5000 zł, o ile sprawa zostanie skierowana do sądu.

Co istotne, ukaranie nie zwalnia właściciela z obowiązku dostosowania sposobu ogrzewania do obowiązujących przepisów. o ile nieprawidłowości będą się powtarzać, możliwe są kolejne kontrole i sankcje.

Odmowa wpuszczenia kontrolerów może mieć poważne konsekwencje

Właściciel nieruchomości ma prawo sprawdzić tożsamość osób przeprowadzających kontrolę i zażądać okazania upoważnienia.

Jednak celowe uniemożliwianie lub utrudnianie czynności osobom uprawnionym do kontroli w zakresie ochrony środowiska może stanowić przestępstwo.

Zgodnie z art. 225 § 1 Kodeksu karnego za takie zachowanie grozi kara więzienia do trzech lat.

Nie oznacza to, iż każda odmowa otwarcia drzwi automatycznie skutkuje odpowiedzialnością karną. Znaczenie mają konkretne okoliczności, uprawnienia kontrolujących oraz charakter zachowania osoby kontrolowanej.

Po zakończeniu czynności sporządzany jest protokół. Właściciel może zgłosić do niego uwagi i zastrzeżenia.

Stary piec nie wszędzie oznacza to samo. Decydują przepisy wojewódzkie

Właściciele budynków powinni pamiętać, iż terminy wymiany kotłów i ograniczenia dotyczące stosowanych paliw różnią się w zależności od województwa.

Obowiązujące uchwały antysmogowe określają, jakich instalacji można używać oraz do kiedy należy wycofać urządzenia niespełniające wymaganych norm.

Nie każdy starszy kocioł jest automatycznie nielegalny. Decydują jego parametry techniczne, sposób użytkowania oraz wymagania obowiązujące na danym terenie.

Przykładowo na Mazowszu część ograniczeń obowiązuje już od kilku lat, a kolejny istotny termin wynikający z uchwały antysmogowej przypada na 1 stycznia 2028 roku.

Dlatego przed sezonem grzewczym warto sprawdzić lokalne przepisy, szczególnie gdy budynek ogrzewany jest starszym kotłem na węgiel lub drewno.

Kontrole dotyczą również gospodarstw rolnych

Dla rolników istotne jest to, iż kontrola może objąć nie tylko budynek mieszkalny, ale także wykorzystywane w gospodarstwie instalacje grzewcze.

Dotyczy to między innymi ogrzewanych warsztatów, budynków gospodarczych i innych obiektów wyposażonych w piece lub kotły.

W przypadku suszarni, kotłowni technologicznych i instalacji wykorzystywanych w produkcji rolnej konieczne jest ustalenie, jakie przepisy środowiskowe mają do nich zastosowanie. Nie każda taka instalacja podlega identycznym zasadom jak domowy piec.

Najważniejsze jest sprawdzenie, czy użytkowane urządzenie spełnia wymagania prawne, a stosowane paliwo jest dopuszczone do spalania.

Warto również zachować dokumentację kotła, instrukcję producenta oraz dokumenty potwierdzające parametry paliwa.

Kontrole już trwają. Samorządy wykorzystują także drony

Kontrole palenisk nie ograniczają się do sprawdzania kotłowni. Niektóre samorządy wykorzystują również drony do obserwacji emisji z kominów.

Przykładowo 6 listopada 2026 roku straż miejska w Ciechanowie rozpoczęła w tym sezonie kontrole antysmogowe z użyciem drona. Działania obejmują budynki mieszkalne, lokale usługowe oraz ogródki działkowe.

Od początku roku do 6 listopada w Ciechanowie przeprowadzono 161 kontroli antysmogowych. Funkcjonariusze sprawdzają między innymi rodzaj opału, stosowane źródła ogrzewania i zgodność instalacji z deklaracją CEEB. Urząd Miasta Ciechanów

Dla właścicieli domów i gospodarstw oznacza to, iż przestrzeganie przepisów antysmogowych jest weryfikowane także w praktyce. Kontrola może odbyć się bez zapowiedzi, a jej wynik zależy od rzeczywistego sposobu ogrzewania budynku i zgodności instalacji z obowiązującymi wymaganiami.