Kraków: Podsumowanie konferencji PTZ’2026 [WIDEO, ZDJĘCIA]

1 godzina temu

Planowanie sieci tramwajowych, autonomiczne metro, odporność systemów na zakłócenia i zachowania pasażerów – te tematy znalazły się 8–9 października 2026 r. w centrum obrad Konferencji Naukowo-Technicznej „Aktualne problemy transportu zbiorowego w miastach i aglomeracjach PTZ’2026”. Siódma odsłona wydarzenia, przygotowanego przez krakowski oddział Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Komunikacji RP (SITK RP) i Katedrę Systemów Transportowych i Logistycznych Politechniki Krakowskiej, zgromadziła w stolicy Małopolski przedstawicieli uczelni, firm i instytucji z całego kraju, w tym organizatorów i operatorów transportu zbiorowego.

Od badań mobilności po zamknięcia torowe

Uczestników powitali Grzegorz Dyrkacz, I wiceprezes krakowskiego oddziału SITK RP i przewodniczący komitetu organizacyjnego, oraz dr inż. Sabina Puławska-Obiedowska, sekretarz konferencji. Jako pierwszy z gości specjalnych przemówił prof. Andrzej Szarata, rektor Politechniki Krakowskiej, przekonując, iż o jakości i dostępności transportu zbiorowego trzeba rozmawiać merytorycznie, zderzając spojrzenie praktyków i teoretyków. Głos zabrali też Józefa Majerczak, prezes krakowskiego oddziału SITK RP, i prof. dr hab. inż. Wiesław Starowicz, przewodniczący komitetu naukowo-programowego.

Czwartkowe obrady otworzyła sesja poświęcona m.in. badaniom mobilności i organizacji przewozów. Szersze tło nakreślił Łukasz Franek, omawiając wyzwania drogowego transportu zbiorowego do 2030 r. Wielkomiejski punkt widzenia przyniosły wyniki Warszawskiego Badania Ruchu 2025, zaprezentowane przez Macieja Florczaka, a przeciwległy biegun – małe gminy, w których według Mateusza Szpórnoga zawodzą standardowe metody badania mobilności. Konrad Niklewicz mówił o ograniczaniu uciążliwości dużych budów tramwajowych, a referat Bartosza Urygi i Cyryla Gzyły przybliżył założenia budowy Horyzontalnego Rozkładu Jazdy z perspektywy organizatora przewozów. Robert Tomanek przekonywał z kolei komunalnych operatorów do raportowania ESG. W dyskusji pytano m.in. o planowanie zamknięć torowych w Warszawie. Jak wyjaśnił Konrad Niklewicz, przygotowuje się je miesiącami, a planowane na lato remonty nierzadko trzeba przesuwać, bo brakuje specjalistycznych brygad i sprzętu. Po sesji uczestnicy zwiedzili od kulis TAURON Arenę Kraków, w której odbywał się pierwszy dzień konferencji.

Sieci szynowe, narzędzia cyfrowe i odporność systemu

Druga sesja dotyczyła miejskich sieci szynowych. Michał Mirosław próbował wyznaczyć granicę między tramwajem a metrem. Wskazał na niejednolite nazewnictwo i klasyfikację tych środków transportu, po czym zaproponował możliwe kryteria podziału. Koncepcję kolei podziemnej dla Wrocławia przedstawił dr hab. inż. Maciej Kruszyna, prof. Politechniki Wrocławskiej. O kształtowaniu sieci tramwajowych – zasadach planowania tras i przesłankach badań operacyjnych – mówili prof. dr hab. inż. Andrzej Rudnicki z Politechniki Krakowskiej i dr inż. Andrzej Krych z Politechniki Poznańskiej. Sesję uzupełniły prezentacje rozwiązań technologicznych: nowości systemu DPK System oraz nowoczesnej dyspozytorni dla transportu zeroemisyjnego z opracowanym i wdrożonym przez WASKO systemem automatycznego zarządzania zajezdnią ASOZ.

Pierwszy dzień zamknęła sesja, w której ważne miejsce zajęła odporność – cyfrowa i operacyjna. Marek Woszczyna mówił o przygotowaniu systemów IT operatorów do wymagań unijnego aktu o cyberodporności (Cyber Resilience Act). Prof. Aleksander Sobota w referacie przygotowanym z Renatą Żochowską i Piotrem Soczówką pokazał natomiast na przykładzie ZTM w Katowicach, jakie zmiany w organizacji rynku przewozów pozwoliły utrzymać ciągłość usług przy rozległych i długotrwałych zakłóceniach. Wieczorem uczestnicy przejechali przez miasto zabytkowym autobusem i spotkali się na kolacji w UnityEye Kraków.

Krakowskie wyzwania i nowa trasa KST IV

Drugiego dnia obrady przeniosły się do Hotelu Swing i rozpoczęły od tematów bliskich gospodarzom. Maciej Szkoda omówił wyzwania techniczne i prawne związane z uruchomieniem autonomicznego metra w Krakowie. Temat powrócił w dyskusji, w której mówiono też o działaniach, które w tej sprawie stolica Małopolski i Warszawa podejmują wspólnie. Tomasz Czauderna zajął się utrzymaniem miejskiej infrastruktury szynowej, a wnioskami z eksploatacji autobusów wodorowych podzielił się Ziemowit Pliszewski z krakowskiego Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego (MPK). Poza Kraków wyszedł referat Michała Kurzydły i Sabiny Puławskiej-Obiedowskiej, w którym dostępność kolejowej infrastruktury pasażerskiej w Chorzowie oceniono przy użyciu sieciowych analiz GIS.

W ostatniej sesji dużo miejsca poświęcono zachowaniom pasażerów. Badania Konrada Chwastka i Arkadiusza Drabickiego z Krakowa i Monachium pokazały, iż w obu miastach podróżni podobnie reagują na nagłe opóźnienia i odwołane kursy: zwykle pozostają przy transporcie zbiorowym i wyraźnie wolą znać czas opóźnienia. Konkretnych liczb dostarczyła ankieta dr inż. Aleksandry Ciastoń-Ciulkin z Politechniki Krakowskiej i Sabiny Puławskiej-Obiedowskiej, w której wzięło udział ponad 3,5 tys. podróżnych z trzech linii krakowskiej kolei aglomeracyjnej. Ponad 42,6% z nich ma samochód, a mimo to wybiera kolej. Z kolei 10,7% zrezygnowałoby z podróży, gdyby nie oferta kolejowa. Zdaniem autorek kolej ogranicza więc napływ aut do miasta i przeciwdziała wykluczeniu transportowemu. Sesję zamknął Mariusz Soboń, który dowodził, iż do ustalenia, skąd i dokąd jeżdżą użytkownicy hulajnóg współdzielonych, wystarczą odpowiednio przefiltrowane dane GBFS – bez umowy z operatorem.

Po dyskusji podsumowującej uczestnicy wyruszyli na wycieczkę techniczną. Przejechali kilka przystanków nową trasą KST IV z Mistrzejowic do ul. Mogilskiej, oddaną do użytku 26 września 2026 r., i zwiedzili dyspozytornię na podziemnym przystanku pod Rondem Polsadu. Na pytania odpowiadali przedstawiciele wykonawcy, firmy Gülermak, oraz Zarządu Transportu Publicznego w Krakowie.

Honorowy patronat nad konferencją sprawował dr hab. inż. Filip Pachla, prof. PK, przewodniczący Rady Małopolskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, a honorowy protektorat – Komitet Nauki SITK RP. Partnerami wydarzenia byli Miasto Kraków oraz firmy Kraków EIB, WASKO, DPK System i Szyby Autobusowe Bis. Patronem medialnym konferencji był Sektor Kolejowy.