Składniki :
Baza owocowo-alkoholowa:
1 kg żurawiny (świeżej lub mrożonej)
0,5 l spirytusu (95%)
0,5 l czystej wódki (40%)
Aromatyczne dodatki:
400 g prawdziwego miodu (najlepiej lipowego, gryczanego lub wielokwiatowego)
1 dojrzała pomarańcza (wyparzona – potrzebny będzie sok i otarta skórka)
2-3 cm świeżego imbiru (pokrojonego w plasterki)
1 laska cynamonu (najlepiej cejlońskiego)
1 laska wanilii (rozcięta wzdłuż)
2-3 goździki
Ważna wskazówka: jeżeli używasz świeżej żurawiny, włóż ją do zamrażalnika na minimum 24–48 godzin przed przygotowaniem. Przemrożenie owoców całkowicie likwiduje ich naturalną goryczkę!
Wykonanie :
Rozmrożoną żurawinę przelej na sitku ciepłą wodą. Następnie delikatnie rozgnieć tłuczkiem – dzięki temu owoce oddadzą 100% swoich adekwatności i głęboki kolor. Przełóż żurawinę do dużego, czystego słoja (o pojemności ok. 3–4 litrów). Dodaj wszystkie dodatki: plasterki imbiru, laskę cynamonu, goździki, rozciętą wanilię oraz sok i otartą skórkę z pomarańczy. Całość zalej 0,5 l wódki oraz 0,5 l spirytusu. Szczelnie zamknij słój i odstaw go w ciepłe, ciemne miejsce na 3–4 tygodnie. Raz na kilka dni energicznie wstrząśnij słojem. Po upływie miesiąca zlej powstały alkoholowy wyciąg do osobnego naczynia i szczelnie go zamknij. Owoce wraz z przyprawami zostaw w słoju. Pozostałą w słoju żurawinę zalej 400 g płynnego miodu. Zamknij słój i odstaw na 10–14 dni. Miód wyciągnie resztki alkoholu oraz soku z owoców. Codziennie wstrząsaj słojem, aby miód całkowicie się rozpuścił. Zlej powstały syrop miodowy ze słoja, a owoce mocno odciśnij przez czystą gazę lub prasę, aby nie stracić ani kropli esencji. Połącz zlany wcześniej czysty alkohol z uzyskanym syropem miodowym. Przefiltruj gotową nalewkę (np. przez podwójny filtr do kawy lub gęstą gazę), aby była idealnie klarowna. Można też przelać ją do słoja z kranikiem, odstawić na miesiąc lub dwa, a następnie zlać ostrożnie przy pomocy kranika. W ten sposób nalewka sama się ładnie wyklaruje bez męczącego filtrowania przez filtry. Rozlej trunek do butelek. Na butelki naklej etykiety z opisem i odnieś w chłodne, ciemne miejsce.
Nalewka nadaje się do degustacji już po 2-3 tygodniach od butelkowania, jednak pełnię swojego królewskiego smaku i adekwatności leczniczych osiąga po minimum 3–6 miesiącach. Warto uzbroić się w cierpliwość! Ze względu na bogaty skład i silne działanie, nalewkę warto traktować jako naturalne lekarstwo – kieliszek (25-50 ml) wypity w chłodny wieczór doskonale rozgrzeje organizm i wzmocni siły witalne.
Dlaczego akurat żurawina?
Potęga z natury! Żurawina to nie tylko smaczny, kwaśny owoc, ale przede wszystkim jedna z najzdrowszych jagód na świecie. Medycyna ludowa ceni ją od wieków, a współczesna nauka tylko potwierdza jej genialne działanie. Dlaczego warto włączyć ją do diety – również w formie tej wykwintnej nalewki?
Niezastąpiona dla układu moczowego. To najbardziej znana adekwatność żurawiny. Zawiera ona proantocyjanidyny (PAC) – unikalne związki, które działają jak "teflon" na bakterie (np. E. coli). Uniemożliwiają im one przyczepianie się do ścianek dróg moczowych, dzięki czemu organizm szybciej usuwa infekcję.
Bomba antyoksydacyjna. Żurawina jest dosłownie naszpikowana przeciwutleniaczami, które neutralizują wolne rodniki. Dzięki temu opóźnia procesy starzenia się komórek, działa przeciwzapalnie i wspiera profilaktykę antynowotworową.
Tarcza dla serca. Regularne sięganie po żurawinę pomaga regulować poziom cholesterolu (podnosi ten "dobry" HDL) oraz obniża ciśnienie krwi. Zawarte w niej flawonoidy dbają o elastyczność naczyń krwionośnych.
Wsparcie odporności i żołądka. Dzięki gigantycznej dawce witaminy C oraz adekwatnościom antybakteryjnym, owoc ten skutecznie chroni przed przeziębieniami. Co ciekawe, żurawina utrudnia też zasiedlanie żołądka przez bakterie Helicobacter pylori, chroniąc nas przed wrzodami.
W naszej królewskiej nalewce cała ta moc zostaje zakonserwowana przez alkohol i wzmocniona miodem oraz imbirem – to prawdziwy eliksir zdrowia na zimowe wieczory!
Jak smakuje i wygląda Królewska nalewka z Żurawiny (Żurawinówka).
Zanim zakaszesz rękawy i wyruszysz na jesienne zbiory, pozwól, iż opowiem Ci, co czeka Cię po otwarciu dojrzałej butelki tego trunku. To nie jest zwykły alkohol – to pełna klasy, zmysłowa opowieść, która idealnie pasuje do trzaskającego w kominku ognia i chłodnych, zimowych wieczorów.
Kolor. Czysta, hipnotyzująca kwintesencja jesieni. Nalewka mieni się w kieliszku głęboką, krystaliczną czerwienią o barwie szlachetnego rubinu. Jest klarowna, a pod światło lśni jasnymi, karminowymi refleksami. Ma lekką, elegancką teksturę, która pięknie prezentuje się w kryształowym szkle.
Aromat. Niezwykle rześki, a zarazem otulający. Dominują w nim intensywne, rześkie nuty leśnej żurawiny, które po sekundzie łączą się ze słodkim, ciepłym aromatem miodu lipowego. W tle wyraźnie majaczy korzenny, rozgrzewający akcent świeżego imbiru oraz delikatny podmuch egzotycznej wanilii i goździków.
Smak. Genialny, dynamiczny balans pomiędzy zdecydowaną, ożywczą cierpkością żurawiny a aksamitną słodyczą miodu. Pierwszy łyk uderza przyjemną, owocową kwasowością, która natychmiast zostaje wygładzona przez miodowo-pomarańczowy finisz. Imbir i cynamon nie dominują, ale pozostawiają na dnie gardła przyjemne, pikantne ciepło, które rozgrzewa od środka jeszcze długo po przełknięciu.
Aby uczynić nalewkę z owoców żurawiny jeszcze silniejszym eliksirem zdrowia, możesz wzbogacić ją o dodatki o potężnym działaniu przeciwzapalnym, immunostymulującym oraz adaptogennym.
Pszczele eliksiry (Zamiast części miodu).
Pyłek pszczeli / Pierzga (50–70 g). To absolutna bomba odżywcza i naturalny multiwitaminowy koncentrat. Dodany do nalewki potęguje jej działanie wzmacniające, przyspiesza rekonwalescencję po chorobach i doskonale wspiera odporność. Nalewka zyska dzięki niemu głęboki, specyficzny, miodowo-woskowy posmak.
Propolis (kit pszczeli - ok. 10–15 g rozdrobnionego surowca). Najsilniejszy naturalny antybiotyk. Wykazuje potężne działanie przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i przeciwgrzybicze. W połączeniu z alkoholem tworzy tarczę ochronną przed infekcjami sezonowymi.
Zioła i korzenie wspierające układ krążenia i nerwy.
Świeże kłącze imbiru (2–3 cm, pokrojone w plasterki). Choć kojarzy się z rozgrzewaniem, imbir genialnie uzupełnia działanie żurawiny. Działa przeciwzapalnie, rozrzedza krew, poprawia krążenie obwodowe i wspiera walkę z infekcjami.
Suszone kwiaty lawendy (1 płaska łyżeczka). Żurawina wspiera układ moczowy, a lawenda uspokaja umysł. Taki dodatek wzmocni działanie wyciszające nalewki, ułatwi zasypianie i pomoże zredukować skutki chronicznego stresu.
Korzeń arcydzięgla (1 łyżeczka suszonego korzenia). Tradycyjny składnik dawnych likierów aptekarskich. Działa silnie wzmacniająco na organizm, poprawia trawienie i wykazuje adekwatności uspokajające.
Jak i kiedy dodać te składniki?
Imbir oraz lawendę wrzuć na samym początku do słoja (w Kroku 2), aby alkohol wyciągnął z nich olejki eteryczne.
Pyłek pszczeli, pierzgę lub propolis dodaj na etapie łączenia z miodem. Pamiętaj, iż pyłek i pierzga mocno zagęszczą i zmętnią trunek, więc nalewka będzie wymagała dłuższego i bardziej starannego filtrowania przez filtry do kawy, ale jej wartość lecznicza wzrośnie kilkukrotnie.
Naturalny antybiotyk Indian. Plemiona Ameryki Północnej używały zmiażdżonej żurawiny do okładania ran, aby zapobiegać infekcjom. Dziś wiemy, iż zawarte w niej proantocyjanidyny (PAC) działają jak naturalna tarcza przeciwbakteryjna.
Dlaczego mrozimy owoce? Żurawina zawiera garbniki, które odpowiadają za jej cierpki, lekko gorzkawy smak. Niska temperatura niszczy te wiązania, dzięki czemu nalewka zyskuje głęboki, szlachetny i łagodniejszy profil smakowy.
Miód zamiast cukru. Użycie miodu w tym przepisie to nie przypadek. Miód nie tylko nadaje aksamitną teksturę (tzw. ciało nalewki), ale w połączeniu z alkoholem tworzy synergię, która przyspiesza wchłanianie substancji odżywczych przez organizm.
Często zadawane pytania o żurawinie.
1. Czy mogę użyć miodu zrośniętego (skrystalizowanego)?
Tak, ale przed dodaniem go do owoców warto go delikatnie upłynnić w kąpieli wodnej (pamiętaj, aby temperatura nie przekraczała 40°C, bo miód straci swoje adekwatności lecznicze).
2. Nalewka wyszła mętna – co zrobić?
To zupełnie normalne przy użyciu miodu i przecieranych owoców. Daj nalewce postać 2-3 tygodnie w spokoju. Gdy osad opadnie na dno, ostrożnie zlej czysty płyn od góry (tzw. dekantacja) lub przefiltruj ją ponownie przez papierowy filtr do kawy.
3. Czy zamiast świeżej żurawiny mogę użyć suszonej?
Do tego konkretnego przepisu zdecydowanie polecam owoce świeże lub mrożone. Suszona żurawina jest często dosładzana olejem i syropem cukrowym, co całkowicie zmieniłoby smak, proporcje i klarowność trunku.
4. Jak długo można przechowywać taką nalewkę?
Dzięki wysokiej zawartości alkoholu oraz naturalnym konserwantom zawartym w żurawinie i miodzie, nalewka nie ma daty ważności. Odpowiednio przechowywana (w szczelnie zamkniętych butelkach, w ciemnym i chłodnym miejscu) może stać choćby kilka lub kilkanaście lat, zyskując z czasem jeszcze głębszy, bardziej szlachetny smak.
5. Czy mogę zastąpić spirytus samą wódką?
Możesz, ale nalewka będzie miała wtedy znacznie niższą moc (około 25-30%) i może wyjść zbyt wodnista po połączeniu z sokiem z owoców i miodem. Użycie mieszanki wódki i spirytusu (ok. 65%) daje idealną moc do całkowitego wyciągnięcia (maceracji) soków oraz olejków eterycznych z przypraw.
6. Dlaczego nalewkę należy trzymać w ciemnym miejscu?
Światło słoneczne (promienie UV) powoduje szybkie utlenianie i blaknięcie pięknego, rubinowego koloru żurawiny – nalewka może z czasem zbrązowieć. Ponadto światło niszczy wrażliwe na temperaturę i słońce związki prozdrowotne oraz witaminy zawarte w miodzie i owocach.
7. Jaki miód najlepiej pasuje do żurawinówki?
jeżeli zależy Ci na łagodnym, klasycznym smaku, wybierz miód lipowy lub wielokwiatowy. o ile jednak chcesz, aby nalewka miała wyraźny, głęboki i lekko korzenny charakter, idealnie sprawdzi się miód gryczany, który genialnie komponuje się z cynamonem i imbirem.
8. Co zrobić z owocami żurawiny, które zostaną po odciśnięciu nalewki?
Pod żadnym pozorem ich nie wyrzucaj! Owoce są mocno nasączone alkoholem, miodem i przyprawami. Możesz je zblendować i wykorzystać jako wykwintny dodatek do deserów, lodów lub jako ekskluzywną konfiturę do pieczonych mięs (np. kaczki czy indyka) oraz do oscypka na ciepło.
Sprawdź też inne przepisy na nalewki z owoców na moim blogu np. Nalewka z głogu na bogato lub Domowa nalewka z pigwy z nutą pomarańczy i przypraw .