Małopolska rozpoczyna prace nad Paktem Kolejowym

2 godzin temu

Województwo Małopolskie zainicjowało prace nad Paktem Kolejowym – strategicznym dokumentem, który ma uporządkować kierunki rozwoju kolei i wyznaczyć priorytety inwestycyjne w regionie na najbliższe lata. Inicjatywa ma charakter partnerski – angażuje administrację rządową, Miasto Kraków, gminy zrzeszone w Stowarzyszeniu Metropolia Krakowska oraz spółki kolejowe. Koordynację objął samorząd województwa, który od lat pełni funkcję organizatora regionalnych przewozów kolejowych. Bezpośrednim impulsem do podjęcia prac jest rosnące obciążenie małopolskiej sieci kolejowej, która w wielu miejscach osiąga granice przepustowości.

Skala zmian w małopolskim transporcie kolejowym od momentu uruchomienia Szybkiej Kolei Aglomeracyjnej (SKA) w 2014 r. jest znacząca. W 2025 r. z regionalnych połączeń skorzystało blisko 29 mln pasażerów – o 150% więcej niż w 2018 r. Praca eksploatacyjna wzrosła w tym okresie o niemal 60%, a wydatki samorządu województwa na organizację przewozów regionalnych zwiększyły się ponad trzykrotnie. Według inicjatorów przedsięwzięcia, za tymi wynikami stoją konsekwentne nakłady na nowoczesny tabor, infrastrukturę kolejową i dworcową, budowę nowych przystanków, parkingi Park&Ride oraz rozwiązania integrujące kolej z komunikacją publiczną.

Dynamika wzrostu okazała się jednak wyższa od prognoz sprzed kilku lat. Obecna infrastruktura w wielu punktach sieci nie nadąża za rosnącym popytem, co wymusza planowanie kolejnych przedsięwzięć zwiększających jej przepustowość.

W wielu miejscach infrastruktura kolejowa osiąga dziś granice swojej przepustowości. Bez dalszej rozbudowy i modernizacji nie będziemy w stanie utrzymać obecnego tempa rozwoju kolei. Dlatego potrzebujemy nie tylko inwestycji, ale przede wszystkim wspólnej wizji i konsekwentnej współpracy wszystkich stron. Naszym celem jest stworzenie nowoczesnego, spójnego, zintegrowanego systemu kolejowego w całym regionie, który będzie odpowiadał na potrzeby mieszkańców i wspierał rozwój gospodarczy Małopolski – powiedział Łukasz Smółka, marszałek woj. małopolskiego.

Nowe kierunki i ramy współpracy

Wśród zapowiadanych przedsięwzięć jest doprowadzenie kolei do kolejnych miejscowości w regionie – m.in. Niepołomic, Gdowa, Mszany Dolnej, Limanowej i Tymbarku. Równolegle przewidywana jest poprawa parametrów linii prowadzących do Nowego Sącza oraz Zakopanego, co ma przełożyć się na wyższą przepustowość i atrakcyjność tych połączeń.

Formalne ramy współpracy wyznaczył list intencyjny podpisany 15 kwietnia 2026 r. przez Województwo Małopolskie, Miasto Kraków oraz gminy Metropolii Krakowskiej posiadające dostęp do sieci kolejowej. Dokument dotyczy rozwoju transportu kolejowego w Krakowskim Obszarze Metropolitalnym. Na jego podstawie powołano Komitet Sterujący ds. rozwoju transportu kolejowego pod przewodnictwem marszałka województwa, a także grupę roboczą odpowiedzialną za analizy eksperckie i wypracowanie propozycji konkretnych rozwiązań.

Pierwszym wspólnym krokiem było wystąpienie z 28 kwietnia 2026 r. skierowane do Ministerstwa Infrastruktury, Polskich Linii Kolejowych (PLK), PKP SA oraz Grupy PKP. Sygnatariusze wskazali w nim najważniejsze potrzeby inwestycyjne Metropolii Krakowskiej oraz konieczność wsparcia rozwoju kolei ze środków budżetu państwa. W efekcie Polskie Linie Kolejowe (PLK) włączyły się w inicjatywę, przystępując do przygotowania dokumentu roboczo określanego jako Pakt Kolejowy dla Województwa Małopolskiego.