MATIF: Ceny zbóż i rzepaku w dół, koszty w górę. Czarny piątek dla gospodarstw

Ceny zbóż oraz roślin oleistych na światowych giełdach zakończyły tydzień spadkami, całkowicie ignorując gwałtowny wzrost cen ropy naftowej i destabilizację na Bliskim Wschodzie. To najgorszy z możliwych scenariuszy: drastyczny wzrost kosztów produkcji przy jednoczesnym pogłębieniu strat na sprzedaży ziarna.

Energia i waluty: Wojenne uderzenie w portfele

Sytuacja geopolityczna, w tym realna groźba blokady Cieśniny Ormuz przez Iran, doprowadziła w piątek do paniki na rynkach paliw.

• Ropa naftowa: Odmiana Brent podrożała o 5,38%, osiągając poziom 113,82 USD za baryłkę.
• Kursy walut: Inwestorzy uciekali od złotego w stronę dolara. Kurs USD/PLN wzrósł do 3,72, co automatycznie przekłada się na droższy import nawozów, środków ochrony i części zamiennych.

Notowania giełdowe: Podaż silniejsza od ropy

Mimo drożejącego paliwa, notowania na paryskiej giełdzie MATIF oraz w Chicago świeciły na czerwono. Rynek jest nasycony starym ziarnem, a optymistyczne prognozy nowych zbiorów we Francji (84% upraw w stanie dobrym) skutecznie hamują próby odbicia cen.

• Pszenica (MATIF): Spadła o 0,97% do poziomu 203,25 EUR/t.
• Rzepak (MATIF): Stracił 0,40%, zamykając się na poziomie 500,25 EUR/t. Przecena soi w Chicago (-1,24%) po komunikatach dotyczących biopaliw stłumiła impuls płynący z rynku ropy.
• Kukurydza: W Chicago potaniała o ponad 1% przez oczekiwania na rekordowe zasiewy w USA.

Pogłębienie strat: „Puste” obniżki uderzają w filar produkcji

W obliczu rynkowego chaosu, uchwalony przez Sejm pakiet „Ceny Paliwa Niżej” (CPN) uderza rykoszetem w fundament polskiej produkcji. Choć gospodarstwa na VAT stanowią mniejszość liczebną, to one odpowiadają za większość dostaw zbóż i rzepaku na rynek. Dla nich rządowe propozycje to jedynie iluzja pomocy.

1. VAT-owiec nie zyskuje na obniżce stawki: Dla gospodarstw towarowych obniżka VAT-u na paliwo (z 23% na 8%) jest całkowicie neutralna. Rolnicy ci odliczają podatek VAT, więc interesuje ich wyłącznie cena netto. Spadek stawki podatkowej nie obniża ich realnego kosztu zakupu o ani jeden grosz.
2. Akcyza to kropla w morzu potrzeb: Zapowiedziane cięcie akcyzy (ok. 29 gr/l) przy jednoczesnym wzroście ceny baryłki ropy o ponad 5% i słabym złotym, zostanie natychmiast skonsumowane przez podwyżki hurtowe.
3. Ujemne marże i drenaż kapitału: Sytuacja, w której koszty (paliwo netto, nawozy, logistyka) drastycznie rosną przy najniższych od lat cenach sprzedaży, oznacza pogłębienie ujemnych marż, z którymi producenci zmagają się od miesięcy. Dla towarowych gospodarstw to prosty mechanizm drenażu kapitału przed żniwami – każda sprzedana tona ziarna przy obecnych cenach rynkowych generuje stratę, którą wzrost kosztów energii tylko powiększa.

W efekcie polskie rolnictwo (zwłaszcza najwięksi inwestujący rolnicy) pozostaje bez realnej osłony, zmuszone do finansowania produkcji w warunkach skrajnej nieopłacalności, podczas gdy rynki światowe pozostają głuche na rosnące koszty wytworzenia surowca.

Źródło cen: Euronext-Paryż, CBoT