Mniej biurokracji przy opryskach. Od 2027 roku rolnicy mają uniknąć podwójnej ewidencji

Rolnicy uczestniczący w systemie Integrowanej Produkcji Roślin mogą od przyszłego roku mieć mniej obowiązków związanych z dokumentowaniem zabiegów ochronnych. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przygotowało projekt przepisów, który ma wyeliminować konieczność dwukrotnego zapisywania tych samych oprysków. Ułatwienie może objąć około 18 tys. producentów. Zmiany mają wejść w życie 1 stycznia 2027 roku, wraz z nowymi zasadami prowadzenia elektronicznej ewidencji środków ochrony roślin.

Mniej biurokracji przy opryskach. Od 2027 roku rolnicy mają uniknąć podwójnej ewidencji

Jeden zabieg, jedna ewidencja. Ministerstwo chce ograniczyć formalności

Prowadzenie dokumentacji zabiegów ochrony roślin jest obowiązkiem gospodarstw stosujących chemiczne środki ochrony. Dodatkowe wymagania dotyczą producentów uczestniczących w systemie Integrowanej Produkcji Roślin (IP), którzy muszą prowadzić specjalny notatnik dokumentujący przebieg produkcji.

Wprowadzenie elektronicznej ewidencji oprysków mogłoby oznaczać dla tych gospodarstw konieczność zapisywania tych samych informacji w dwóch różnych dokumentach.

Ministerstwo Rolnictwa chce temu zapobiec. Przygotowany projekt rozporządzenia przewiduje, iż dane zapisane w elektronicznej ewidencji zabiegów nie będą musiały być ponownie przepisywane do Notatnika Integrowanej Produkcji Roślin.

Warunkiem będzie prowadzenie dokumentacji elektronicznej zgodnej z wymaganiami unijnymi oraz zapewnienie dostępu do niej jednostce certyfikującej.

Zmiany dla 18 tys. producentów rolnych

Według danych resortu rolnictwa w systemie Integrowanej Produkcji Roślin uczestniczy w tej chwili około 18 tys. producentów. To właśnie do tej grupy skierowano planowane uproszczenie.

Nowe rozwiązanie ma dotyczyć dokumentowania zabiegów wykonywanych przeciwko chorobom roślin, szkodnikom i chwastom. Obejmie także inne zabiegi chemiczne, między innymi desykację oraz defoliację.

W praktyce rolnik, który zarejestruje wymagane informacje we właściwym systemie elektronicznym, nie będzie musiał ponownie wpisywać ich do wybranych tabel notatnika IP.

Nie oznacza to jednak zniesienia obowiązku dokumentowania oprysków ani rezygnacji z pozostałych wymagań Integrowanej Produkcji Roślin. Zmiana ma wyłącznie ograniczyć powielanie informacji.

Resort planuje również dostosowanie wzoru notatnika IP. Przy odpowiednich tabelach znajdzie się informacja, kiedy ich wypełnianie nie będzie wymagane.

Ewidencja oprysków od 2027 roku. Papier jeszcze nie zniknie

Równolegle przygotowywane są zmiany związane z wdrażaniem elektronicznego rejestrowania zabiegów ochrony roślin.

Choć nowe zasady zaczną obowiązywać od 2027 roku, nie oznacza to natychmiastowej konieczności wpisywania każdego wykonanego oprysku bezpośrednio do programu komputerowego.

Przewidziano okres przejściowy, który ma potrwać do końca 2029 roku.

W tym czasie rolnicy będą mogli przez cały czas zapisywać zabiegi w tradycyjnej, papierowej dokumentacji. Pojawi się jednak dodatkowy wymóg: informacje o zastosowanych środkach ochrony roślin trzeba będzie przenieść do formatu elektronicznego najpóźniej do 31 stycznia kolejnego roku.

Oznacza to, iż dokumentację zabiegów wykonanych w 2027 roku trzeba będzie przenieść do odpowiedniego formatu elektronicznego do 31 stycznia 2028 roku.

Kolejny etap zmian zaplanowano na 2030 rok. Wówczas dane dotyczące wykonanych zabiegów mają być wprowadzane do elektronicznej ewidencji w ciągu 30 dni od ich przeprowadzenia.

Bezpłatna aplikacja dla rolników w Portalu Rolnika

Resort rolnictwa zapowiada również przygotowanie bezpłatnego narzędzia informatycznego, które umożliwi prowadzenie wymaganej ewidencji.

Aplikacja ma być dostępna w Portalu Rolnika i pozwalać na elektroniczne dokumentowanie zabiegów ochrony roślin.

Rolnicy nie będą jednak zobowiązani do korzystania wyłącznie z rządowego rozwiązania. Dopuszczone mają być również inne programy, w tym komercyjne systemy wykorzystywane do zarządzania gospodarstwem.

Warunkiem będzie zgodność prowadzonej dokumentacji z wymaganiami określonymi w przepisach.

Dla gospodarstw korzystających już z elektronicznych programów ewidencyjnych może to oznaczać możliwość dalszego wykorzystywania dotychczasowych narzędzi, o ile spełnią one nowe standardy.

Kto skorzysta z uproszczenia już w 2027 roku?

Proponowane rozwiązanie będzie szczególnie istotne dla producentów, którzy zdecydują się na prowadzenie elektronicznej dokumentacji od początku 2027 roku.

Jeżeli ich system ewidencyjny będzie zawierał wszystkie wymagane informacje, a dokumentacja zostanie udostępniona jednostce certyfikującej, rolnicy będą mogli uniknąć ponownego zapisywania zabiegów w notatniku IP.

Warto jednak podkreślić, iż uproszczenie nie obejmie automatycznie wszystkich gospodarstw stosujących środki ochrony roślin. Jest ono związane z obowiązkami dokumentacyjnymi producentów uczestniczących w systemie Integrowanej Produkcji Roślin.

Rolnicy prowadzący wyłącznie papierową ewidencję nie skorzystają z tego rozwiązania na takich samych zasadach jak producenci posiadający odpowiednią dokumentację elektroniczną.

Mniej dokumentów, ale obowiązki pozostają

Planowana zmiana może ograniczyć czas poświęcany na prowadzenie dokumentacji, szczególnie w gospodarstwach wykonujących wiele zabiegów ochrony roślin w ciągu sezonu.

Nie zmienia jednak zasad stosowania środków ochrony roślin ani wymagań dotyczących prawidłowego dokumentowania ich użycia.

Najważniejsza zmiana polega na uznaniu jednej prawidłowo prowadzonej ewidencji elektronicznej na potrzeby dwóch obowiązków dokumentacyjnych.

Projekt przewiduje wejście nowych przepisów w życie 1 stycznia 2027 roku. Na obecnym etapie są to jednak rozwiązania projektowane przez Ministerstwo Rolnictwa, a ich ostateczny kształt będzie zależał od zakończenia procesu legislacyjnego.