Nawet 20 mln zł dotacji. Rusza „Energia dla wsi” – 400 mln zł do rozdysponowania

Rolnicy zainteresowani inwestycjami w biogazownie, fotowoltaikę, turbiny wiatrowe czy magazyny energii dostają kolejną możliwość sięgnięcia po wsparcie. 1 października rusza trzeci nabór w programie „Energia dla wsi”. Do rozdysponowania jest 400 mln zł, a maksymalna dotacja dla jednego beneficjenta może wynieść choćby 20 mln zł. Wnioski będą przyjmowane do 31 stycznia 2027 r.

Nawet 20 mln zł dotacji. Rusza „Energia dla wsi” – 400 mln zł do rozdysponowania

Program ma wspierać rozwój odnawialnych źródeł energii na terenach wiejskich i wiejsko-miejskich. Pieniądze można przeznaczyć nie tylko na samo źródło wytwarzania energii, ale – przy spełnieniu określonych warunków – również na jej magazynowanie.

Nabór prowadzi Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Nabór rusza 1 października. W puli 400 mln zł

Trzecia edycja naboru rozpocznie się 1 października 2026 r. i potrwa do 31 stycznia 2027 r.

Budżet przeznaczony na ten nabór wynosi 400 mln zł.

Program nie jest skierowany wyłącznie do indywidualnych gospodarstw. O pieniądze mogą ubiegać się:

• rolnicy,
• spółdzielnie energetyczne,
• członkowie spółdzielni energetycznych,
• powstające spółdzielnie energetyczne.

Zakres możliwych inwestycji oraz dopuszczalna moc instalacji zależą jednak od tego, kto składa wniosek.

Rolnik może inwestować w fotowoltaikę, wiatr, wodę i biogaz

W przypadku indywidualnego rolnika program obejmuje kilka rodzajów instalacji OZE.

Na fotowoltaikę oraz instalacje wiatrowe można uzyskać finansowanie, o ile moc instalacji będzie większa niż 50 kW i nie przekroczy 1 MW.

Inne progi obowiązują przy elektrowniach wodnych oraz biogazowniach rolniczych. W ich przypadku moc może wynosić powyżej 10 kW, ale nie więcej niż 1 MW.

To oznacza, iż program jest adresowany przede wszystkim do większych inwestycji energetycznych, a nie do niewielkich przydomowych instalacji fotowoltaicznych.

Biogazownie z dotacją choćby do 65 proc. kosztów

Kluczowe znaczenie ma rodzaj planowanej inwestycji, ponieważ od niego zależy forma finansowania.

W przypadku fotowoltaiki i energetyki wiatrowej przewidziano pożyczkę pokrywającą choćby 100 proc. kosztów kwalifikowanych.

Znacznie większe możliwości dotacyjne przewidziano dla biogazowni oraz elektrowni wodnych. Tutaj wsparcie może mieć formę dotacji do 65 proc. kosztów kwalifikowanych i/lub pożyczki pokrywającej do 100 proc. kosztów kwalifikowanych.

Z punktu widzenia gospodarstw dysponujących dużą ilością nawozów naturalnych czy pozostałości produkcyjnych szczególnie interesujący może być więc rozwój biogazowni rolniczych. Instalacja może jednocześnie zagospodarowywać substraty powstające w gospodarstwie i produkować energię.

Magazyn energii również z dofinansowaniem

Program obejmuje także magazyny energii. W tym przypadku obowiązuje jednak istotny warunek.

Magazyn musi zostać zintegrowany ze źródłem energii realizowanym w ramach tej samej inwestycji.

Nie jest więc traktowany jako całkowicie niezależne przedsięwzięcie.

Na magazyn energii można otrzymać dotację do 20 proc. kosztów kwalifikowanych.

Takie rozwiązanie może mieć szczególne znaczenie w gospodarstwach, w których profil produkcji energii z instalacji OZE nie pokrywa się z godzinami największego zapotrzebowania. Zmagazynowanie części wyprodukowanej energii pozwala zwiększyć jej wykorzystanie na miejscu.

Spółdzielnie energetyczne mogą budować instalacje choćby do 10 MW

Znacznie większą skalę inwestycji dopuszczono w przypadku spółdzielni energetycznych.

Istniejąca spółdzielnia, jej członek lub powstająca spółdzielnia energetyczna może otrzymać finansowanie na:

fotowoltaikę, instalacje wiatrowe, elektrownie wodne oraz biogazownie o mocy powyżej 10 kW i nieprzekraczającej 10 MW.

To aż dziesięciokrotnie wyższy górny limit mocy niż w przypadku inwestycji realizowanych przez indywidualnego rolnika.

Również w tym przypadku możliwe jest dofinansowanie magazynu energii, o ile zostanie on zintegrowany ze źródłem OZE powstającym w ramach inwestycji.

Nawet 25 mln zł pożyczki i 20 mln zł dotacji

Wartości pojedynczych projektów mogą być bardzo wysokie.

Maksymalna pożyczka wynosi 25 mln zł na jednego beneficjenta, natomiast maksymalna dotacja może sięgnąć 20 mln zł.

Nie oznacza to jednak, iż każdy projekt otrzyma wsparcie w takiej wysokości. Kwota będzie uzależniona przede wszystkim od rodzaju inwestycji, jej kosztów kwalifikowanych oraz zasad finansowania obowiązujących dla danego źródła energii.

Najbardziej preferencyjnie pod względem udziału bezzwrotnej pomocy traktowane są biogazownie i elektrownie wodne, dla których dotacja może sięgnąć 65 proc. kosztów kwalifikowanych.

Po co „Energia dla wsi”?

Program ma zwiększyć produkcję energii ze źródeł odnawialnych na obszarach wiejskich i wiejsko-miejskich, ale jego znaczenie dla gospodarstw jest szersze.

Własne źródło energii może ograniczyć zależność gospodarstwa od zmian cen prądu, szczególnie w produkcji wymagającej dużych ilości energii – m.in. w hodowli, przechowalnictwie, chłodnictwie, suszeniu czy przetwórstwie.

W przypadku spółdzielni energetycznych celem jest natomiast rozwój lokalnych systemów, w których energia jest produkowana i wykorzystywana możliwie blisko miejsca jej wytworzenia.

Program będzie działał do 2030 roku

„Energia dla wsi” jest realizowana przez NFOŚiGW, a cały okres wdrażania programu obejmuje lata 2022–2030.

Źródłem pieniędzy jest Fundusz Modernizacyjny, którego środki mają wspierać transformację energetyczną i rozwój niskoemisyjnych technologii.

Dla rolników najważniejsza data to teraz 1 października 2026 r. Wtedy rozpocznie się trzeci nabór. Na przygotowanie i złożenie dokumentów będzie czas do 31 stycznia 2027 r.

Przed podjęciem decyzji o inwestycji warto jednak dokładnie policzyć jej ekonomikę. Szczególnie w przypadku fotowoltaiki i energetyki wiatrowej wsparcie ma bowiem formę pożyczki, a nie bezzwrotnej dotacji. Najwyższy poziom bezzwrotnego dofinansowania – do 65 proc. kosztów kwalifikowanych – przewidziano dla biogazowni i elektrowni wodnych.