Ograniczyć kurczenie się bilansu EBC – apel byłego członka zarządu Europejskiego Banku Centralnego

Były członek zarządu Europejskiego Banku Centralnego, Lorenzo Bini Smaghi, uważa, iż EBC powinien czasowo wstrzymać proces ograniczania swojego bilansu, aby zmniejszyć niepewność na rynkach finansowych. W artykule opublikowanym na łamach Financial Times włoski ekonomista, który zasiadał we władzach EBC podczas kryzysu zadłużeniowego w strefie euro, stwierdził, iż obecna sytuacja zaczyna przypominać wydarzenia z lat 2011-2012.

Jego zdaniem jednym z najbardziej niepokojących sygnałów jest wzrost różnicy w rentownościach obligacji państw uznawanych za najbardziej bezpieczne oraz państw postrzeganych jako bardziej ryzykowne. Co ciekawe, według niego rynki coraz częściej traktują Francję nie jak jedno z głównych państw strefy euro, ale jak kraj należący do grupy gospodarek peryferyjnych.

O jaki program EBC chodzi?

Bini Smaghi odnosi się do programu Quantitative Tightening (QT), czyli zacieśniania ilościowego. W praktyce jest to proces odwrotny do prowadzonego przez wiele lat Quantitative Easing (QE), czyli luzowania ilościowego. W ramach QE Europejski Bank Centralny skupował z rynku ogromne ilości obligacji rządowych i korporacyjnych, aby obniżyć koszty finansowania, zwiększyć płynność w systemie i pobudzić gospodarkę.

Obecnie EBC stopniowo ogranicza ten program, pozwalając wygasać posiadanym obligacjom bez ich pełnego zastępowania nowymi zakupami. W efekcie zmniejsza się bilans banku centralnego, a popyt na obligacje jest niższy niż w okresie aktywnego skupu aktywów.

Dlaczego jego zdaniem QT powinno zostać wstrzymane?

Bini Smaghi argumentuje, iż podstawowym narzędziem polityki pieniężnej powinny być stopy procentowe, a nie jednoczesne zmniejszanie bilansu EBC. Według niego wpływ programu QT na rynki finansowe nie pozostało w pełni poznany. Mniejsza obecność EBC na rynku obligacji może prowadzić do wzrostu rentowności długu państw o słabszej sytuacji fiskalnej, a tym samym do ponownego rozszerzania się spreadów między krajami strefy euro. Dlatego, kierując się zasadą ostrożności, EBC powinien rozważyć czasowe zawieszenie QT do momentu ustabilizowania sytuacji rynkowej i lepszego zrozumienia skutków tego procesu dla rynków finansowych.