Państwowe fundusze coraz mocniej inwestują w AI

Suwerenne fundusze majątkowe coraz rzadziej zachowują się jak wyłącznie finansowi inwestorzy. Geopolityka sprawia, iż zarządzany przez nie kapitał staje się narzędziem polityki przemysłowej, służącym budowie infrastruktury, zabezpieczaniu łańcuchów dostaw i zdobywaniu pozycji w sztucznej inteligencji.

Z badania IE University wynika, iż w analizowanym 18-miesięcznym okresie do grudnia 2025 r. liczba bezpośrednich inwestycji funduszy spadła o 17 proc., do 391, ale ich łączna wartość wzrosła o 91 proc., do 404 mld dol. Dla porównania poprzednia edycja raportu, obejmująca okres od stycznia 2023 r. do czerwca 2024 r., odnotowała 473 inwestycje warte 211 mld dol. W praktyce oznacza to koncentrację kapitału na mniejszej liczbie znacznie większych projektów.

„Ten rozdrobniony świat miał ⁠wpływ”, powiedział Javier Capapé, redaktor raportu i dyrektor badań nad majątkiem suwerennym na Uniwersytecie IE. „Suwerenne fundusze majątkowe są coraz częściej wykorzystywane przez rządy do wdrażania strategii krajowych, rozwijania silniejszych pozycji w globalnych łańcuchach wartości.”

Około jednej trzeciej wartości inwestycji śledzonych w badaniu było związanych z AI. Kapitał państwowy trafił między innymi do OpenAI, xAI i Anthropic. W rundzie xAI o wartości 20 mld dol. uczestniczyły Qatar Investment Authority i fundusz MGX z Abu Zabi, natomiast QIA i singapurski GIC wsparły rundę Anthropic wartą 13 mld dol.

Państwowi inwestorzy finansują nie tylko twórców modeli, ale również centra danych, półprzewodniki i energetykę potrzebną do ich działania. Stany Zjednoczone przyciągnęły 220,4 mld dol., najwięcej spośród wszystkich rynków. Temasek przewodził natomiast pod względem liczby transakcji, realizując 71 inwestycji.

Oznacza to większą dostępność długoterminowego kapitału, ale przede wszystkim w sektorach zgodnych z interesem państw. Znaczenia nabierają nie tylko wzrost i rentowność, ale także lokalizacja infrastruktury, bezpieczeństwo dostaw, dostęp do energii oraz zgodność projektu z krajową strategią technologiczną. Problemem pozostaje przejrzystość: jak zaznaczył Capapé, publiczne dane pokazują jedynie „czubek góry lodowej”.