Limit pomocy de minimis w rolnictwie miałby wzrosnąć aż pięciokrotnie – z obecnych 50 tys. euro do 250 tys. euro. Takiego rozwiązania domaga się samorząd rolniczy, wskazując na potrzebę zwiększenia możliwości finansowego wsparcia gospodarstw. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi popiera kierunek zmian, ale jednocześnie wyjaśnia, dlaczego rekompensaty z Funduszu Ochrony Rolnictwa przez cały czas muszą być rozliczane w ramach pomocy publicznej. Dla rolników oznacza to, iż choćby pieniądze wypłacane za niezapłacone faktury mogą pomniejszać dostępny limit wsparcia.
Pięciokrotnie wyższy limit pomocy dla rolników? Jest odpowiedź ministerstwaLimit 50 tys. euro ogranicza możliwości pomocy rolnikom
Krajowa Rada Izb Rolniczych wystąpiła z postulatem znaczącego zwiększenia limitu pomocy de minimis w sektorze rolnym. Wniosek został przyjęty podczas XIII posiedzenia KRIR 22 września 2026 r. Samorząd rolniczy zaproponował podniesienie maksymalnego pułapu wsparcia z 50 tys. euro do 250 tys. euro na jedno przedsiębiorstwo.
W odpowiedzi resort rolnictwa poinformował, iż minister konsekwentnie opowiada się za zwiększeniem limitów pomocy de minimis. Stanowisko to przedstawia zarówno podczas spotkań branżowych, jak i na forach międzynarodowych.
Ministerstwo uznaje podwyższenie limitu za potrzebny krok w kierunku zwiększenia możliwości wspierania krajowych producentów rolnych.
Obecnie, zgodnie z rozporządzeniem Komisji Europejskiej nr 1408/2013, łączna wartość pomocy de minimis w rolnictwie przyznanej jednemu przedsiębiorstwu nie może przekroczyć 50 tys. euro w okresie trzech lat. Ograniczenie obowiązuje niezależnie od wielkości gospodarstwa.
W praktyce oznacza to, iż rolnik, który wykorzystał już przysługujący mu limit, nie może otrzymać kolejnej pomocy w tej formule, choćby jeżeli spełnia pozostałe warunki danego programu.
Rekompensata za niezapłacone zboże również jest pomocą publiczną
Jednym z istotnych problemów poruszonych w odpowiedzi ministerstwa jest sposób traktowania rekompensat wypłacanych z Funduszu Ochrony Rolnictwa (FOR).
Fundusz powstał, aby chronić producentów rolnych przed finansowymi skutkami niewypłacalności podmiotów skupujących produkty rolne. Umożliwia uzyskanie rekompensaty w sytuacji, gdy rolnik sprzedał swoje produkty, ale nie otrzymał za nie zapłaty z powodu niewypłacalności nabywcy.
Z punktu widzenia gospodarstwa taka wypłata ma charakter rekompensacyjny. Rolnik nie otrzymuje dodatkowego wynagrodzenia za produkcję, ale odzyskuje część należności, której nie uregulował kontrahent.
Jednak Komisja Europejska uznaje tego rodzaju rekompensaty za pomoc publiczną, a nie za zwykłe rozliczenie należności pomiędzy przedsiębiorcami.
Ministerstwo wyjaśnia, iż wsparcie z FOR spełnia przesłanki określone w art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
Chodzi przede wszystkim o pochodzenie środków, korzyść ekonomiczną dla beneficjenta, selektywny charakter wsparcia oraz możliwość wpływania na konkurencję na unijnym rynku.
Dlaczego pieniądze z Funduszu Ochrony Rolnictwa są środkami publicznymi?
Resort rolnictwa wskazuje, iż Fundusz Ochrony Rolnictwa został utworzony na podstawie ustawy z 9 maja 2023 r., a zasady jego finansowania i funkcjonowania określiło państwo.
Funduszem zarządza Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR), który jest podmiotem publicznym. Obowiązek wnoszenia wpłat na fundusz wynika z ustawy, a ich wysokość została określona przepisami.
Z tego powodu, mimo iż fundusz jest finansowany z obowiązkowych wpłat podmiotów działających na rynku rolnym, zgromadzone w nim pieniądze są traktowane jako zasoby państwowe.
Takie stanowisko przedstawiła również Komisja Europejska.
Istotna jest także sama korzyść uzyskiwana przez producenta rolnego. Wypłacona rekompensata poprawia sytuację finansową gospodarstwa, ponieważ pozwala odzyskać środki, których rolnik nie otrzymałby od niewypłacalnego kontrahenta.
Pomoc ma ponadto charakter selektywny, ponieważ jest skierowana do określonej grupy przedsiębiorców, czyli producentów rolnych.
Według przedstawionej przez ministerstwo interpretacji rekompensata może również wpływać na konkurencję. Dzięki otrzymanym pieniądzom gospodarstwo może kontynuować działalność i utrzymać pozycję na rynku, podczas gdy inni przedsiębiorcy niekoniecznie mają dostęp do analogicznego wsparcia.
Co ważne, nie ma znaczenia, czy dany rolnik sam prowadzi handel zagraniczny. Wystarczy potencjalny wpływ pomocy na konkurencję i wymianę handlową między państwami członkowskimi UE.
Dlaczego rekompensat z FOR nie można wypłacać poza limitem de minimis?
Ministerstwo wskazuje, iż państwa członkowskie mogą udzielać pomocy publicznej między innymi w ramach programów zatwierdzonych przez Komisję Europejską albo w formule de minimis.
W przypadku Funduszu Ochrony Rolnictwa pojawia się jednak istotne ograniczenie.
Komisja Europejska zakwalifikowała rekompensaty z FOR jako pomoc operacyjną, która ma pokrywać straty wynikające z braku zapłaty za produkty rolne sprzedane niewypłacalnemu nabywcy.
Z przedstawionego przez resort stanowiska Komisji wynika, iż tego rodzaju wsparcie nie może zostać zatwierdzone w drodze notyfikacji jako odrębny program pomocy publicznej.
W konsekwencji rekompensaty mogą być wypłacane w formule de minimis, co oznacza konieczność uwzględniania ich przy obliczaniu dostępnego limitu pomocy dla gospodarstwa.
To szczególnie istotne dla producentów, którzy wcześniej korzystali z innych form wsparcia rozliczanych w tej samej formule.
Otrzymanie rekompensaty z FOR może ograniczyć możliwość ubiegania się o kolejną pomoc de minimis, a wcześniej wykorzystany limit może utrudnić uzyskanie pełnej rekompensaty.
Wypłata pomocy niezgodnie z przepisami może oznaczać konieczność jej zwrotu
Resort rolnictwa zwraca również uwagę na konsekwencje ewentualnego pominięcia unijnych przepisów dotyczących pomocy publicznej.
Komisja Europejska ma prawo badać przypadki udzielania wsparcia, które mogło zostać przyznane niezgodnie z obowiązującymi zasadami. Postępowanie może zostać wszczęte z inicjatywy samej Komisji albo na podstawie skargi zainteresowanej strony.
Jeżeli pomoc zostanie uznana za niezgodną z prawem, Komisja może zobowiązać państwo członkowskie do odzyskania wypłaconych pieniędzy od beneficjentów.
Zwrot może obejmować nie tylko otrzymaną kwotę, ale również odsetki naliczane od momentu udostępnienia pomocy do dnia jej odzyskania.
Ministerstwo podkreśla zatem, iż wypłacanie rekompensat z Funduszu Ochrony Rolnictwa bez uwzględnienia zasad pomocy publicznej mogłoby naruszać unijne reguły konkurencji i prowadzić do poważnych konsekwencji finansowych.
250 tys. euro zamiast 50 tys. euro. Czy rolnicy doczekają się zmian?
Propozycja Krajowej Rady Izb Rolniczych oznaczałaby pięciokrotne zwiększenie dopuszczalnego wsparcia de minimis. Dla gospodarstw korzystających z różnych programów pomocowych byłaby to istotna zmiana, zwiększająca możliwości otrzymywania wsparcia w sytuacjach kryzysowych.
Na razie jednak limit 250 tys. euro pozostaje postulatem, a nie obowiązującym przepisem. Jego wprowadzenie wymagałoby zmian w regulacjach unijnych. Sama decyzja polskiego ministra rolnictwa nie wystarczy.
Z odpowiedzi resortu wynika, iż minister popiera zwiększenie limitu i zabiega o taką zmianę na forum międzynarodowym. Nie przedstawiono jednak konkretnego terminu, w którym nowe zasady mogłyby wejść w życie.
Do tego czasu rolnicy muszą uwzględniać obowiązujący pułap 50 tys. euro, również przy ubieganiu się o rekompensaty z Funduszu Ochrony Rolnictwa.

23 minut temu
















