1 godzina temu
Finalne dane z przemysłu strefy euro za wrzesień okazały się nieco lepsze, niż pokazał odczyt wstępny. Indeks PMI dla przetwórstwa przemysłowego wzrósł do 52,9 pkt z 52,7 pkt w sierpniu. Odczyt wstępny z 23 września pokazywał stabilizację na poziomie 52,7 pkt, a rynek spodziewał się ok. 52,6-52,7 pkt. To najwyższy wynik od maja 2022 roku, czyli od 52 miesięcy. Subindeks produkcji wzrósł do 53,6 pkt, najwyżej od 55 miesięcy.
Korekta w górę o 0,2 pkt nie jest duża. Ważniejsze jest to, co pokazują dane szczegółowe. Wrzesień pod wieloma względami był dla europejskich fabryk najlepszym miesiącem od okresu odbicia po pandemii.
Wszystkie kraje powyżej 50 pkt
Najważniejsza informacja z raportu dotyczy zasięgu ożywienia. Wszystkie osiem państw objętych badaniem miało we wrześniu PMI powyżej 50 pkt, czyli w strefie wzrostu. Taka sytuacja zdarzyła się pierwszy raz od ponad czterech lat. Najlepiej wypadła Holandia (55,6 pkt), tuż za nią Irlandia i Austria. Solidny wzrost pokazały też Grecja i Niemcy, a słabszy Hiszpania, Francja i Włochy.
Chris Williamson, główny ekonomista biznesowy S&P Global Market Intelligence, podsumował to tak:
„Wrzesień przyniósł kolejną zachęcającą poprawę dynamiki wzrostu w przemyśle strefy euro. Przypływ podnosi wszystkie łodzie, bo ożywienie objęło wszystkie badane kraje. W całej strefie produkcja rośnie w tempie niewidzianym od czterech i pół roku, a firmy zwiększają moce, by sprostać rosnącemu popytowi.”
Nowe zamówienia rosły najszybciej od marca 2022 roku. Drugi miesiąc z rzędu wzrosły też zamówienia eksportowe, co według S&P Global jest pierwszym trwałym wzrostem od ponad czterech i pół roku. Zaległości produkcyjne wzrosły pierwszy raz od kwietnia, i to najszybciej od blisko czterech i pół roku. Fabryki zaczęły też zwiększać zatrudnienie, po trzech latach niemal ciągłej redukcji etatów.
AI i zbrojeniówka napędzają popyt
Struktura ożywienia jest wyraźnie nierówna. Rośnie popyt na dobra inwestycyjne, czyli maszyny i urządzenia, a produkcja w tym segmencie rośnie najszybciej od pięciu lat. Williamson wskazuje dwa główne źródła tego popytu:
„Odzwierciedla to wyższy popyt w szczególności na sprzęt związany ze sztuczną inteligencją i obronnością.”
Odwrotnie jest z dobrami konsumpcyjnymi. Według S&P Global popyt na nie przez cały czas spada, bo wysokie koszty życia ograniczają wydatki gospodarstw domowych. To ważne zastrzeżenie: przemysł rośnie dzięki inwestycjom i zamówieniom rządowym, a nie dzięki konsumentom.
Niemcy mocne, Francja słabnie
W Niemczech finalny PMI wyniósł 53,9 pkt. To lekki spadek z sierpniowych 54,3 pkt, które były najwyższym wynikiem od 51 miesięcy, ale też minimalnie więcej niż we wstępnym odczycie (53,8 pkt). Produkcja i zamówienia przez cały czas gwałtownie rosną, zwłaszcza w dobrach inwestycyjnych. Oczekiwania firm są drugie najlepsze od ponad czterech i pół roku. Zaległości rosną najszybciej od kwietnia 2022 roku, a tempo zwolnień jest najniższe od trzech lat. Phil Smith z S&P Global studzi jednak nadzieje na falę zatrudnień:
„Dopóki presja kosztowa wyraźnie nie zelżeje, trudno wyobrazić sobie jakąkolwiek falę zatrudnienia w sektorze. Producenci w krótkim terminie będą raczej stawiać na poprawę wydajności.”
O wstępnych danych z Niemiec pisaliśmy w tekście o wrześniowym PMI za Odrą.
We Francji sytuacja jest gorsza. Według S&P Global indeks spadł do 50,6 pkt z 51,1 pkt. Był to drugi miesiąc z rzędu powyżej 50 pkt, ale nowe zamówienia spadły już piąty raz z rzędu, a eksportowe dziewiąty. Francuskie firmy patrzą w przyszłość lekko pesymistycznie. Jako powody wskazują inflację, wyższe stopy, zagraniczną konkurencję i zbliżające się wybory. Joe Hayes z S&P Global ocenił, iż spadające zamówienia, redukcja zapasów i słabe oczekiwania „rodzą pytania o trwałość tej ekspansji”. To dobrze pasuje do obecnych problemów Paryża z budżetem i rynkiem obligacji.
Włochy wróciły powyżej 50 pkt (50,4 pkt wobec 49,6 pkt w sierpniu). Ekonomiści S&P Global zwracają jednak uwagę, iż ekspansję wspierały tylko zatrudnienie i wydłużające się terminy dostaw, a produkcja i zamówienia przez cały czas lekko spadały. Hiszpania poprawiła się do 51,0 pkt z 49,5 pkt. Produkcja wzrosła tam pierwszy raz od czterech miesięcy, a zamówienia eksportowe pierwszy raz od sierpnia 2025 roku.
Ceny znów przyspieszają
Najmniej optymistyczna część raportu dotyczy cen. Pierwszy raz od maja jednocześnie przyspieszyła inflacja kosztów produkcji i cen wyrobów gotowych. Oba wskaźniki są przez cały czas wyraźnie poniżej szczytów z okresu po wybuchu wojny na Bliskim Wschodzie, ale kierunek zmian jest niepokojący. Firmy we wszystkich czterech dużych gospodarkach wskazują na droższą energię, paliwa, transport i komponenty elektroniczne. Problemem pozostają też łańcuchy dostaw. Terminy dostaw przez cały czas się wydłużają, choć najwolniej od lutego.
Williamson wprost łączy te dane z polityką pieniężną:
„Niepokojące jest to, iż we wrześniu zarówno koszty, jak i ceny sprzedaży znów rosną szybciej, co podsyci spekulacje o kolejnych podwyżkach stóp przez EBC.”
Europejski Bank Centralny podniósł stopy w tym roku już dwukrotnie, ostatnio 10 września, do 2,50 proc. dla stopy depozytowej. Mocny przemysł i przyspieszające ceny przemawiają za tym, iż rynek nie zrezygnuje z wyceny kolejnego ruchu, prawdopodobnie w grudniu.
Euro bez reakcji
Rynek walutowy niemal nie zareagował na lepsze dane. Kurs EUR/USD pozostawał w czwartek w okolicach 1,13, najniżej od maja 2025 roku. W tym tygodniu euro bardziej niż dane z gospodarki obciążają ryzyka polityczne we Francji, rosnące rentowności obligacji i mocny dolar wspierany przez jastrzębi Fed. Korekta o 0,2 pkt to za mało, żeby zmienić tę sytuację, zwłaszcza iż średnia różnica między odczytem wstępnym a finalnym wynosi według S&P Global ok. 0,2 pkt.
Szerszy obraz pozostaje jednak korzystny dla strefy euro. Przemysł, który przez kilka lat był najsłabszym elementem europejskiej gospodarki, rośnie najszybciej od ponad czterech lat, mimo drogiej energii i rosnących stóp. W piątek S&P Global opublikuje finalne dane dla usług i wskaźnik composite. Pokażą one, czy ożywienie obejmuje coś więcej niż przemysł.
