1 godzina temu
Kilkudziesięciu prelegentów z Polski i zagranicy, 6 sesji tematycznych, panel producentów rozjazdów oraz Forum Dialogu Technicznego – to bilans VII Międzynarodowej Konferencji Naukowo-Technicznej „Turnouts 2026”, która odbyła się 7-8 maja 2026 r. w warszawskim hotelu BOSS. Dwudniowe wydarzenie, zorganizowane przez Zarząd Krajowy oraz warszawski oddział Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Komunikacji RP (SITK RP), zgromadziło zarządców infrastruktury, producentów, naukowców i przedstawicieli regulatora rynku wokół jednego pytania – czy polski potencjał rozjazdowy jest gotowy na budowę Kolei Dużych Prędkości (KDP).
KDP, czyli szansa, która wymaga odpowiedniego przygotowania
Uczestników konferencji powitał Wawrzyniec Wychowański, sekretarz generalny SITK RP, a wydarzenie oficjalnie otworzył Jacek Paś, prezes Stowarzyszenia. Przewodniczący komitetu naukowo-programowego podkreślił, iż tegoroczna edycja wyróżnia się nie tylko rozbudowanym programem, ale przede wszystkim komplementarnością poruszanych zagadnień – od projektowania i certyfikacji rozjazdów, przez cyfryzację i diagnostykę, po logistykę zabudowy i utrzymanie. Na salę zjechali się przedstawiciele potencjału produkcyjnego rozjazdów z całej Europy, a już wystąpienia inauguracyjne zarysowały dominujący motyw obrad – budowę KDP jako szansę rozwojową, która wymaga jednak spełnienia konkretnych warunków.
W tej debacie wyraźnie splótł się głos regulatora z perspektywą inwestora. Marcin Trela, wiceprezes Urzędu Transportu Kolejowego (UTK), zadeklarował otwartość na dialog z branżą, przekonując, iż wczesna identyfikacja problemów technicznych pozwoli szybciej dopuścić nowe rozwiązania do eksploatacji.
Projektujecie, produkujecie, certyfikujecie coraz lepsze rozwiązania, a na końcu spotykacie się z nami, żeby uzyskać dopuszczenie. Jesteśmy tu po to, żeby rozwiać wątpliwości – mówił, podsumowując swoje wystąpienie słowami: żyjemy w czasach trudnych, ale bardzo ciekawych.
Z kolei Piotr Rachwalski, członek zarządu Centralnego Portu Komunikacyjnego (CPK), określił budowę KDP jako „olbrzymią szansę dla polskiej nauki i przemysłu, której nie możemy zmarnować”. Przyznał, iż prowadzony przez CPK dialog techniczny wydłuża harmonogramy, ale inwestor świadomie wybiera tę drogę, bo – jak to ujął – „nie chce blamażu” i stawia na partnerskie wypracowywanie standardów.
Do warunków, jakie muszą zostać spełnione, by Polska mogła skutecznie wejść w erę Kolei Dużych Prędkości, odniosła się Marita Szustak, prezes zarządu Izby Gospodarczej Transportu Lądowego (IGTL) i prezes zarządu Track Tec Construction. Przekonywała ona, iż żadna firma na świecie nie dysponowała od razu kompetencjami i referencjami w zakresie KDP – zawsze potrzebna była swoista umowa rządu z przemysłem, obejmująca jasno sprecyzowane standardy techniczne, wsparcie instytucjonalne oraz odpowiedni czas na przygotowanie.
Polski przemysł sprosta temu zadaniu, ale najpierw musi wiedzieć, czego dokładnie się od niego oczekuje – argumentowała.
W osobnej prezentacji poświęconej Krajowemu Programowi Kolejowemu (KPK) Marita Szustak oceniła, iż bez niego szanse na rozwój krajowych przedsiębiorstw wykonawczych byłyby znacznie mniejsze. Szerzej patrząc na polski rynek kolejowy, zwróciła jednak uwagę, iż otwierając go na szeroką konkurencję, nie do końca wykorzystano możliwość wcześniejszego rozpoznania krajowego potencjału – co w efekcie postawiło rodzime firmy wobec silnej presji ze strony podmiotów zagranicznych.
Prezes zarządu IGTL odniosła się także do toczącej się w branży dyskusji o local content. Podkreślając znaczenie wspierania krajowego potencjału, zwróciła jednocześnie uwagę, iż nadmierne koncentrowanie się na „określaniu polskości” przedsiębiorstw odciągnęło uwagę od kwestii priorytetowych – jakości oferowanych rozwiązań i ich parametrów technicznych.
W podobnym duchu wypowiedział się Tomasz Szuba, prezes zarządu TINES Rail, reprezentujący prezydium Forum Rozwoju Technologicznego, apelując o wykorzystanie dialogu technicznego do budowy kompetencji krajowych wykonawców.
Nie wyobrażamy sobie, żeby polskie firmy nie dostały tej szansy – bo jeżeli nie teraz, to tym bardziej nie będzie jej dla nas za granicą – przekonywał.
Gotowość branży do realizacji projektów z zakresu KDP potwierdził też Rafał Bednarczyk, wiceprezes Track Tec, deklarując, iż producenci są przygotowani do budowania infrastruktury kolejowej o najwyższych standardach.
Inżynierów ubywa, wyzwań przybywa
Obok debaty o przyszłości KDP na pierwszy plan wysunął się problem narastającego deficytu kadr inżynierskich. Andrzej Szarata, rektor Politechniki Krakowskiej i przewodniczący Krajowego Komitetu Nauki SITK RP, przedstawił alarmujące dane: zaledwie 19% dzisiejszych studentów trafi w przyszłości do zawodów inżynierskich, a zainteresowanie kierunkami STEM (ang. Science, Technology, Engineering, Mathematics – nauki ścisłe, technologia, inżynieria i matematyka) systematycznie spada. Starzejąca się kadra techniczna, pogłębiająca się luka pokoleniowa w kluczowych specjalizacjach, niedopasowanie programów studiów do potrzeb rynku, a także rosnąca konkurencja o talenty ze strony sektora IT i consultingu oraz pracodawców zagranicznych składają się na obraz malejącej podaży inżynierów przy jednocześnie rosnącym popycie inwestycyjnym. Andrzej Szarata ostrzegł wprost – jeżeli trend się utrzyma, realne staje się wygaszanie katedr kolejowych na polskich uczelniach.
Do kwestii kadrowych odniósł się również Czesław Stec z Polskich Linii Kolejowych (PLK). Zaapelował do projektantów o ciągłe podnoszenie kwalifikacji, podkreślając, iż „same uprawnienia to jeszcze nie wszystko”, a jednocześnie wyraził potrzebę powołania akademii kształcenia zawodowego finansowanej przez PLK. Ponadto wskazał, iż zarządca infrastruktury przeznacza ponad 1,2 mld zł rocznie na zadania związane z utrzymaniem, a branża oczekuje ogłaszania planów przetargowych z większym wyprzedzeniem czasowym – co jest, jak przyznał, również jego postulatem.
Od cyfrowego rozjazdu po certyfikację
Popołudniowe sesje pierwszego dnia przeniosły dyskusję na grunt technologiczny. Blok „Cyfrowy rozjazd” objął zagadnienia od zarządzania eksploatacją układu napęd–zwrotnica, przez koncepcje Przemysłu 4.0 i 5.0 w infrastrukturze liniowej, po rozjazd jako element systemu cyberfizycznego – łączący diagnostykę predykcyjną z ochroną przed zagrożeniami cybernetycznymi. Osobna sesja poświęcona zamknięciom nastawczym pozwoliła porównać rozwiązania przygotowywane do pracy na liniach KDP – swoje propozycje zaprezentowali m.in. voestalpine, AŽD Praha, Bharat Forge i Vossloh. Pierwszy dzień zamknął blok o technologiach zabudowy i utrzymania, w ramach którego omawiano m.in. trwałość krzyżownic, wyzwania logistyczne związane z wielkogabarytowymi konstrukcjami KDP, regenerację rozjazdów, profilometrię laserową i nowoczesne rozwiązania pomiarowe.
Istotnym punktem programu był panel dyskusyjny producentów rozjazdów, prowadzony przez Maritę Szustak i Jacka Pasia. Wzięli w nim udział przedstawiciele Vossloh Switch Systems Poland, KZN Bieżanów, voestalpine Railway Systems Polska, TrackTec KolTram, Hitachi Rail GTS Polska oraz Kombud Group, dyskutując o gotowości zakładów produkcyjnych do wyzwań budowy KDP.
Drugi dzień obrad otworzyła sesja certyfikacyjna prowadzona przez Marka Pawlika z Instytutu Kolejnictwa i Joannę Krysztofiak z UTK. Prelegenci zmierzyli się z harmonizacją wymagań krajowych i unijnych, aspektami technicznymi procesu certyfikacyjnego oraz potrzebą budowy infrastruktury badawczej do testowania nowych konstrukcji. Doświadczeniami z globalnych projektów kolei dużych prędkości podzielili się przedstawiciele voestalpine i Vossloh. W dalszej części dnia tematem obrad stały się rozjazdy eksploatowane na sieci PLK – prefabrykacja jako odpowiedź na presję czasu inwestycyjnego, diagnostyka napędów zwrotnicowych i systemy inteligentnego monitoringu.
Konferencję zwieńczyło Forum Dialogu Technicznego „Infrastruktura” poświęcone rozjazdom dla KDP, prowadzone przez Roberta Kuczyńskiego z CPK. W spotkaniu wzięli udział przedstawiciele PLK, producenci rozjazdów, kluczowi wykonawcy i reprezentanci SITK RP.
Patronat honorowy nad konferencją objęli m.in. Rafał Leśniowski, przewodniczący Państwowej Komisji Badania Wypadków Kolejowych (PKBWK), Ignacy Góra, prezes UTK, Adam Struzik, marszałek woj. mazowieckiego, Piotr Wyborski, prezes PLK, Ilona Łącka, przewodnicząca rady Mazowieckiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, oraz CPK. Patronat merytoryczny sprawowały CPK, Instytut Kolejnictwa, PLK i Forum Rozwoju Technologicznego.
Autor: Damian Malesza
Fot. SektorKolejowy, SITK RP
Zobacz również:
