Polskie innowacje medyczne walczą o globalny sukces. Krajowy sektor healthtech skupia już 13 proc. start-upów

Polscy naukowcy i przedsiębiorcy opracowują rozwiązania, które znajdują zastosowanie m.in. w medycynie, energetyce i przemyśle. Wśród nich są nanomateriały chroniące powierzchnie przed mikroorganizmami czy technologie wspierające terapię zaburzeń słuchu. Jednak droga od opracowania wynalazku do wprowadzenia go na rynek bywa długa i wymaga nie tylko finansowania, ale też współpracy nauki z biznesem. Polska zajmuje 22. miejsce wśród 27 państw UE w Europejskim Rankingu Innowacyjności 2026.

– Medycyna i technologie z nią związane już są polską specjalnością. Pokazuje to Konkurs Polski Produkt Przyszłości, którego gala będzie częścią Święta Polskich Innowacji. To już 27. edycja konkursu i co roku widzimy coraz więcej innowacyjnych rozwiązań z zakresu medycyny, które są zgłaszane do konkursu, ale również otrzymują nagrody. Wymienić można na przykład kompozyt kościozastępczy czy nagrodzoną w zeszłym roku bioniczną trzustkę – podkreśla w rozmowie z agencją Newseria Karol Demski, zastępca dyrektora Biura Komunikacji i Marketingu w Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości.

Polska zajmuje 22. miejsce wśród 27 państw Unii Europejskiej pod względem rozwoju ekosystemu start-upów i scale-upów – wynika z raportu „European Startup & Scaleup Scoreboard 2026”. Na milion mieszkańców przypada w Polsce 209,2 start-upu, podczas gdy średnia dla UE wynosi 501,9. W przypadku scale-upów wskaźniki te wynoszą odpowiednio 4,5 dla Polski i 8,1 dla całej Unii.

Wśród polskich start-upów są również firmy rozwijające technologie medyczne. Według Polskiej Agencji Inwestycji i Handlu sektor healthtech skupia 13 proc. wszystkich start-upów w Polsce.

Jednym z opracowywanych w naszym kraju rozwiązań są bioaktywne cząstki nanokompozytowe, nad którymi pracują naukowcy z Politechniki Warszawskiej.

– Bioaktywne cząstki nanokompozytowe są wykorzystywane do ochrony mikrobiologicznej powierzchni. W przypadku pacjentów to bardzo użyteczna technologia, ponieważ poprawia ich bezpieczeństwo w trakcie pobytu w szpitalach, ale również na co dzień w przypadku powierzchni, które wymagają zabezpieczenia mikrobiologicznego – tłumaczy prof. dr hab. inż. Agnieszka Jastrzębska z Wydziału Mechatroniki Politechniki Warszawskiej.

Nanocząstki naniesione na powierzchnię wypełniają jej pory i integrują się z materiałem. Jak wyjaśnia badaczka, dzięki temu nie ścierają się łatwo, a powierzchnia zachowuje swoje adekwatności. Naukowcy z Politechniki Warszawskiej pracują także nad zastosowaniem nanokompozytów w energetyce.

– Opracowujemy technologie związane z wytwarzaniem wodoru oraz technologie elektrodowe do zastosowania w różnego rodzaju bateriach i magazynach energii. Powstaną elektrody oparte na naszych nanocząstkach kompozytowych. Wykorzystanie cząstek nanokompozytowych w takich elektrodach jest bardzo korzystne, ponieważ powierzchnia jest aktywna, a jej efektywność w technologiach bateryjnych i magazynowania energii bardzo wzrasta – mówi dr hab. Agnieszka Jastrzębska.

Innym przykładem polskiej technologii medycznej jest Stymulator Polimodalnej Percepcji Sensorycznej metodą Skarżyńskiego, wykorzystywany w terapii zaburzeń przetwarzania słuchowego. Urządzenie jest dostępne na polskim rynku od 2014 roku. Według danych Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu z terapii prowadzonej za jego pomocą skorzystało dotychczas ponad 6 tys. pacjentów, w tym dzieci, młodzież i dorośli.

– Dane, które zbieramy podczas różnych akcji promocyjnych czy badań przesiewowych, pokazują, iż choćby co piąte dziecko w polskiej szkole ma różnego rodzaju trudności w zakresie zaburzeń słuchu. Forma treningu słuchowego to forma wsparcia dla tych dzieci, które bardzo często borykają się w szkole z trudnościami w zakresie czytania, pisania i uwagi. Ani dzieci, ani ich rodzice czy opiekunowie nie zdają sobie sprawy, iż te trudności dotyczą zaburzeń w zakresie przetwarzania słuchowego – podkreśla dr n. med. i n. o zdr. Natalia Czajka, kierownik Zakładu Teleaudiologii i Badań Przesiewowych, Instytut Fizjologii i Patologii Słuchu oraz Centrum Słuchu i Mowy MEDINCUS.

Metoda Skarżyńskiego łączy trening słuchowy z ćwiczeniami angażującymi wzrok i dotyk oraz treningiem psychologicznym. Program terapii dobiera się indywidualnie na podstawie diagnozy audiologicznej. Z opublikowanego w 2025 roku podsumowania 10 lat stosowania tej metody wynika, iż naukowcy przeanalizowali wyniki 4372 pacjentów. W badanej grupie odnotowali istotną statystycznie poprawę wyników testów oceniających przetwarzanie słuchowe.

– Metoda realizowana dzięki tej stymulacji to jedyne w Polsce rozwiązanie, które ma certyfikację wyrobu medycznego. Tę terapię możemy prowadzić zarówno z domu, jak i w placówce terapeutycznej, więc to rozwiązanie może objąć bardzo szerokie grono dzieci, młodzieży i dorosłych pacjentów – przekonuje Natalia Czajka.

Oprócz technologii medycznych polskie firmy rozwijają również technologie podwójnego zastosowania, czyli takie, które mogą służyć zarówno celom cywilnym, jak i wojskowym. Z raportu „Dual-use. Biznes w ekosystemie bezpieczeństwa”, przygotowanego przez Ayming Polska, wynika, iż 70 proc. badanych przedsiębiorstw uznaje ten obszar za istotny dla rozwoju swojej działalności w perspektywie najbliższych trzech–pięciu lat.

– Drugim obszarem, którego rozwój obserwujemy w ostatnich latach, są technologie dual-use. Coraz więcej wniosków spływa właśnie z tego obszaru. To technologie podwójnego zastosowania, które mogą być wykorzystywane w naszym codziennym życiu, ale również przez wojsko. Bardzo dużo start-upów pracuje w tej chwili nad takimi technologiami. Widzimy, iż razem z medycyną jest to obszar, z którego mamy w tej chwili najwięcej projektów w konkursie Polski Produkt Przyszłości – wskazuje Karol Demski.

Wprowadzenie wynalazku na rynek wymaga jednak nie tylko opracowania samej technologii, ale także przeprowadzenia badań i przygotowania jej do produkcji.

– Droga od opracowania nanomateriału kompozytowego do zastosowania go w konkretnym i kompletnym produkcie jest długa. Należy wziąć pod uwagę badania podstawowe, które należy wykonać przy opracowywaniu takich cząstek, następnie charakteryzację, optymalizację, technologię wytwarzania, więc jest to z założenia długa droga. Natomiast w przypadku, gdy jest specjalne dofinansowanie w postaci grantu czy nagród, ta droga się skraca, ponieważ wtedy efektywność pracy naukowców jest większa – wskazuje Agnieszka Jastrzębska.

Według Głównego Urzędu Statystycznego w 2024 roku przedsiębiorstwa przemysłowe przeznaczyły na działalność innowacyjną 24,1 mld zł, a firmy usługowe – 33,4 mld zł. W latach 2022–2024 działalność innowacyjną prowadziło 36,5 proc. przedsiębiorstw przemysłowych i 28,9 proc. usługowych. Jednym ze źródeł finansowania rozwoju nowych technologii są fundusze unijne. W 2025 roku za pośrednictwem Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości zawarto ok. 1,5 tys. umów o dofinansowanie z Funduszy Europejskich na łączną kwotę ok. 3,5 mld zł.

Kluczowym instrumentem wsparcia przedsiębiorców w tym obszarze jest program Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG). W jego ramach realizowane są flagowe nabory, takie jak wszechstronna Ścieżka SMART oraz poświęcony innowacjom przemysłowym i strategicznym program STEP – Platforma na rzecz Technologii Strategicznych dla Europy.

– Polskie firmy są coraz bardziej innowacyjne, pokazują to dane z naszych konkursów, które organizujemy w Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości. Mamy szereg naborów właśnie na wsparcie tego typu projektów – ścieżki SMART, inicjatywy STEP, jak również Konkursu Polski Produkt Przyszłości, gdzie wybieramy najbardziej innowacyjne projekty z różnych branż – ocenia zastępca dyrektora BKM w Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości.

Oprócz finansowania przedsiębiorcy potrzebują również kontaktów z inwestorami i partnerami biznesowymi. Okazją do ich nawiązania ma być Święto Polskich Innowacji, organizowane przez PARP 20 października na Politechnice Warszawskiej.

– Pieniądze to nie wszystko, ważne są również kontakty i networking, dlatego organizujemy Forum Przedsiębiorczości w ramach Święta Polskich Innowacji, gdzie polscy innowatorzy będą mogli się dowiedzieć nie tylko, z jakich funduszy wspierać swoje innowacyjne przedsięwzięcia, ale będą mogli przede wszystkim czerpać od polskich i zagranicznych ekspertów, porozmawiać z nimi, wysłuchać arcyciekawych prelekcji. Mamy nadzieję, iż to forum da im kopniaka do działania i zainspiruje do rozwoju ich biznesów – podkreśla Karol Demski.

Podczas Święta Polskich Innowacji będzie można się przyjrzeć wielu innowacyjnym rozwiązaniom z bliska. W Showroomie Innowacji swoje projekty zaprezentują beneficjenci programów Funduszy Europejskich koordynowanych przez PARP, takie jak MEDINCUS Centrum Słuchu i Mowy oraz ADJ Nanotechnology wspólnie z Politechniką Warszawską. MEDINCUS pokaże rozwiązanie Stymulacji Polimodalnej Percepcji Sensorycznej (SPPS-S) metodą Skarżyńskiego, wykorzystywane w terapii zaburzeń przetwarzania słuchowego. Z kolei ADJ Nanotechnology i Politechnika Warszawska zaprezentują elektrody nanokompozytowe do zastosowań w ochronie środowiska i usuwaniu PFAS, czyli tzw. forever chemicals. Showroom Innowacji będzie okazją nie tylko do poznania efektów prac prowadzonych przez oba zespoły, ale także do rozmowy z ich twórcami i zobaczenia, jak rozwijane przez nich technologie wyglądają w praktyce.