2 dni temu
Tyle dopłaca kredytobiorca przez cały okres kredytu, gdy oprocentowanie rośnie o jeden punkt procentowy (obliczenia własne dla kredytu na 25 lat z ratami równymi).
Dwie zmiany w jednym tygodniu
Na posiedzeniu 8 i 9 września Rada Polityki Pieniężnej utrzymała stopy NBP bez zmian, a główna z nich, od której zależą stawki na rynku, stoi na 3,75 procent od 5 marca 2026 roku. Ta druga zmiana jest cichsza: od 3 września PKO Bank Polski i PKO Bank Hipoteczny jako pierwsze w kraju sprzedają kredyty mieszkaniowe, w których zamiast WIBOR-u pracuje wskaźnik POLSTR. Dotyczy to wyłącznie nowych umów. Kredyt, który spłacasz od lat, zostaje na swoich zasadach.
Co to adekwatnie znaczy, iż w kredycie „pracuje wskaźnik”? Oprocentowanie działa trochę jak cena paliwa na stacji. Jedna część to hurtowa cena pieniądza, taka sama dla wszystkich banków w kraju, i właśnie ją pokazuje wskaźnik, czyli WIBOR albo POLSTR. Druga część to marża, czyli zarobek banku. Na wskaźnik bank nie ma wpływu, bo liczy go osobna firma. Marżę ustala sam i tylko o nią możesz się targować.
Czym POLSTR różni się od WIBOR-u
Oba wskaźniki wylicza ta sama instytucja, GPW Benchmark, i oba mają pokazywać, ile kosztuje dziś pieniądz na rynku. Biorą tę informację z zupełnie innego miejsca.
Co porównujemyWIBORPOLSTRSkąd się bierzez deklaracji banków, po ile pożyczyłyby sobie pieniądze na trzy albo sześć miesięcyz transakcji, które banki faktycznie ze sobą zawarły, na jedną nocW którą stronę patrzyw przyszłość, bo zawiera przewidywania co do stópwstecz, bo zbiera stawki z ostatniego miesiącaKiedy reagujepotrafi ruszyć jeszcze przed decyzją RPPprzesuwa się stopniowo, już po niejIle jeszcze pożyjew nowych umowach do końca 2026 roku, publikowany do 31 grudnia 2036 rokuwskaźnik docelowy, bez daty końcowej
Cała reforma sprowadza się do pierwszego wiersza. Deklaracja to odpowiedź na pytanie „po ile byś pożyczył”, a transakcja to zapis tego, co się naprawdę wydarzyło. Praktyczny skutek:
Gdy stopy spadają, kredyt na WIBOR tanieje szybciej, a gdy rosną, szybciej drożeje
POLSTR w obie strony rusza się wolniej.
W Polsce próbowano podważać WIBOR w sądach, a w lutym 2026 roku Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, iż sądy nie mogą badać metody liczenia wskaźnika, choć wolno im sprawdzać, czy bank uczciwie wytłumaczył klientowi ryzyko (rozłożyliśmy ten wyrok na czynniki pierwsze osobno). POLSTR nie leczy więc żadnej wady prawnej WIBOR-u, bo takiej wady sądy nie stwierdziły.
Dlaczego wróciła mowa o podwyżkach
Przez dwa lata rozmowa o stopach toczyła się w jedną stronę, czyli kiedy będzie taniej. Od kilku tygodni w prognozach wróciło słowo, którego kredytobiorcy nie lubią. Podwyżka.
Powody są trzy. Inflacja zawróciła, z 3,0 procent w lipcu na 3,4 procent w sierpniu, przy celu 2,5 procent. Drożeje energia, bo napięcie na Bliskim Wschodzie trzyma ropę wysoko, a rachunki za prąd wchodzą potem w ceny wszystkiego innego. Gospodarka rośnie przy tym mocno, więc bank centralny nie musi ratować koniunktury cięciem stóp.
Banki i fundusze umawiają się między sobą na przyszłe oprocentowanie i z cen tych umów widać, czego naprawdę się spodziewają. Na początku września obstawiały, iż w ciągu najbliższego roku stopy pójdą w górę z dzisiejszych 3,75 do jakichś 4,25 albo 4,50 procent.
Ekonomiści są innego zdania. Agencja PAP zapytała we wrześniu szesnaście firm analitycznych i wszystkie odpowiedziały, iż do końca tego roku stopy się nie ruszą. Mediana ich prognoz przewiduje spokój także w pierwszej połowie 2027 roku, a dopiero w drugiej dwie obniżki po 0,25 punktu. Kto ma rację, nie wiadomo. jeżeli podpisujesz umowę na 25 lat, wniosek jest jeden: nie zakładaj z góry, iż rata będzie spadać.
Ile to znaczy w złotówkach
Policzyliśmy ratę dla trzech najczęstszych kwot kredytu: 300, 500 i 700 tysięcy złotych. Założenia są w każdym przypadku te same: 25 lat, raty równe i marża 2,59 punktu procentowego, którą dla pierwszej oferty PKO wyliczył na początku września serwis Money.pl, przy wkładzie własnym 20 procent. Po dodaniu wskaźnika POLSTR z 9 września wychodzi oprocentowanie 6,15 procent, a drugi wariant pokazuje, co się stanie, gdy wzrośnie ono o jeden punkt.
Kwota kredytu na 25 latRata dziś (6,15 proc.)Rata po wzroście o 1 punkt (7,15 proc.)Ile dopłacasz co miesiącIle dopłacasz przez cały kredyt300 000 zł1961 zł2149 zł189 zł56 588 zł500 000 zł3268 zł3582 zł314 zł94 313 zł700 000 zł4575 zł5015 zł440 zł132 038 zł
Ostatnia kolumna jest tu najważniejsza. O obniżkach mówi się od miesięcy, a jedna z nich, o 0,25 punktu, ścina ratę pięciusettysięcznego kredytu o 77 złotych. O tym, iż ruch w drugą stronę kosztuje od 56 do 132 tysięcy złotych, zależnie od wielkości kredytu, mówi się znacznie rzadziej.
Jak policzyć to dla własnego kredytu
Rata kredytu ze stałymi ratami liczy się z jednego wzoru
rata = K × i ÷ (1 − (1 + i)−n)
K to kwota kredytu, i to oprocentowanie roczne podzielone przez dwanaście (dla 6,15 procent wychodzi 0,005125), a n to liczba wszystkich rat, czyli 300 przy kredycie na 25 lat.
Na kartce tego nie policzysz, bo trzeba podnieść liczbę do potęgi trzechsetnej, ale każdy arkusz kalkulacyjny ma to gotowe. Wpisujesz jedną linijkę, zbudowaną tak:
=PMT(oprocentowanie roczne / 12; liczba rat; -kwota kredytu)
Zrób sobie kalkulator, w którym podmieniasz jedną liczbę
Powyższa tabela dotyczy trzech okrągłych kwot, a twój kredyt pewnie nie jest okrągły. Własny kalkulator zajmuje minutę i działa w darmowych Arkuszach Google, także w telefonie, oraz w Excelu. Otwórz pusty arkusz i wpisz to, co w tabeli niżej.
KomórkaCo wpisujeszPrzykładA1, A2, A3opisy, żeby się nie pogubić: oprocentowanie, liczba rat, kwota kredytuoprocentowanieB1oprocentowanie roczne, razem z marżą banku6,15%B2liczba rat, czyli lata pomnożone przez 12=25*12B3kwota kredytu, bez spacji i bez „zł”500000B4formuła, która policzy ratę=PMT(B1/12;B2;-B3)
W komórce B4 pojawi się twoja rata. Sprawdź, czy kalkulator działa: przy 6,15 procent i 500 tysiącach ma pokazać 3267,51 zł, czyli dokładnie tyle, ile stoi w tabeli wyżej. Minus przed B3 sprawia, iż wynik wychodzi dodatni, a nie ujemny.
Jedna pułapka: przy polskich ustawieniach arkusza argumenty rozdziela się średnikiem, a części dziesiętne zapisuje przecinkiem, tak jak wyżej. jeżeli twój arkusz jest ustawiony po angielsku, wpisz przecinki zamiast średników i kropkę zamiast przecinka.
Teraz najciekawsza część. Skopiuj całą kolumnę B do kolumny C i zmień w niej samo oprocentowanie na 7,15 procent. Zobaczysz obok siebie ratę dzisiejszą i ratę po wzroście stóp o jeden punkt. Tak samo porównasz dwie kwoty kredytu, gdy wahasz się między dwoma mieszkaniami: wtedy zmieniasz tylko B3.
Trzy rodzaje oprocentowania na stole
Bank położy przed tobą trzy warianty oprocentowania. Na papierze wyglądają podobnie, a każdy z nich zachowa się inaczej, gdy stopy procentowe się ruszą.
Co porównujemyZmienne na POLSTRZmienne na WIBOROkresowo stałe, zwykle 5 latDostępnośćod września 2026, na razie w grupie PKOw nowych umowach do końca 2026 rokuw większości bankówGdy stopy rosnąrata rośnie z opóźnieniemrata rośnie szybciejrata stoi do końca okresuGdy stopy spadająrata spada z opóźnieniemrata spada szybciejnic nie zyskujeszIle kosztuje wyjścieopłata za wcześniejszą spłatę tylko przez pierwsze 3 lataopłata za wcześniejszą spłatę tylko przez pierwsze 3 lataopłata możliwa przez cały okres stałej stopy
Ostatni wiersz to ten, o którym w oddziale raczej nie usłyszysz. Przy zmiennym oprocentowaniu opłata za wcześniejszą spłatę należy się bankowi tylko wtedy, gdy spłacasz w ciągu trzech lat od podpisania umowy, i ma ustawowy sufit: nie więcej niż 3 procent spłacanej kwoty. Przy stałej stopie takiego procentowego sufitu nie ma, bank może policzyć własne koszty przedterminowej spłaty, więc kupujesz spokój, ale przez całe pięć lat nadpłata albo przeniesienie kredytu gdzie indziej mogą kosztować.
Żaden wariant nie jest z natury lepszy: wybór zależy od tego, czy w twoim budżecie jest miejsce na ratę wyższą o trzysta złotych i czy taka niespodzianka byłaby kłopotem, czy katastrofą. Bank o to nie zapyta.
Masz już kredyt na WIBOR? Na razie nic nie musisz robić
Debiut nowych hipotek nie zmienia zasad spłaty umów już zawartych. Zgodnie z harmonogramem, który uzgodniły banki razem z Komisją Nadzoru Finansowego, najważniejsze stawki WIBOR mają być publikowane do 31 grudnia 2036 roku. To na razie plan, a nie przepis: wiążący stanie się dopiero wtedy, gdy minister wyda rozporządzenie.
Tym samym rozporządzeniem ma nastąpić przejście starych kredytów na POLSTR. Razem z nowym wskaźnikiem wejdzie spread korygujący, czyli liczba domykająca różnicę między starym a nowym wskaźnikiem w dniu zamiany. Może być dodatnia, zerowa albo ujemna. Ma sprawić, iż sama podmiana nie przesunie raty w żadną stronę; co stanie się z nią później, zależy już od rynku.
Zanim podpiszesz umowę
Masz na to więcej czasu, niż sugeruje atmosfera w oddziale. Bank wydaje decyzję kredytową w dwudziestym pierwszym dniu od złożenia wniosku, a szybciej tylko wtedy, gdy sam się na to zgodzisz, i wydaną decyzją jest związany przez co najmniej 14 dni. Zgoda na wcześniejszą decyzję o tyle samo dni wydłuża okres związania, więc pośpiech niczego ci nie zabiera. Przez ten czas możesz spokojnie zanieść ofertę do konkurencji po kontrofertę, a bank nie ma prawa żądać od ciebie ostatecznej odpowiedzi.
Policz ratę przy oprocentowaniu wyższym o 1 punkt procentowy. jeżeli ta kwota mieści się w twoim budżecie, masz zapas na wzrost stóp. jeżeli nie, to znaczy, iż przy tej kwocie kredytu zapasu nie masz, i lepiej wiedzieć to przed podpisem.
Poproś o formularz informacyjny dla wszystkich wariantu. To bezpłatny dokument, który należy ci się już na etapie oferty, z marżą, całkowitym kosztem i RRSO. RRSO, czyli rzeczywista roczna stopa oprocentowania, to procent obejmujący obok odsetek także prowizję i obowiązkowe ubezpieczenia, czyli pełną cenę kredytu. Im jest niższe, tym kredyt tańszy, ale porównuj je tylko dla tej samej kwoty i tego samego okresu. Przy zmiennej stopie to i tak liczba orientacyjna, bo zakłada, iż wskaźnik nigdy się nie zmieni.
Zapytaj wprost o marżę przy każdym z trzech wariantów. Różnica w marży potrafi zjeść całą przewagę niższego wskaźnika, a bank nie ma obowiązku ci tego wytknąć.
Nie wybieraj po nazwie wskaźnika. POLSTR nie jest tańszy ani droższy z samej swojej natury. Jest inaczej liczony.
Podpisanie umowy to jeszcze nie koniec drogi. Przez 14 dni od podpisu możesz od niej odstąpić, bez podawania powodu, i nie ma przy tym znaczenia, czy podpisywałeś w oddziale, czy przez internet. Bank ma obowiązek dać ci przy zawarciu gotowy wzór takiego oświadczenia, a dla dotrzymania terminu wystarczy nadać je listem poleconym ostatniego dnia. jeżeli pieniądze zdążyły już wypłynąć, oddajesz je w ciągu 30 dni wraz z odsetkami za dni, przez które z nich korzystałeś. Poza tymi odsetkami bankowi nie należy się nic, z wyjątkiem opłat, które zdążył wnieść do urzędów. Odstąpienie obejmuje też ubezpieczenia i inne usługi sprzedane razem z kredytem
Gdzie pytać, żeby nie popełnić błędu
Ten tekst niczego ci nie doradza, bo nie zna twojej sytuacji. Podpowiada adresy, w kolejności od najtańszych i najbardziej niezależnych.
Miejski lub powiatowy rzecznik konsumentów. Bezpłatnie, w twoim mieście, pomoże przeczytać umowę i wskazać zapisy budzące wątpliwości. Najbardziej niedoceniany adres na tej liście.
Reklamacja w banku, jeżeli coś poszło źle. Od 13 lutego 2026 roku każda instytucja finansowa musi przyjmować reklamacje elektronicznie, więc wystarczy mail albo formularz, bez podpisu kwalifikowanego. Bank ma 30 dni na odpowiedź, a 60 tylko w sprawie szczególnie skomplikowanej i musi wtedy wyjaśnić, co go wstrzymuje. jeżeli milczy po terminie, reklamację uznaje się za rozpatrzoną zgodnie z twoją wolą. Prawie nikt o tym nie wie.
Rzecznik Finansowy, ale dopiero po odpowiedzi banku albo po upływie tego terminu. Interwencja jest bezpłatna.
Pośrednik kredytowy, popularnie zwany doradcą, z pamięcią o tym, kto mu płaci: wynagrodzenie dostaje zwykle w prowizji od banku, którego produkt sprzedał. Doradztwo kredytowe jest w polskim prawie osobną, licencjonowaną usługą, w której klient dostaje pisemną rekomendację. Możesz zapytać wprost, czy masz do czynienia właśnie z nią.
Podstawa prawna
Uprawnienia kredytobiorcy wymienione w tekście (formularz informacyjny, termin decyzji kredytowej i 14 dni jej ważności, wcześniejsza spłata i opłata za nią, odstąpienie od umowy w 14 dni, zakaz sprzedaży wiązanej) oraz doradztwo kredytowe jako osobna usługa: art. 9, 11, 14, 25-28, 38, 40 i 42-45 ustawy z 23 marca 2017 roku o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami (Dz.U. 2017 poz. 819).
Reklamacja, terminy 30 i 60 dni, skutek ich przekroczenia i warunek wejścia do Rzecznika Finansowego: art. 3 ust. 2, art. 6, 7 i 8 oraz art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy z 5 sierpnia 2015 roku o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego, o Rzeczniku Finansowym i o Funduszu Edukacji Finansowej.
Przejście ze zmiennego oprocentowania na okresowo stałe: Rekomendacja S Komisji Nadzoru Finansowego, czyli wytyczna nadzorcza, nie ustawa. Wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z 12 lutego 2026 roku w sprawie C-471/24.
Zamiennik WIBOR wyznaczany rozporządzeniem: unijne rozporządzenie 2016/1011 (BMR), przy czym adekwatna podstawa i dopuszczalność spreadu korygującego są przedmiotem sporu wśród prawników. Daty 1 stycznia 2027 i 31 grudnia 2036 pochodzą z Mapy Drogowej Komitetu Sterującego Narodowej Grupy Roboczej z 30 czerwca 2026 roku, czyli z dokumentu środowiskowego, nie z aktu prawnego.
Najczęstsze pytania
Czy kredyt na POLSTR jest tańszy niż na WIBOR?
Niekoniecznie. Według odczytów z 9 i 10 września 2026 roku POLSTR jest niższy od WIBOR-u o 0,23 punktu procentowego przy porównaniu stawek miesięcznych, na których liczona jest oferta PKO, o 0,25 przy trzymiesięcznych i o 0,29 przy półrocznych. O cenie kredytu decyduje jednak suma wskaźnika i marży banku. jeżeli bank ustali przy nowym wskaźniku wyższą marżę, korzyść znika.
Czy mój obecny kredyt na WIBOR zmieni się sam z siebie?
Nie, umowy już zawarte działają na dotychczasowych zasadach, a zmiana wskaźnika w starych kredytach ma nastąpić dopiero na podstawie rozporządzenia, wraz ze spreadem korygującym.
Kiedy WIBOR zniknie z rynku?
W dwóch etapach. Od 1 stycznia 2027 roku nie powinien być stosowany w nowych umowach, ale najważniejsze stawki mają być publikowane aż do 31 grudnia 2036 roku, żeby obsłużyć umowy zawarte wcześniej.
Czy mogę później zmienić zmienne oprocentowanie na stałe?
Tak i to chyba najbardziej niedoceniana informacja w całym temacie. Komisja Nadzoru Finansowego wymaga od banków, żeby pozwalały klientowi przejść ze zmiennej stopy na okresowo stałą w trakcie umowy, więc nie musisz rozstrzygać wszystkiego przy podpisie. Część banków robi to za darmo, część pobiera za aneks dwieście, trzysta złotych.
Czy POLSTR zawsze będzie niższy od WIBOR-u?
Nie ma takiej gwarancji, bo oba wskaźniki mierzą co innego i ich wzajemna relacja zmienia się razem z oczekiwaniami rynku co do stóp. Dzisiejsza różnica to zdjęcie jednego dnia, a nie cecha stała.
Źródła
Komunikat po posiedzeniu Rady Polityki Pieniężnej z 8 i 9 września 2026 roku, Narodowy Bank Polski.
Szybki szacunek inflacji za sierpień 2026 roku, Główny Urząd Statystyczny.
Wartości wskaźników POLSTR i WIBOR na 8, 9 i 10 września 2026 roku, GPW Benchmark.
Komunikat PKO Banku Hipotecznego o wprowadzeniu wskaźnika POLSTR, 1 września 2026 roku, oraz wyliczenie raty dla tej oferty, Money.pl.
Prognozy stóp procentowych: ankieta PAP Biznes i analiza ekonomistów Credit Agricole.
Informacja o zmianach w składaniu reklamacji od 13 lutego 2026 roku, Rzecznik Finansowy.
Materiał ma charakter informacyjny i redakcyjny. Nie powstał na zlecenie żadnej instytucji finansowej. Nie stanowi oferty w rozumieniu art. 66 § 1 Kodeksu cywilnego, rekomendacji ani usługi doradczej w rozumieniu ustawy o kredycie hipotecznym. Wartości wskaźników i wyliczenia podano według stanu na 9 września 2026 roku. Przed podjęciem decyzji poproś bank o formularz informacyjny dotyczący konkretnej oferty i porównaj RRSO dla tej samej kwoty i tego samego okresu.
