Projekt z UW doceniony przez Komisję Europejską

Strategiczna mapa drogowa służąca konwersji energii słonecznej do produkcji ważnych związków chemicznych została wyróżniona przez Komisję Europejską. Jej opracowaniem kierowała m.in. prof. Joanna Kargul z Centrum Nowych Technologii UW. Osiągnięcie zostało zaklasyfikowane do Innovation Radar KE.

Innovation Radar to prowadzona przez Komisję Europejską (KE) baza danych o najbardziej nowatorskich inicjatywach realizowanych przez czołowych badaczy i finansowanych ze środków Unii Europejskiej.

W styczniu KE ogłosiła, iż na platformie niedługo zaprezentowane zostanie kolejne osiągnięcie naukowców z Uniwersytetu Warszawskiego. Chodzi o strategiczną mapę drogową służącą konwersji energii słonecznej do produkcji ważnych związków chemicznych (Strategic Roadmap for Solar-to-X: Guiding R&I Investments and Policy Alignment). Została ona opracowana przez zespół pod kierownictwem prof. Joanny Kargul z Centrum Nowych Technologii (CeNT) UW i dr Cariny Faber z Europejskiej Rady ds. Innowacji. Wśród kluczowych instytucji odpowiedzialnych za realizację tej innowacji KE wymienia także dwie jednostki z Belgii: Belgisch Laboratorium van Elektriciteitsindustrie oraz Interuniversitair Micro-Electronica Centrum.

Przyszłość energii odnawialnej

Mapa jest rezultatem projektu SUNERGY Community and eco-system for accelerating the development of solar fuels and chemicals (SUNER-C), który był realizowany od 2022 do 2025 roku w ramach europejskiego programu SUNERGY. Głównym założeniem tego przedsięwzięcia było stworzenie zintegrowanej społeczności i ekosystemu, przy wykorzystaniu już istniejącej sieci SUNERGY, włączając w nią nowych interesariuszy z całej Europy. Dzięki połączeniu najwyższej jakości wiedzy podstawowej i wdrożeń wykorzystywanych w różnych sektorach społeczeństwa, a także często unikatowych zasobów infrastrukturalnych, wzmocniona społeczność przygotowała wspólne działania europejskie na dużą skalę. Poza wspomnianą mapą zespół stworzył Strategiczny Program Badań i Innowacji, który określa konkretne działania na nadchodzące lata, dostosowując innowacje technologiczne do celów klimatycznych i potrzeb przemysłu. Powstało również narzędzie do mapowania społeczności – interaktywna platforma, która umożliwia użytkownikom badanie i filtrowanie podmiotów B+R+I w całym łańcuchu wartości paliw słonecznych i chemikaliów, skategoryzowanych według kompetencji związanych z technologią, infrastrukturą i przekrojowych, a także według kraju.

Dla zainteresowanych tematyką czystej energii opracowano otwartą, interaktywną platformę edukacyjną przeznaczoną dla wszystkich odbiorców, od uczniów szkół średnich po profesjonalistów z branży. Zgodnie z tym celem współautorzy projektu SUNER-C, w tym Vasile Parvulescu, Bert Weckhuysen, Siglinda Perathoner i Gabriele Centi, opracowali książkę zatytułowaną Unlocking the Future of Renewable Energy and Chemistry through Catalysis.

Projekt SUNER-C otrzymał finansowanie z unijnego programu badań i innowacji „Horyzont Europa”. W lipcu 2025 roku, w trakcie podsumowania trzech lat działalności, naukowcy zadeklarowali potrzebę i chęć kolejnych działań, którym przyświeca cel Europy neutralnej dla klimatu.

Uniwersytet Warszawski w projekcie SUNER-C reprezentowała prof. Joanna Kargul – kierująca Laboratorium Fotosyntezy i Paliw Słonecznych w CeNT UW, od lat będąca członkiem zarządu SUNERGY. W ostatnich latach brała udział w pracach, które zaowocowały m.in.:

• opracowaniem nanosystemu – platformy organicznej, która usprawnia komunikację elektroniczną pomiędzy elektroaktywnym białkiem a powierzchnią elektrody;
• wyhodowaniem nowego szczepu ekstremofilnej mikroalgi;
• wydaniem Strategicznego Planu Badawczo-Rozwojowego dla Odnawialnych Paliw i Chemikaliów;
• stworzeniem nowej koncepcji bardziej zrównoważonego i przyjaznego środowisku przetwarzania energii słonecznej na elektryczną i chemiczną;
• stwierdzeniem obecności białek wychwytujących światło słoneczne na powierzchni grafenu.