12 godzin temu
W 2026 rok rząd zapowiada rekordowe wydatki na obronność, na ten cel ma zostać spożytkowane ponad 200 mld PLN.
Jest to mniej niż 1/4 wydatków socjalnych, a około 37 proc. tej kwoty sfinansowane zostanie dzięki długu, o czym się mówi zdecydowanie mniej.
- Coraz większą część wydatków zbrojeniowych Polski pokrywa Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych (FWSZ), którego zadłużenie w 2029 roku ma przekroczyć 300 mld PLN.
W opinii NIK, konstrukcja Funduszu jest wadliwa, a obsługa zadłużenia przyćmi rozwój wojska w długim okresie.
- Praktyka pozabudżetowego finansowania wojska (poprzez FWSZ) wyróżnia Polskę na tle innych państw i jest to zabieg czysto polityczny, pozwalający na wydatki w oderwaniu od prawnych limitów długu publicznego.
W USA, Francji czy Niemczech specjalne fundusze zbrojeniowe odgrywają marginalną rolę lub odpowiadają za znacznie mniejszą część wydatków.
Po wybuchu pełnoskalowej wojny na Ukrainie, Polska zaczęła gwałtownie rozwijać przemysł zbrojeniowy, znacząco zwiększając eksport broni, którego największymi odbiorcami są Ukraina, USA oraz Filipiny.
W latach 2021–2024 eksport broni z Polski wzrósł ponad 6-krotnie, a jego wartość przekroczyła 3 mld euro.
- Głośny ostatnimi czasy program SAFE to jedynie ułamek potrzeb. Finansowanie wojska powinno być priorytetem, ale trzeba mieć na uwadze konsekwencje wyboru tej, czy innej formy finansowania.
Polska zawnioskowała o około 184 mld PLN, pożyczka ma być wypłacana w ratach, a pierwsza zaliczka stanowić będzie jedynie 14 proc. planowanych wydatków na 2026 rok. Równolegle okres spłaty ma być rozłożony na 45 lat.
W opinii Warsaw Enterprise Institute najlepszą gwarancją bezpieczeństwa dla państwa jest jego zdolność do samoobrony oraz kooperacja z sojusznikami. W obliczu rosnącego kryzysu wydatków publicznych oraz niezwłocznej potrzeby modernizacji armii WEI rekomenduje:
- Pełne włączenie finansowania obronności do budżetu państwa i likwidację FWSZ w horyzoncie 3 lat.
- Powiązanie wzrostu wydatków obronnych z redukcją wydatków bieżących w innych działach budżetu.
- Uproszczenie systemu VAT i wykorzystanie dodatkowych wpływów do finansowania modernizacji bez zwiększania długu.
- Liberalizację obowiązującego prawa oraz włączenie sektora prywatnego w produkcję kluczowych komponentów, a także realizację zadań logistycznych.
