[RAPORT] (Nad)regulacje kryptoaktywów w Polsce

Odpowiadając na zapotrzebowanie opinii publicznej, publikujemy kompleksową analizę implementacji rozporządzenia MiCA w państwach UE i jej polskich projektów ustaw.

Sześć tez raportu:

1. Polska jest jedynym państwem członkowskim UE bez operacyjnego wdrożenia MiCA (kwiecień 2026 r.). Po stanowisku ESMA z 17 kwietnia 2026 r. oznacza to, iż ok. 1200 podmiotów z rejestru VASP stoi przed dylematem: zaprzestać działalności lub przenieść rejestrację do innego państwa UE przed 1 lipca 2026 r.
2. Dwa projekty rządowe zostały zawetowane przez Prezydenta RP, który wskazał 19 punktów kontrolnych dotyczących m.in. opłat nadzorczych, blokady domen bez kontroli sądowej, blokady rachunków bez zgody sądu oraz systemowej nadregulacji. Żaden z tych punktów nie został usunięty w projekcie rządowym z 18.12.2025 r. (druk sejmowy 2064).
3. Projekty rządowe i PL2050 stwarzają istotne ryzyka konstytucyjne (naruszenia art. 2, 22, 45, 54, 64 Konstytucji RP) i unijne (naruszenia art. 56 TFUE, art. 17 i 47 KPP, zakres uprawnień MiCA), a ich zakres gold-platingu plasuje Polskę wśród jednej z najbardziej restrykcyjnych jurysdykcji UE – porównywalnie z Węgrami, wobec których Komisja Europejska wszczęła postępowanie naruszeniowe.
4. Projekt Konfederacji (RPW/7190/2026) jest jedynym, który eliminuje wszystkie 19 zastrzeżeń Prezydenta RP, jest zgodny z prawem UE we wszystkich 11 analizowanych osiach ryzyka i eliminuje wszystkie 5 kategorii gold-platingu. Plasuje Polskę w klasie: Łotwy, Czech i Słowacji – jurysdykcji, do których polskie firmy uciekają po licencje CASP.
5. Projekt PiS (RPW/13338/2026) częściowo adresuje zastrzeżenia Prezydenta (5/19) i ogranicza gold-plating w zakresie domen i opłat CASP z capem, ale zachowuje nienaruszone przepisy o blokadzie rachunków (art. 63-65) – najpoważniejszy zarzut konstytucyjny i systemowy – oraz klauzulę wzajemności przy paszportowaniu.
6. USA i UE po raz pierwszy posiadają równolegle zaawansowane ramy regulacyjne dla kryptoaktywów: obowiązującą ustawę stablecoinową GENIUS Act (podpisaną 18.07.2025 r.), zaawansowany projekt market-structure CLARITY Act oraz interpretację SEC z 17.03.2026 r., wydaną w koordynacji z CFTC.

Streszczenie odzwierciedla stan na 9 maja 2026 r. Pełną analizę zdarzeń z tygodnia 12–15 maja 2026 r. (uchwalenie trzeciej wersji projektu rządowego — druk 2529, projekt prezydencki — druk 2528, nowy projekt PiS przewidujący zakaz działalności, opinia Komisji Ustawodawczej Sejmu dot. projektu Konfederacji — druk 2530) zawiera Epilog legislacyjny.

POBIERZ RAPORT