Rewolucja w szacowaniu suszy. ARiMR przejmie aplikację i zmieni zasady

System szacowania strat spowodowanych suszą ma zostać gruntownie przebudowany. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi chce, aby aplikację „Zgłoś szkodę rolniczą” przejęła Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Rolnicy mają natomiast składać wnioski o oszacowanie szkód bezpośrednio przez Portal Rolnika. Projekt przewiduje także uproszczenie formularzy i rezygnację z części danych dotyczących produkcji zwierzęcej.

Rewolucja w szacowaniu suszy. ARiMR przejmie aplikację i zmieni zasady

Zmiany wynikają z projektu nowelizacji rozporządzenia Rady Ministrów dotyczącego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań ARiMR. Dokument został skierowany do konsultacji, a jego założenia pokazują, iż resort chce przenieść cały proces szacowania szkód suszowych bliżej systemów, którymi Agencja już dysponuje.

Wniosek o szkody suszowe przez Portal Rolnika

Jedną z najważniejszych zmian dla gospodarstw będzie przeniesienie obsługi wniosków do Portalu Rolnika, który ARiMR w tej chwili rozwija jako centralne miejsce elektronicznej obsługi producentów rolnych.

Resort rolnictwa chce rozszerzyć funkcjonalność portalu właśnie o możliwość składania wniosków o oszacowanie szkód powstałych w wyniku suszy.

Dla rolnika oznaczałoby to, iż procedura związana ze zgłaszaniem strat znalazłaby się w tym samym systemie, w którym Agencja posiada już dane dotyczące gospodarstwa, działek i upraw.

ARiMR wykorzysta dane, które już posiada

Projekt zakłada, iż przy generowaniu protokołu lub kalkulacji szkód system będzie mógł automatycznie wykorzystywać informacje zgromadzone w bazach ARiMR.

Chodzi przede wszystkim o:

• kod uprawy,
• geometrię uprawy w roku wystąpienia suszy,
• powierzchnię danej uprawy.

To istotna zmiana, ponieważ część informacji nie będzie musiała być ponownie wprowadzana przez rolnika. Dane mają pochodzić bezpośrednio z systemów teleinformatycznych Agencji.

W założeniu powinno to ograniczyć ryzyko błędów, rozbieżności i konieczność wielokrotnego wpisywania tych samych informacji.

Aplikację przejmie ARiMR

Największa zmiana organizacyjna dotyczy samego systemu „Zgłoś szkodę rolniczą”.

Obecnie za jego prowadzenie odpowiada minister adekwatny do spraw informatyzacji. Ministerstwo rolnictwa proponuje jednak, aby odpowiedzialność za aplikację została przekazana Prezesowi ARiMR.

W praktyce oznaczałoby to, iż Agencja odpowiadałaby za jej utrzymanie, rozwój i dalsze funkcjonowanie.

To rozwiązanie było zapowiadane już wcześniej. Pod koniec 2025 roku przedstawiciele ARiMR sygnalizowali, iż obecna aplikacja suszowa może zostać przebudowana i stać się częścią znacznie szerszego systemu.

Docelowo jedna aplikacja do różnych klęsk?

Wcześniejsze plany ARiMR zakładały stworzenie na bazie obecnego systemu tzw. aplikacji klęskowej.

Nie miałaby ona służyć wyłącznie do szacowania skutków suszy. W przyszłości system mógłby obejmować również szkody powstałe w wyniku m.in. przymrozków, gradu czy innych niekorzystnych zjawisk atmosferycznych.

Zapowiadano także szersze wykorzystanie danych pochodzących nie tylko z IUNG, ale również z zasobów ARiMR, Geoportalu oraz stacji meteorologicznych IMGW i innych źródeł pomiarowych.

Kluczowym elementem miałyby być nowe algorytmy pozwalające dokładniej określać skalę strat w poszczególnych gospodarstwach.

Na obecnym etapie projekt rozporządzenia koncentruje się jednak przede wszystkim na przejęciu istniejącej aplikacji i jej integracji z systemami ARiMR.

Koniec z podawaniem produkcji zwierzęcej

Projekt zawiera jeszcze jedną istotną zmianę, która może uprościć składanie wniosków.

Ministerstwo rolnictwa chce usunąć obowiązek podawania danych dotyczących produkcji zwierzęcej przy szacowaniu szkód suszowych.

Powód jest prosty. Od 2023 roku pomoc związana z suszą jest uruchamiana w przypadku strat wynoszących co najmniej 30 proc. średniej rocznej produkcji roślinnej.

W tej sytuacji dane dotyczące produkcji zwierzęcej nie są już potrzebne do określania poziomu szkód, tak jak miało to miejsce wcześniej, gdy brano pod uwagę produkcję całego gospodarstwa.

Mniej danych we wniosku

Konsekwencją tej zmiany ma być wykreślenie także przepisów dotyczących sytuacji, w której rolnik podał inną liczbę zwierząt niż wynikająca z systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt.

Usunięte mają zostać również regulacje odnoszące się do kosztów poniesionych wskutek niezebrania plonów przeznaczonych na paszę w związku ze szkodami suszowymi w produkcji zwierzęcej.

Dla gospodarstw posiadających zwierzęta oznaczałoby to mniej informacji wymaganych podczas składania dokumentów.

Przejęcie systemu będzie kosztować około 5 mln zł

Przeniesienie aplikacji do ARiMR nie ograniczy się do formalnej zmiany administratora.

Według uzasadnienia projektu koszt całej operacji ma wynieść około 5 mln zł, a środki przewidziano na 2027 rok.

Kwota ma pokryć m.in.:

• przekazanie kodu źródłowego i dokumentacji,
• prace integracyjne,
• migrację danych,
• dostosowanie zabezpieczeń,
• prace techniczne konieczne do połączenia aplikacji z systemami ARiMR.

Celem jest zapewnienie, aby przejęcie aplikacji odbyło się bez przerw w jej funkcjonowaniu.

Zmiany od 2027 roku?

Z projektu wynika, iż najważniejsze prace związane z przejęciem aplikacji i jej integracją mają być finansowane w 2027 roku.

Nie oznacza to jednak automatycznie, iż wszystkie zapowiadane wcześniej rozwiązania – w tym pełna aplikacja klęskowa obejmująca różne rodzaje szkód – zaczną działać jednocześnie.

Na razie najbliższy kierunek zmian jest jasny: obsługą systemu ma zająć się ARiMR, wnioski mają trafiać przez Portal Rolnika, a część danych ma być pobierana automatycznie z systemów Agencji.

Jeżeli rozwiązania zostaną wdrożone zgodnie z założeniami, będzie to jedna z większych zmian w sposobie szacowania szkód suszowych od czasu wprowadzenia elektronicznej aplikacji. Dla rolników najważniejsze będzie jednak to, czy nowy system rzeczywiście pozwoli dokładniej i szybciej określać straty w gospodarstwach.