Rolnicy, którzy kupili nawozy za wcześnie mogą nie dostać dopłat!

Zapowiadane dopłaty do nawozów jeszcze nie ruszyły, a już budzą poważne zastrzeżenia środowiska rolniczego. Krajowa Rada Izb Rolniczych sprzeciwia się planowanemu ograniczeniu pomocy wyłącznie do rolników, którzy kupili nawozy między 1 marca a 30 czerwca 2026 r. Zdaniem samorządu takie rozwiązanie może wykluczyć z programu dużą grupę gospodarstw towarowych, które nawozy kupują znacznie wcześniej – często już jesienią poprzedniego roku.

Rolnicy, którzy kupili nawozy za wcześnie mogą nie dostać dopłat!

66,63 mln euro z Brukseli na pomoc dla rolników

Sprawa dotyczy wsparcia dla gospodarstw dotkniętych wzrostem cen nawozów. Jak wynika z pisma Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 sierpnia 2026 r., Komisja Europejska przyznała Polsce 66,63 mln euro na ten cel.

Środki mają być odpowiedzią na wzrost kosztów nawożenia związany z kryzysem na Bliskim Wschodzie. Jednocześnie decyzja Komisji Europejskiej daje Polsce możliwość zwiększenia puli pomocy z wykorzystaniem pieniędzy krajowych.

Finansowanie unijne może zostać uzupełnione z budżetu państwa choćby do wysokości 200 proc. kwoty przyznanej Polsce przez Komisję Europejską.

Ostateczne zasady programu nie zostały jeszcze przyjęte. realizowane są prace legislacyjne nad krajowymi przepisami określającymi warunki wypłaty pieniędzy.

Problemem jest termin zakupu nawozów

Największy sprzeciw izb rolniczych wywołała zapowiedź, iż pomoc ma przysługiwać rolnikom, którzy kupili nawozy od 1 marca do 30 czerwca 2026 r.

Zdaniem KRIR takie kryterium nie odpowiada rzeczywistemu sposobowi funkcjonowania wielu gospodarstw.

Rolnicy prowadzący większe gospodarstwa towarowe często kupują nawozy bezpośrednio po żniwach lub jesienią, gdy mogą zamówić większą partię produktu, negocjować cenę i zabezpieczyć zapasy na kolejny sezon. Nawozy są następnie przechowywane w gospodarstwie i wykorzystywane zgodnie z potrzebami agrotechnicznymi.

Takie zakupy pozwalają również niekiedy uzyskać korzystniejsze warunki handlowe, w tym odroczony termin płatności.

KRIR: rolnicy towarowi mogą zostać wykluczeni

Według Krajowej Rady Izb Rolniczych utrzymanie marcowo-czerwcowego okresu kwalifikowania faktur oznaczałoby, iż część gospodarstw, które faktycznie poniosły wysokie koszty nawożenia, nie otrzyma wsparcia tylko dlatego, iż zakupu dokonała wcześniej.

Samorząd rolniczy wskazuje, iż szczególnie dotknęłoby to producentów towarowych, którzy z wyprzedzeniem zabezpieczają środki produkcji na cały sezon.

KRIR stanowczo sprzeciwia się więc uzależnieniu prawa do dopłaty wyłącznie od faktur wystawionych między 1 marca a 30 czerwca.

Izby chcą uznania faktur już od jesieni 2025 roku

Samorząd rolniczy proponuje znacznie szerszy okres kwalifikowania zakupów.

Do programu miałyby zostać włączone faktury za nawozy wystawione od jesieni 2025 r. aż do września 2026 r.

Takie rozwiązanie – zdaniem izb – lepiej odzwierciedlałoby rzeczywisty cykl zakupowy w gospodarstwach i pozwoliłoby objąć pomocą także tych producentów, którzy zaopatrzyli się w nawozy przed rozpoczęciem wiosennych prac polowych.

KRIR postuluje również, aby wysokość wsparcia była powiązana z rzeczywiście poniesionymi kosztami i stratami wynikającymi ze wzrostu cen nawozów, a nie jedynie z terminem dokonania zakupu.

Ostateczne zasady dopłat jeszcze mogą się zmienić

Na razie zapowiadane warunki nie są ostateczne. Przepisy regulujące wypłatę pomocy pozostają w przygotowaniu, dlatego samorząd rolniczy liczy, iż jego uwagi zostaną uwzględnione przed uruchomieniem programu.

Dla rolników najważniejsze będą teraz trzy kwestie: ostateczny okres kwalifikowania faktur, sposób wyliczenia dopłaty oraz wysokość krajowego uzupełnienia środków unijnych.

Jeżeli resort pozostawi w tej chwili zapowiadany przedział od 1 marca do 30 czerwca 2026 r., część gospodarstw może znaleźć się poza systemem wsparcia mimo poniesienia wysokich kosztów zakupu nawozów. To właśnie ten element programu izby rolnicze chcą zmienić jeszcze na etapie prac legislacyjnych.