2 godzin temu
Ryzyka geopolityczne na Bliskim Wschodzie i na Morzu Czarnym nie zniknęły. Tankowce w rejonie cieśniny Ormuz wciąż są ostrzeliwane, a na zachodzie Morza Czarnego toną kolejne statki handlowe. Mimo to ropa tanieje w tempie niewidzianym od pandemii. Rynek przestaje płacić za samą możliwość eskalacji i zaczyna patrzeć na to, ile ropy faktycznie płynie.
W poniedziałek Brent stracił na zamknięciu 6% i kosztował 92,57 USD za baryłkę, najmniej od końca sierpnia. Po sesji tracił już ponad 7 USD. WTI spadł o 4,38% do 86,85 USD. W poprzednim tygodniu Brent potaniał o 16%, najmocniej od początku pandemii COVID-19. We wtorek rano ceny dalej spadały: Brent kosztował ok. 90,50 USD, czyli ok. 22% mniej niż na sześciomiesięcznym szczycie z 30 października, gdy przekraczał 118 USD.
Iran: dyplomacja w nagłówkach, ataki na wodzie
Spadki zaczęły się po wyborach połówkowych w USA. W niedzielę Donald Trump uznał nowe uderzenia na Iran za „wysoce mało prawdopodobne”, jeżeli rozmowy będą postępować. W poniedziałek, po spotkaniu z premierem Kataru, powiedział, iż na razie wstrzymuje się z akcją militarną. Zapowiedział jednak utrzymanie blokady morskiej w cieśninie Ormuz.
Według doniesień Katar przywiózł do Waszyngtonu irańską propozycję tymczasowego porozumienia. Iran ponownie otworzyłby cieśninę i przestał atakować tankowce w Zatoce, a USA zniosłyby blokadę i odblokowały 8 mld USD irańskich środków zamrożonych w Katarze. Żaden z rządów nie potwierdził tych warunków, a sekretarz stanu Marco Rubio nazwał żądania Teheranu „oburzającymi i absurdalnymi”.
Rzeczywistość w regionie nie jest tak spokojna, jak sugeruje wykres. W weekend nieznany pocisk trafił tankowiec wypływający z cieśniny Ormuz. Jemeńscy Huti zaatakowali siedzibę Saudi Aramco w centrum Rijadu. W rejonie Medyny ugaszono pożar po uderzeniu w saudyjski rurociąg East-West, przy czym jego praca nie została zakłócona. Analitycy Gelber & Associates zwracają uwagę, iż rynek wycenia mniej destrukcyjny scenariusz, choć zagrożenie dla żeglugi pozostaje nierozwiązane.
„Wydaje się, iż to zachęciło sprzedających do gry pod pokój, mimo iż same walki wcale nie słabną” – piszą analitycy TACenergy.
Morze Czarne: wojna przenosi się na szlaki handlowe
Drugi punkt zapalny to Morze Czarne, gdzie ryzyko w ostatnich tygodniach wyraźnie wzrosło. Reuters naliczył w październiku dziewięć ataków na statki handlowe u wybrzeży Rumunii i Bułgarii, czyli państw NATO. Zatonęły m.in. Alfa Watan, HS Dignity i kontenerowiec Contship Jet, a zaatakowany tankowiec Wine Trader stracił siedmiu członków załogi.
Rosnące ryzyko odbija się na kosztach transportu. Według S&P Global Platts dodatkowa składka ubezpieczeniowa od ryzyka wojennego dla ropy ładowanej w portach czarnomorskich wynosiła 21 września 2,9 USD za baryłkę wobec 0,9 USD na koniec 2025 roku. Londyński Joint War Committee już we wrześniu uznał niemal cały akwen za obszar wysokiego ryzyka, z wyjątkiem wód terytorialnych Turcji, Rumunii, Bułgarii i Gruzji. Od 9 listopada CMA CGM pobiera dodatkową opłatę wojenną w wysokości 35 USD za kontener TEU na trasach czarnomorskich.
Najbardziej narażony jest terminal Caspian Pipeline Consortium (CPC) pod Noworosyjskiem, przez który przechodzi ponad 80% eksportu ropy z Kazachstanu. Po lipcowych atakach na tankowce załadunki wielokrotnie wstrzymywano, a wydobycie na złożu Tengiz spadło chwilowo o ponad połowę. Ogłoszony w październiku rozejm w atakach na infrastrukturę energetyczną gwałtownie się rozpadł, a Ukraina nasiliła uderzenia w rosyjskie rafinerie. We wtorek w Abu Zabi zaczynają się dwudniowe rozmowy rosyjsko-ukraińskie z udziałem USA, pierwsze od lutego. jeżeli przyniosą postęp, ryzyko na Morzu Czarnym może spaść. jeżeli nie, podatność czarnomorskich szlaków na kolejne ataki pozostanie.
Fundamenty działają przeciw premii
Premia geopolityczna topnieje tak gwałtownie głównie dlatego, iż rynek fizyczny jest dobrze zaopatrzony. Bloomberg już w zeszłym tygodniu pisał, iż za obawami o dostawy z Bliskiego Wschodu kryje się dość komfortowa sytuacja podażowa. Według Morgan Stanley ropa Dated Brent, czyli cena fizycznych ładunków, jest notowana z dyskontem do najbliższych kontraktów terminowych. To typowy sygnał nadmiaru ropy na rynku. JPMorgan szacuje nadwyżkę podaży na 1,1 mln baryłek dziennie we wrześniu i 1,4 mln w październiku. Wydobycie OPEC wzrosło w październiku o 1,38 mln baryłek dziennie do 22,87 mln, głównie dzięki Arabii Saudyjskiej, Kuwejtowi i Irakowi. Irak uzgodnił z USA możliwość eksportu przez Ormuz korytarzem w pobliżu Omanu.
Są też sygnały w drugą stronę. Strategiczne rezerwy ropy USA spadły do 279,5 mln baryłek, najniżej od października 1982 roku. Rynek oleju napędowego wciąż jest bardzo napięty. W październikowej prognozie STEO amerykańska agencja EIA podniosła prognozę ceny Brent na IV kwartał do średnio 105 USD, o 14 USD więcej niż miesiąc wcześniej. Na 2027 rok zakłada 84 USD (EIA). Prognoza powstała jednak przed obecną przeceną.
Gdzie jest dno, a gdzie ryzyko odbicia
Analitycy są zgodni co do jednego: przy tak dużej zmienności każdy komunikat z Waszyngtonu, Dauhy czy Teheranu może przestawić rynek o kilka dolarów w ciągu sesji. Gregory Brew z Eurasia Group uważa, iż bez trwałej deeskalacji i porozumienia USA z Iranem Brent raczej nie spadnie poniżej 90 USD. Jorge Leon z Rystad Energy ostrzega przed scenariuszem odwrotnym:
„Jeśli zobaczymy ponowną eskalację, znaczna część zeszłotygodniowego spadku cen ropy może gwałtownie się odwrócić.”
W tym tygodniu dojdą do tego dane. We wtorek EIA opublikuje nową prognozę STEO, w środę miesięczny raport wyda OPEC, a w piątek Międzynarodowa Agencja Energetyczna. Przy spadających cenach i rosnącej podaży szczególnie ważne będzie, czy agencje potwierdzą narastającą nadwyżkę. Teraz rynek gra pod pokój, zanim porozumienie zostanie zawarte.
